Προσκάλεσε αγαπημένους φίλους, μαγείρεψε τους και τάισέ τους, γέλα μπροστά στα δεινά και στις συμφορές και απομάκρυνε όλα όσα -ανθρώπους, δουλειές, ακόμη και μέρη του σώματος- δεν σου προσφέρουν πλέον τίποτα. Η Ντέμπορα Κόπακεν κάθισε και σκέφτηκε αυτά που φωτίζουν τη ζωή της και τον τρόπο να διασκεδάσει αρνητισμούς και τοξικότητα. Και κατέληξε σε αυτούς τους τρεις κανόνες για την ευτυχία.
Αποφασισμένη να απομακρύνει ό,τι δυσάρεστο, πνιγηρό και περιττό, η συγγραφέας του βιβλίου «Ladyparts-A Memoir» και αρθρογράφος στο The Atlantic κάθισε και συζήτησε με τη θρυλική συγγραφέα, δημοσιογράφο και σεναριογράφο, Νόρα Έφρον, το ενδεχόμενο να «πετάξει» και όργανα του σώματος της, που της προκαλούσαν μπελάδες, όπως η μήτρα. Η Κόπακεν είχε φτάσει σε μια ηλικία, στη μέση ηλικία, όπου τα παιδιά της είχαν μεγαλώσει και η έννοια παραγωγικός σε αυτόν τον τομέα δεν την αφορούσε.
«Το μόνο πράγμα στο οποίο χρησιμεύει η μήτρα μετά από μια ορισμένη ηλικία είναι να προκαλεί πόνο και να σε σκοτώνει. Γιατί το συζητάμε καν αυτό;» Η Νόρα καρφώνει το πιρούνι της στη σαλάτα με κοτόπουλο που έχει ψιλοκόψει, εκείνη ακριβώς που επέμενε να παραγγείλω κι εγώ. «Αν ο γιατρός σου λέει ότι πρέπει να βγει, βγάλ’ τη».
Η Νόρα λέει πάντα αυτό που σκέφτεται με τον τρόπο που οι άλλοι αναπνέουν: σαν ένα ακούσιο αντανακλαστικό, όχι σαν επιλογή. Προφανώς, όλος ο διάλογος εδώ-συμπεριλαμβανομένου και του δικού μου-καταγράφεται μέσα από το παραμορφωτικό φίλτρο της μνήμης, γράφει η Κόπακεν.
«Ναι, αλλά η μήτρα…» λέω, καρφώνοντας με το πιρούνι μια φέτα αυγού. «Είναι τόσο…»
«Συμβολική;»
«Ναι. Μην γουρλώνεις τα μάτια σου.»
«Δεν γουρλώνω τα μάτια μου». Σκύβει προς το μέρος μου. «Προσπαθώ να σε κάνω να αντιμετωπίσεις μια… βασικά, δεν είναι καν σκληρή αλήθεια. Είναι μια εύκολη αλήθεια. Υποσχέσου μου ότι μόλις φύγεις από αυτό το γεύμα θα σηκώσεις το τηλέφωνο και θα κλείσεις σήμερα την υστερεκτομή. Όχι αύριο. Σήμερα.»
«Γιατί τόση βιασύνη;»
«Γιατί τόση διστακτικότητα;»
Η Νόρα έχει λευχαιμία. Εκείνη το γνωρίζει αυτό. Εγώ όχι.
Η Κόπακεν αναρωτιέται στο απόσπασμα του βιβλίου της αν θα είναι γυναίκα χωρίς τη μήτρα, αναρωτιέται αν θα ξεριζώσει κάτι που της δίνει ταυτότητα, αλλά από την άλλη το σοβαρό πρόβλημα υγείας που αντιμετωπίζει δεν αφήνει περιθώρια για τέτοιες σκέψεις και αμφιβολίες, τις οποίες διαλύει η μέντοράς της Νόρα Έφρον.
[…]«Δεν θα νιώθω λιγότερο γυναίκα χωρίς μήτρα;» τη ρωτώ.
«Σε παρακαλώ». Η Νόρα γουρλώνει ξανά τα μάτια της. «Τι θα προτιμούσες; Να μην έχεις μήτρα ή να είσαι νεκρή; Τώρα πια κάνουν την επέμβαση με ρομπότ. Με το ζόρι θα σου μείνει σημάδι. Λοιπόν, τι είναι αυτή η αδενο… πώς λέγεται τέλος πάντων αυτό που έχεις;»
«Αδενομύωση», λέω, ψάχνοντάς το στο κινητό μου για να βεβαιωθώ ότι δίνω σωστά τον ορισμό: μια χρόνια πάθηση κατά την οποία ο ιστός που φυσιολογικά επενδύει το εσωτερικό της μήτρας διεισδύει στο μυϊκό τοίχωμά της, προκαλώντας έντονη αιμορραγία, αυξημένο κίνδυνο αναιμίας, επώδυνες κράμπες και σοβαρό φούσκωμα.
