Ο Πάπας Λέων ΙΔ’ εξέφρασε έντονες ανησυχίες για τις επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης, προειδοποιώντας ότι η ταχύτατη εξέλιξη της τεχνολογίας μπορεί να μετατραπεί σε έναν νέο «Πύργο της Βαβέλ», όπου η ανθρώπινη πρόοδος θα συνοδεύεται από συγκέντρωση εξουσίας, παραμόρφωση της αλήθειας και υποβάθμιση της ανθρώπινης υπόστασης.
Οι θέσεις του αποτυπώνονται στην πρώτη εγκύκλιό του με τίτλο Magnifica Humanitas («Μεγαλειώδης Ανθρωπότητα»), η οποία δημοσιεύθηκε από το Βατικανό και σηματοδοτεί την πρόθεση της Αγίας Έδρας να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στη διεθνή συζήτηση για την ηθική διάσταση της τεχνολογίας.
Το κείμενο, έκτασης 43.000 λέξεων, υπογράφηκε στις 15 Μαΐου 2026, ακριβώς 135 χρόνια μετά την ιστορική εγκύκλιο Rerum Novarum του Πάπα Λέοντα ΙΓ’, που αποτέλεσε θεμέλιο της σύγχρονης καθολικής κοινωνικής διδασκαλίας κατά την εποχή της Βιομηχανικής Επανάστασης.
Κεντρικό μήνυμα του Πάπα είναι ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο, αλλά δεν είναι ουδέτερη. Όπως επισημαίνει, τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης αντανακλούν τις αξίες εκείνων που τα σχεδιάζουν, τα χρηματοδοτούν και τα χρησιμοποιούν, ιδιαίτερα όταν επηρεάζουν κρίσιμες αποφάσεις που αφορούν εργασία, χρηματοδότηση ή κοινωνική αξιολόγηση.
Ο Πάπας διατυπώνει πέντε βασικές προειδοποιήσεις:
- Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να διαβρώσει την ανθρώπινη κρίση, προσφέροντας άμεσες απαντήσεις που αποδυναμώνουν τη δημιουργικότητα, τη διάκριση και την υπομονή που απαιτείται για την αναζήτηση της αλήθειας.
- Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να προσομοιώσει τη φροντίδα χωρίς πραγματική σχέση, οδηγώντας ευάλωτους χρήστες να εκλαμβάνουν την τεχνητή ενσυναίσθηση ως αυθεντική ανθρώπινη σύνδεση.
- Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να εντείνει τις ανισότητες, καθώς τα δεδομένα, η υπολογιστική ισχύς και η ρυθμιστική επιρροή συγκεντρώνονται σε περιορισμένο αριθμό παραγόντων.
- Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αποσταθεροποιήσει τη δημοκρατία, ενισχύοντας την παραπληροφόρηση και θολώνοντας τα όρια μεταξύ πραγματικότητας και ψεύδους.
- Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να διευκολύνει τον πόλεμο, επιταχύνοντας θανατηφόρες αποφάσεις και απομακρύνοντας τον άνθρωπο από την ευθύνη. «Κανένας αλγόριθμος δεν μπορεί να καταστήσει έναν πόλεμο ηθικά αποδεκτό», τονίζει χαρακτηριστικά.
Ακαδημαϊκοί και ειδικοί στην ηθική της τεχνολογίας εκτιμούν ότι το κείμενο ενδέχεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς στις διεθνείς συζητήσεις για τη ρύθμιση της Τεχνητής Νοημοσύνης και τις κοινωνικές της επιπτώσεις.
