Το παραδοσιακό «λιμάνι» των αποταμιεύσεων της ελληνικής οικονομίας, τα ακίνητα, βρίσκονται όπως όλα δείχνουν σε μία μεταβατική περίοδο. Τα τελευταία 5 χρόνια καταγράφηκε εντυπωσιακή άνοδος στην αξία τους η οποία ξεκινά από το 35% και σε ορισμένες «ειδικές» περιοχές όπως ορισμένα νησιά αλλά και η Αθηναϊκή ριβιέρα το άλμα αυτό έφτασε και το 60%.
Η κίνηση αυτή «διαβάζεται» από την κοινή γνώμη με διπλό τρόπο: Σύμφωνα με έρευνα της Focus Bari, ενώ το 69% των Ελλήνων πιστεύει ότι οι τιμές των ακινήτων έχουν φτάσει κοντά στο «ταβάνι», την ίδια ώρα άλλο ένα 56% προβλέπει ότι οι αξίες τους θα εξακολουθήσουν να κινούνται ανοδικά για την επόμενη διετία τουλάχιστον.
"Η αγορά πράγματι αλλάζει ταχύτητα, αλλά το «ταβάνι» είναι μια σχετική έννοια" λέει ο Πρόεδρος των Μεσιτών Αττικής, Λευτέρης Ποταμιάνος. «Η περίοδος των πολύ μεγάλων αυξήσεων της προηγούμενης τριετίας κλείνει τον κύκλο της και πλέον περνάμε σε μια φάση σταθεροποίησης. Οι τιμές δεν αναμένεται να πέσουν, καθώς η ζήτηση παραμένει ζωντανή, απλώς από εδώ και πέρα θα βλέπουμε πιο ήπιους, φυσιολογικούς ρυθμούς ανόδου. Η ελληνική οικογένεια εξακολουθεί να βλέπει το ακίνητο ως το ασφαλέστερο καταφύγιο για τις αποταμιεύσεις της, όμως πλέον οι αγοραστές είναι πολύ πιο προσεκτικοί και ζυγίζουν κάθε τους κίνηση» λέει στο Liberal.gr o κ.Ποταμιάνος.
Παρά το γεγονός ότι το 58% των ερωτώμενων πιστεύει το ακίνητο αποτελεί μία ασφαλή επένδυση, μόνο το 28% πιστεύει ότι η τρέχουσα, είναι μια καλή περίοδος για τέτοιου είδους επένδυση. Ταυτόχρονα, μέσα στην ελληνική κοινωνία αρχίζει να διαμορφώνεται η πεποίθηση ότι το ελληνικό real estate αποτελεί μία υπόθεση όλο και λιγότερο ελληνική: Η έρευνα δείχνει ότι 3 στους 4 Έλληνες πιστεύουν ότι για την εκτόξευση των τιμών ευθύνονται οι ξένοι επενδυτές που ανεβάζουν τις αξίες με τη ρευστότητα που διαθέτουν. Είναι όμως έτσι;
«Όχι ακριβώς, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη» υποστηρίζει ο Πρόεδρος των Μεσιτών. «Οι ξένοι αγοραστές σίγουρα έδωσαν μια ισχυρή ώθηση, κυρίως σε περιοχές-μαγνήτες όπως η Αθηναϊκή Ριβιέρα και το κέντρο της Αθήνας, αλλά δεν ευθύνονται αποκλειστικά αυτοί για το ράλι των τιμών σε όλη τη χώρα.
Το πραγματικό πρόβλημα είναι η μεγάλη έλλειψη διαθέσιμων σπιτιών στην αγορά. Έχουμε χιλιάδες κενά και κλειστά ακίνητα που παραμένουν εκτός κυκλοφορίας, την ώρα που η κατασκευαστική απραξία της προηγούμενης δεκαετίας και το αυξημένο κόστος των υλικών, έχουν στεγνώσει το στοκ. Αυτή η τεράστια ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης είναι που κρατάει τις τιμές ψηλά, όχι μόνο το ξένο κεφάλαιο» υποστηρίζει ο κ.Ποταμιάνος.