«Ακούγεται υπέροχο. Τώρα καταλαβαίνω γιατί θέλεις τόσο πολύ να την κρατήσεις».
Η Ντέμπορα Κόπακεν απολάμβανε το τελετουργικό των συναντήσεων της με τη Νόρα Έφρον. Σταθερά, μια φορά το μήνα, έτρωγαν , συζητούσαν, γελούσαν , προβληματίζονταν. Για θέματα όπως η περίοδος, η αναιμία, η μήτρα, η υστερεκτομή, οι σύζυγοι, οι έρωτες κι ένα σωρό άλλα. Η Ντέμπορα πείσθηκε από το γιατρό της και τις παραινέσεις της αείμνηστης Έφρον και προχώρησε στην υστερεκτομή. Και έγραψε για τις εμπειρίες της, για τις δυσκολίες στη δουλειά της, για τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετώπιζε, για τα προβλήματα υγείας και τον πόνο, τον οποίο υποτίμησαν κάποιοι γιατροί, για το γάμο της, ο οποίος μύριζε αποτυχία, για τα παιδιά της που λατρεύει και για όλα εκείνα τα γυναικεία μέρη, Ladyparts, που έπρεπε να πετάξει. To Ladyparts είναι χιουμοριστική, ευφημιστική έκφραση που χρησιμοποιείται για τα γυναικεία γεννητικά όργανα ή γενικότερα στο γυναικείο σώμα από σεξουαλική, ανατομική άποψη. Ladyparts. Θέμα από μόνο του.
Κάθε θέμα μπορεί να γίνει ιστορία. Δεν υπάρχουν μικρά, μεγάλα, σπουδαία και μη σπουδαία.
«Τα πάντα γίνονται υλικό για γράψιμο» έλεγε η μητέρα της Νόρα Έφρον-και οι δυο γονείς της ήταν σεναριογράφοι. «Μεγαλώσαμε όλοι με αυτή τη φράση που μας έλεγε η μητέρα μου ξανά και ξανά. Γύριζες σπίτι πιστεύοντας πως σου είχε συμβεί η μεγαλύτερη τραγωδία της ζωής σου - δεν σου ζήτησε κανείς να χορέψετε, ξηλώθηκε το στρίφωμα του φορέματός σου ή οτιδήποτε άλλο σου φαινόταν τότε το χειρότερο πράγμα που θα μπορούσε να συμβεί σε έναν άνθρωπο και η μητέρα μου έλεγε: Τα πάντα γίνονται υλικό για γράψιμο» Η μητέρα της πίστευε ότι κάθε εμπειρία, ακόμη και η πιο δύσκολη ή αμήχανη, μπορεί να μετατραπεί σε κείμενο, αφήγηση ή δημιουργία. Και λύτρωση.
Με τρία κεφάλαια και την αφιέρωση του βιβλίου τιμά την Έφρον η Κόπακεν. Αναφορά γίνεται και στον Ντάρεν Σταρ, τον δημιουργό της σειράς Emily in Paris και συχνό συνοδοιπόρο της στα δείπνα. Η Κόπακεν εργάστηκε στη σειρά ως σεναριογράφος, αλλά οι δυο τους τελικά συγκρούστηκαν για τα δικαιώματα. Συντρώγει επίσης με τη στενή της φίλη Μεγκ Γουόλιτζερ, τον Μάλκολμ Γκλάντγουελ, που είχε γράψει κάποτε ένα προφίλ για τον πατέρα της στο The New Yorker, καθώς και τις Λίνα Ντάναμ και Νατάσα Λιόν, οι οποίες μοιράζονται μαζί της τη μέντορα Έφρον.
Ο βραβευμένος με Πούλιτζερ , συγγραφέας Άντριου Σον Γκρίρ, έγραψε στην κριτική του: «Αποκαλυπτικό, συγκλονιστικό, τρομακτικό, εξοργιστικό, αλλά πάνω απ’ όλα σπαρακτικά αστείο- το προτείνω σε όλους όσοι γνωρίζω, αλλά κυρίως στους άνδρες.
Εμείς οι άνδρες, δεν γνωρίζουμε σχεδόν τίποτα για τις γυναίκες που αγαπάμε, για το σώμα τους και τους αγώνες τους. Μην αποστρέφετε το βλέμμα- διαβάστε αυτό το βιβλίο».
