Δεν μπορεί κάποιος να γνωρίζει ακριβώς πότε θα γίνουν εκλογές, πάντως τηρώντας τις ελληνικές παραδόσεις η πόλωση, η τοξικότητα, ο αρνητισμός είναι παρούσες καιρό τώρα. Ας φανταστούμε τι θα γίνει φτάνοντας στο τελευταίο μήνα, δίμηνο των εκλογών.
Μια κατ΄αρχήν παρατήρηση: Το κομματικό σύστημα παράγει τα τελευταία χρόνια πολύ περισσότερο θόρυβο από ότι αντέχει το κοινωνικό σώμα, που δείχνει να είναι περισσότερο ψύχραιμο, ορθολογικό.
Όλες οι έρευνες αναδεικνύουν ότι η κοινωνία θέλει δύο απλά πράγματα: Σταθερότητα και να δει βελτίωση στο βιοτικό επίπεδο, στην ποιότητα της καθημερινής ζωής συνολικά. Για αυτό προτάσσει την σταθερότητα έναντι της διαμαρτυρίας ως κριτήριο ψήφου και προτιμά αυτοδύναμες κυβερνήσεις σαν πρώτη επιλογή. Το κοινωνικό σώμα, εν ολίγοις, δείχνει ένα ρεαλισμό, στοιχεία ωρίμανσης σε πλήρη αντίθεση με ότι είχαμε ζήσει κάποια χρόνια πριν.
Πρόκειται για στοιχείο που πρέπει να λάβει πρωτίστως υπόψη η Αντιπολίτευση. Το λαμβάνει; Όχι. Αντίθετα έχει την ροπή να μηδενίζει τα πάντα, να εμφανίζει την εικόνα μίας χώρας κατεστραμμένης, να εκτοξεύει κάθε απίθανο χαρακτηρισμό κατά του Πρωθυπουργού και να δείχνει αδυναμία να θέσει κάποιο ουσιαστικό δίλημμα. Όπως και να το κάνουμε το συνεχές σύνθημα «να διώξουμε τον Μητσοτάκη» δεν συνιστά ούτε δίλημμα, πολύ περισσότερο δεν συγκροτεί εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης.
Γιατί ΟΚ. Τον ρίξαμε τον Κυρ. Μητσοτάκη που όλα δείχνουν ότι σε κάθε περίπτωση θα είναι πρώτος. Και μετά; Δεν υπάρχει απάντηση για το μετά.
Το ΠΑΣΟΚ λέει για παράδειγμα ότι δεν θα συνεργαστεί με την Ν.Δ., αλλά δεν απαντά με ποιους θα κάνει αυτή την περίφημη προοδευτική Κυβέρνηση και απ' ότι έχω καταλάβει δεν διεκδικεί την αυτοδυναμία. Δείχνει να διεκδικεί λευκή επιταγή χωρίς να διευκρινήσει με ποιους μπορεί να συνεργαστεί. Στελέχη του λένε και με κανένα. Μοιάζει σαν να εμφανίζεται χωρίς ρόλο στις μετεκλογικές εξελίξεις και αυτό είναι άκρως επικίνδυνο για το ίδιο. Άρα δεν έχει εναλλακτική.
Ο Α. Τσίπρας κοιτάει πως θα ξεπεράσει την οροφή του 17% που οι δημοσκόποι – αυτή τη στιγμή τουλάχιστον – βλέπουν ότι έχει και προφανώς για να ανεβάσει δυνάμεις χρειάζεται να διεισδύσει δυναμικά στους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ, ελπίζοντας ότι αν τα καταφέρει και ταυτόχρονα η Ν.Δ δείξει σημάδια έστω μικρής πτώσης μετά από την ίδρυση του Κόμματος Σαμαρά, θα δημιουργήσει κλίμα ότι «το παιχνίδι παίζεται». Μένει να δούμε βέβαια τα αντανακλαστικά του ΠΑΣΟΚ, τις άμυνές του και σε κάθε περίπτωση την απάντηση της Ν.Δ. Υπάρχουν, δηλαδή, πολλά αν και εφόσον στο σκεπτικό και το πιο πιθανό είναι να κοιτάξει να βγει καθαρά δεύτερος προετοιμαζόμενος για το 2030.
Η κ. Καρυστιανού φρόντισε για να μην έχει ζαλάδες να απαντάει στα δύσκολα και ξεκαθάρισε ότι θέλει αυτοδυναμία. Το ποιος μπορεί να πιστέψει ένα τέτοιο πολιτικό στόχο είναι βέβαια άλλη υπόθεση.
