Οι τελευταίες μετρήσεις της κοινής γνώμης περιγράφουν μια παράδοξη αλλά καθόλου ανεξήγητη εικόνα. Η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να προηγείται καθαρά των αντιπάλων της, ενώ ταυτόχρονα η πλειονότητα των πολιτών δηλώνει δυσαρεστημένη από την κυβερνητική επίδοση και τοποθετεί την ακρίβεια στην κορυφή των προβλημάτων της.
Η αντίφαση είναι μόνο φαινομενική.
Η Νέα Δημοκρατία δεν προηγείται επειδή οι πολίτες πιστεύουν ότι όλα πηγαίνουν καλά. Προηγείται επειδή μεγάλο μέρος του εκλογικού σώματος δεν βλέπει απέναντί της μια πειστική εναλλακτική κυβέρνηση. Η αντιπολίτευση παραμένει κατακερματισμένη, ιδεολογικά θολή και σε μεγάλο βαθμό αναξιόπιστη. Καταγράφει τη δυσαρέσκεια, αλλά δυσκολεύεται να τη μετατρέψει σε εμπιστοσύνη.
Αυτή η κατάσταση είναι εκλογικά βολική για την κυβέρνηση. Πολιτικά, όμως, μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη.
Ο ανταγωνισμός δεν βελτιώνει μόνο τις επιχειρήσεις. Βελτιώνει και τις κυβερνήσεις. Μια επιχείρηση που προστατεύεται από τον ανταγωνισμό αποκτά αργά ή γρήγορα την ψευδαίσθηση ότι οι πελάτες της δεν έχουν άλλη επιλογή. Σταματά να καινοτομεί, ανεβάζει το κόστος της και αρχίζει να θεωρεί αυτονόητη την εμπιστοσύνη του κοινού. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και στην πολιτική.
Όταν η αντιπολίτευση δεν μπορεί να μετατρέψει την κοινωνική δυσαρέσκεια σε αξιόπιστη πρόταση εξουσίας, η κυβέρνηση κινδυνεύει να μπερδέψει την απουσία σοβαρού αντιπάλου με την επιτυχία. Να πιστέψει ότι, επειδή προηγείται, έχει κερδίσει και τη μάχη της καθημερινότητας.
Δεν την έχει κερδίσει.
Ο πολίτης δεν πληρώνει τον λογαριασμό του ρεύματος με τη διαφορά της κυβέρνησης από την αντιπολίτευση. Δεν γεμίζει το καλάθι του με την καταλληλότητα για την πρωθυπουργία. Δεν ενδιαφέρεται αν τα κόμματα της αντιπολίτευσης δυσκολεύονται να βρουν αρχηγό, αφήγημα ή κοινή κατεύθυνση όταν βλέπει το διαθέσιμο εισόδημά του να εξαντλείται πριν από το τέλος του μήνα.
Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στο πολιτικό προσκήνιο προσφέρει στη Νέα Δημοκρατία έναν βολικό αντίπαλο. Της επιτρέπει να επαναφέρει το δίλημμα ανάμεσα στη σχετική σταθερότητα και στις περιπέτειες του παρελθόντος. Το δίλημμα αυτό έχει πολιτική ισχύ. Δεν αποτελεί όμως οικονομική πολιτική.
Ούτε αρκεί η κυβέρνηση να αποδίδει κάθε ανατίμηση σε διεθνείς κρίσεις, πολέμους και εξωτερικούς παράγοντες. Οι διεθνείς πιέσεις είναι πραγματικές. Εξίσου πραγματικοί είναι όμως οι υψηλοί έμμεσοι φόροι, τα εμπόδια στην παραγωγή, το ενεργειακό κόστος, η περιορισμένη ένταση του ανταγωνισμού σε ορισμένες αγορές και η διαχρονική αδυναμία της χώρας να αυξήσει ταχύτερα την παραγωγικότητα και τους πραγματικούς μισθούς.
Η απάντηση δεν βρίσκεται σε υπουργικές συσκέψεις με τις αλυσίδες λιανικής ούτε σε προσωρινές εκπτώσεις που ανακοινώνονται πανηγυρικά. Βρίσκεται σε περισσότερο ανταγωνισμό, χαμηλότερη φορολογία, ευκολότερες επενδύσεις και σταθερούς κανόνες που επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να παράγουν περισσότερο και φθηνότερα.
Η κυβέρνηση μπορεί να συνεχίσει να προηγείται μιας αδύναμης αντιπολίτευσης. Δεν μπορεί όμως να ζητά από τους πολίτες να συγχέουν την εκλογική της αντοχή με την επιτυχία της οικονομικής της πολιτικής.
Στην κάλπη, ο αντίπαλος της Νέας Δημοκρατίας μπορεί να έχει το πρόσωπο ενός αρχηγού της αντιπολίτευσης. Στην καθημερινότητα έχει τη μορφή μιας απόδειξης που μεγαλώνει κάθε εβδομάδα. Και αυτός ο αντίπαλος είναι πολύ δυσκολότερο να ηττηθεί.