«Πόλεμος» στα υλικά, «πόλεμος» και στα «οικόπεδα»
Οι κατασκευαστές που αναπτύσσουν ακίνητα αυτή την περίοδο και έχουν ήδη επιβαρυνθεί από τη μεγάλη αύξηση 20-25% των υλικών των τελευταίων ετών αλλά ο Μάιος τους έφερε αντιμέτωπους και με τις επιπτώσεις της ανόδου των τιμών ενέργειας λόγω πολέμου. Η ενεργοβόρος βιομηχανία παραγωγής δομικών υλικών έχει αρχίσει να μετακυλίει τις αυξήσεις στα τιμολόγια Μαΐου με το τελικό κόστος να φουσκώνει στην τιμή του τετραγωνικού.
Όπως λέει στο Liberal.gr o κ.Δημήτρης Καψιμάλης, Πρόεδρος της Ένωσης Κατασκευαστών ακινήτων , τα νεόδμητα διαμερίσματα σε περιοχές όπως Χολαργός, Παπάγου, Αγία Παρασκευή, Πεύκη, Βριλήσσια, Μελίσσια, οι τιμές ξεκινούν από €5.000 στον α' όροφο και ανεβαίνουν.
«Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι τιμές των υλικών» λέει ο Πρόεδρος της Ένωσης Κατασκευαστών Ακινήτων Δημήτρης Καψιμάλης, ο οποίος έχει τη δική του άποψη για το ρόλο που έπαιξαν οι ξένοι αγοραστές γης στα αστικά κέντρα. «Οι τιμές των οικοπέδων ξέφυγαν τα προηγούμενα χρόνια με την επέλαση Κινέζων, Ισραηλινών, Τούρκων και Αράβων οι οποίοι αγόραζαν γη για να χτίσουν στις καλές περιοχές. Όμως ο πόλεμος δημιούργησε νέο κύμα ενδιαφέροντος από αυτές τις χώρες, με αποτέλεσμα οι οικοπεδούχοι να αυξήσουν περαιτέρω τις απαιτήσεις τους», λέει ο κ.Καψιμάλης προσθέτοντας ένα παράδειγμα:
«Οικόπεδο 1,5 στρεμμάτων στον Χολαργό που πέρυσι είχε βγει σε αγγελία στα €1,6εκ. τώρα προσφέρεται στα €2,4εκ».
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των κατασκευαστών η εικόνα αυτή δεν αναμένεται να ανατραπεί άμεσα, καθώς η αξιοποιήσιμη γη σττις αστικές περιοχές μειώνεται, η ζήτηση παραμένει ζωηρή αλλά η διαθέσιμη γη για να καλυφθεί η ζήτηση, είναι πλέον δυσεύρετη. «Σε ένα - δύο χρόνια δεν θα υπάρχουν οικόπεδα» λέει ο κ.Καψιμάλης.
Οι περισσότεροι από τους παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η ελληνική αγορά ακινήτων μπει πλέον σε φάση «ωρίμανσης». Οι γενικές τάσεις είναι μεν ανοδικές αλλά οι ρυθμοί αυτής της ανόδου σε τίποτα δεν θα θυμίζουν την εκρηκτική κίνηση της τριετίας 2021-2024. Τα αποτρεπτικά μέτρα για την Golden Visa βοήθησαν στην κατεύθυνση του εξορθολογισμού, ωστόσο φαίνεται ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να αποτελεί ελκυστικό προορισμό κεφαλαίων που κατευθύνονται προς το real estate και αυτό εξακολουθεί να αποτελεί «καύσιμο» για τις τιμές τους.
Σε κάθε περίπτωση όμως, η εξέλιξη της αγοράς δεν θα εξαρτηθεί μόνο από τα φουσκωμένα πορτοφόλια του εξωτερικού αλλά και από την πορεία των επιτοκίων η οποία θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό το πόσο προσιτή θα είναι η απόκτηση κατοικίας για τους κατοίκους της ίδιας της χώρας.
