Έχει φτάσει το τέλος του ράλι των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων, όπως πολλοί φοβούνται μετά την πτωτική κίνηση των τελευταίων ημερών; Η αλήθεια είναι πως οι τελευταίες εβδομάδες έχουν μαζευτεί αρκετά σύννεφα πάνω από τις χρηματιστηριακές αγορές της Ευρώπης, όπως βέβαια και σε άλλα διεθνή χρηματιστήρια.
Οι κίνδυνοι είναι σαφώς αυξημένοι, για προφανείς λόγους. Η νέα πολεμική ένταση και η προοπτική πλήρους κατάρρευσης της εκεχειρίας μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ είναι πολύ λογικό να έχουν θορυβήσει τους επενδυτές στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια. Η τιμή του αργού πετρελαίου έχει ανεβεί κατά 20% περίπου από τη στιγμή που άρχισε να διαφαίνεται η νέα ρήξη μεταξύ των δύο πλευρών, ενώ οι τιμές των προϊόντων διύλισης (βενζίνη, ντίζελ, αεροπορικό καύσιμο κ.α.) είναι κοντά στο υψηλότερο σημείο τους από την έναρξη του πολέμου.
Αν εξαιρέσουμε τις εταιρείες διυλιστηρίων που βλέπουν τα περιθώρια κέρδους να παραμένουν σε πολύ υψηλά επίπεδα, λίγοι είναι αυτοί που δεν προβληματίζονται από αυτή την εξέλιξη, η οποία συνδυάζεται με ακόμα μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση στην τιμή του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου. Αν αυτή η κατάσταση δεν αλλάξει σύντομα, μεγάλο μέρος των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, σχεδόν σε κάθε τομέα, θα δει σύντομα σημαντική αύξηση του ενεργειακού κόστους, όπως βέβαια και οι πολίτες.
Πέρα από την πίεση στο κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων, αυτή η κατάσταση θα μπορούσε να οδηγήσει και σε αύξηση των τιμών προϊόντων και υπηρεσιών, οδηγώντας σε νέα ανοδική έξαρση τον πληθωρισμό, ο οποίος μόλις είχε αρχίσει να δείχνει σημάδια υποχώρησης.
Αν αυτό το ενδεχόμενο γίνει πραγματικότητα, θα είναι πολύ δύσκολο πλέον να αποφευχθούν περαιτέρω αυξήσεις επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με προφανείς αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία της Ευρωζώνης και στους επιχειρηματικούς και ιδιωτικούς προϋπολογισμούς.
Παράλληλα με αυτά, εδώ και μερικές εβδομάδες βρίσκεται σε εξέλιξη μία αλλαγή της στάσης των διεθνών επενδυτών απέναντι στις διεθνείς τεχνολογικές εταιρείες και τον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης, κάτι που έχει προκαλέσει σημαντική πτώση των τιμών και σε ευρωπαϊκές μετοχές που έχουν άμεση ή έμμεση σχέση με την ανάπτυξη του τομέα της ΤΝ.
Αφήνοντας για λίγο το καθαρά χρηματιστηριακό κομμάτι, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως ένα μεγάλο κομμάτι της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτό της αυτοκινητοβιομηχανίας, βρίσκεται αυτή την περίοδο υπό πίεση εξαιτίας, σε σημαντικό βαθμό, της επέλασης των φθηνών και ποιοτικών κινεζικών αυτοκινήτων, όπως βλέπουμε και εμείς καθημερινά οδηγώντας στους δρόμους.
Η πίεση αυτή είναι ακόμα πιο απειλητική καθώς εδώ και χρόνια είναι γνωστό πως τα πιο πολλά εργοστάσια αυτοκινήτων της Ευρώπης έχουν υπερβάλλουσα παραγωγική δυναμικότητα και οι πωλήσεις τους όπως και τα κέρδη τους, βρίσκονται υπό συνεχή πίεση και στις δύο μεγαλύτερες αγορές του κόσμου, την κινεζική και την αμερικανική.
Πέρα από τον κίνδυνο για πολλές βιομηχανίες, αυτή η κατάσταση έχει αυξήσει πολύ την ένταση μεταξύ ΕΕ και Κίνας, με το ενδεχόμενο ενός εμπορικού πολέμου να μην μπορεί πλέον να αποκλειστεί. Όλοι αυτοί οι κίνδυνοι είναι ξεκάθαροι και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να θεωρηθούν φανταστικοί, δικαίως λοιπόν ανησυχούν πολλοί επενδυτές και κοιτούν με επιφυλακτικότητα τις ευρωπαϊκές μετοχές, έχοντας στο νου τους και τον κίνδυνο από πιθανή νέα ενίσχυση του δολαρίου απέναντι στο ευρώ.
Ξεκάθαροι λοιπόν οι κίνδυνοι αλλά και γνωστοί ήδη στην αγορά, πράγμα που σημαίνει πως ένα σημαντικό μέρος των εύλογων ανησυχιών θα μπορούσε να είναι ήδη ενσωματωμένο στις τιμές των ευρωπαϊκών μετοχών. Δεν ξέρουμε όμως κατά πόσο είναι ενσωματωμένες στις τιμές των μετοχών οι αυξημένες πιθανότητες για έξαρση της δραστηριότητας στον τομέα των εταιρικών εξαγορών και συγχωνεύσεων. Θα εξηγήσουμε αμέσως τι εννοούμε. Μέσα στην εβδομάδα που πέρασε, ανακοινώθηκε επίσημα η πρόταση εξαγοράς της γερμανικής εταιρείας διανομής έτοιμων γευμάτων Delivery Hero (HERO XETRA) από τη μεγάλη αμερικανική ανταγωνίστριά της Uber (UBER NASDAQ).
Η πρόταση αποτιμά την αξία της μετοχής της HERO στα 41,5 ευρώ, δηλαδή πολύ παραπάνω από τα 26 που βρισκόταν την άνοιξη όταν κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά οι πληροφορίες για το ενδιαφέρον της Uber και θα κοστίσει συνολικά στην αμερικανική εταιρεία κοντά στα 15 δις δολάρια. Η μεγάλη αυτή διαφορά μπορεί να κάνει κάποιους να πιστέψουν πως η αμερικανική εταιρεία πληρώνει πολύ ακριβό τίμημα και αυτό ίσως να δείχνει και η αρνητική αντίδραση της μετοχής της Uber μετά την γνωστοποίηση της επίσημης πρότασης.
Ο Chris Hughes του Bloomberg έχει όμως διαφορετική άποψη και εκτιμά πως μία λεπτομερής εξέταση της πρότασης και του σχεδίου της αμερικανικής εταιρείας δείχνει πως η εξαγορά αυτή είναι στην ουσία πολύ συμφέρουσα για την Uber παρά το σημαντικό υπερτίμημα που θα καταβάλει στους μετόχους της Delivery Hero.
Τι μπορεί να δείχνει αυτό σε εμάς; Πολύ απλά πως οι ευρωπαϊκές μετοχές είναι ίσως πιο φθηνές απ’ όσο πιστεύουν οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι. Κάτι αντίστοιχο πιθανότατα ισχύει για μία άλλη εξαγορά που ανακοινώθηκε την 16η Ιουλίου, με την ελβετική ABB (ABBN ZURICH) να προσφέρει 5,5 δισεκατομμύρια για να εξαγοράσει την αγγλική Rotork (ROR LONDON), σε τιμή μετοχής περίπου 73% πάνω από το κλείσιμο της προηγούμενης ημέρας.
Η μεγάλη ελβετική επιχείρηση έκρινε πως τα προϊόντα της αγγλικής συμπληρώνουν κάποια σημαντικά κενά στο δικό της φάσμα προϊόντων και έτσι αποφάσισε να προχωρήσει σε αυτή την κίνηση, η οποία αποτελεί δείχνει χωρίς καμία αμφιβολία πως υπάρχουν πολλές φθηνές μετοχές στην Ευρώπη. Άλλο ένα σαφές δείγμα της ύπαρξης ευκαιριών στην ευρωπαϊκή αγορά έχουμε σε εξέλιξη εδώ και εβδομάδες με τη μάχη για την εξαγορά της αεροπορικής εταιρείας Easyjet (EZJ LONDON).
Μιλώντας όμως για εξαγορές, φαίνεται πως η πιο πολυσυζητημένη στην Ευρώπη, αυτή της γερμανικής τράπεζας Commerzbank (CBK XETRA) από την ιταλική Unicredit (UCG MILANO), μπαίνει πλέον στην τελική ευθεία. Πρώτα ο Γερμανός καγκελάριος Μερτς την Τετάρτη 15 Ιουλίου δήλωσε πως κατ’ ουσίαν δεν αντιτίθεται στην πρόθεση της ιταλικής τράπεζας να εξαγοράσει τη γερμανική αλλά δεν του άρεσαν κάποια στοιχεία από τον τρόπο με τον οποίον κινήθηκε η Unicredit.
Μετά, την 17η Ιουλίου, πληροφορίες του Bloomberg ανέφεραν πως η γερμανική κυβέρνηση ετοιμάζεται για πιθανές συνομιλίες με τη διοίκηση της Unicredit με σκοπό τη διαμόρφωση των προϋποθέσεων κάτω από τις οποίες θα δώσει την «ευλογία» της στην ένωση των δύο τραπεζών. Αν αυτό επιβεβαιωθεί εκ των πραγμάτων, πρόκειται για μία πολύ σημαντική εξέλιξη, η οποία μπορεί να λειτουργήσει ως επιταχυντής όλων των άλλων παρόμοιων προσπαθειών που προχωρούν με δυσκολία στην Ευρώπη, κάτι που χωρίς καμία αμφιβολία θα είναι θετική εξέλιξη για την ενοποίηση του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος αλλά και για τα χρηματιστήρια γενικότερα.
Και θα έρθει παράλληλα με τη μεγάλη αλλαγή στη δημοσιονομική πολιτική της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρωζώνης, καθώς ο νέος προϋπολογισμός είναι στην ουσία καθαρά επεκτατικός και αναμένεται να ωθήσει ανοδικά την γερμανική αλλά και την ευρωπαϊκή οικονομία.
Σε περιόδους σαν την τωρινή που χαρακτηρίζονται και από αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα και εξωτερικά σοκ σαν του πολέμου της Μέσης Ανατολής, πολλές φορές οι επενδυτές τείνουν να υπερτονίζουν τα αρνητικά στοιχεία και να ξεχνούν τα θετικά. Τα αρνητικά είναι όντως πολλά και απειλητικά, όπως είπαμε όμως και προηγουμένως, και πολύ γνωστά σε όλους. Έχουμε την εντύπωση πως τα θετικά σαν και αυτά που μόλις αναφέραμε, απασχολούν λιγότερο τις αγορές, με την επιφυλακτικότητα να περισσεύει. Αν έχουμε δίκιο, τότε οι ευκαιρίες στην ευρωπαϊκή χρηματιστηριακή αγορά ίσως είναι περισσότερες απ’ όσο πιστεύουν οι περισσότεροι επενδυτές.