Το Κ.Κ.Ε. αναζητεί τη λαϊκή πλειοψηφία για μια « άλλη» σοσιαλιστική Κυβέρνηση και τα υπόλοιπα κόμματα φροντίζουν αυτή την ώρα να επουλώσουν τις σοβαρές πληγές τους, που φάνηκαν στις πρώτες δημοσκοπήσεις μετά την ίδρυση των δύο νέων κομμάτων. Είναι κάτι παραπάνω από εμφανής η αδυναμία της Κυβέρνησης να παρουσιάσει μια πρόταση.
Ας είμαστε όμως σαφείς . Με την σημερινή εικόνα ή η Ν.Δ. θα καταφέρει να σχηματίσει αυτοδύναμη Κυβέρνηση ή δεν θα σχηματίζεται Κυβέρνηση έτσι κι αλλιώς χωρίς την Ν.Δ.
Στην τελευταία έρευνα της opinion poll για το Action 24 τα ποσοστά και οι έδρες ήταν : Ν.Δ. 30.5% ( 123), ΕΛ.Α.Σ. 15.5% (46), ΕΛΠΙΔΑ 12.6% (37), ΠΑΣΟΚ 10.5% (31), Κ.Κ.Ε. 6.5% (19), ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ 5.9% (17), ΠΛΕΥΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ 5% (14).
Τι δείχνουν αυτά τα μεγέθη; Επαληθεύουν την βασική διαπίστωση και ταυτόχρονα δείχνουν επτακομματική Βουλή, κάτι που επηρεάζει την κατανομή των εδρών. Αν δούμε τον μέσο όρο της εκτίμησης ψήφου με βάση τις τελευταίες 12 δημοσκοπήσεις μετά την ίδρυση των δύο νέων κομμάτων, τα μεγέθη είναι: Ν.Δ. 29.33% (118), ΕΛ.Α.Σ. 15.23% (47), ΠΑΣΟΚ 11.16% (35), ΕΛΠΙΔΑ 10.91% (34), Κ.Κ.Ε. 6.73% (21), ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ 6.71% (20), ΠΛΕΥΣΗ 5.05% (15), ΦΩΝΗ ΛΟΓΙΚΗΣ 3.4% (10).
Φαίνεται ότι οι διαφοροποιήσεις είναι πολύ μικρές, αλλά υπάρχει μια κάπως διαφορετική κατανομή εδρών. Ο λόγος είναι ότι σ' αυτή την περίπτωση έχουμε οκτακομματική Βουλή, κανένας άλλος.
Εδώ βρίσκεται το δεύτερο «μυστικό» των εκλογών. Πολλοί μιλάνε για αυτοδυναμία έχοντας στο μυαλό τους ότι χρειάζεται η Ν.Δ. ένα 40%. Ωστόσο, αν μιλάμε για εξακομματική Βουλή μπορεί να χρειάζεται και ένα 36%, αν προκύψει επτακομματική Βουλή ένα 37% κ.ο.κ., πάντα βέβαια σε συνάρτηση με το άθροισμα των κομμάτων που θα μείνουν εκτός Βουλής. Μάλιστα, ενώ τώρα το πολιτικό ακορντεόν ανοίγει με την ίδρυση των δύο νέων κομμάτων, ήδη φαίνεται ότι από τα 14 κόμματα, πέντε-έξι κόμματα βγαίνουν εκτός παιδιάς και το έργο μπορεί να έχει και συνέχεια μέχρι να κλείσει το ακορντεόν.
Εν ολίγοις, φαίνεται να οδεύουμε σε εκλογές όπου θα δοκιμαστεί το διαμορφωθέν σύστημα του ενός κυρίαρχου σώματος με κατακερματισμένη την Αντιπολίτευση. Όπως σημειώνει και ο Γ. Βούλγαρης «Το εκλογικό σώμα θα τοποθετηθεί έναντι ενός διαμορφωμένου συστήματος σε ένα περίεργο κομματικό ανταγωνισμό όπου ο πρώτος τρέχει μόνος του στο ένα γήπεδο και στο δίπλα γήπεδο ανταγωνίζονται τρεις-τέσσερις για τις αντίστοιχες θέσεις» (ΝΕΑ 13/6) .
*Ο Zαχαρίας Ζούπης, στέλεχος εταιριών έρευνας αγοράς, δημοσκοπήσεων και επικοινωνίας από την δεκαετία του ‘90, είναι σήμερα Διευθυντής Ερευνών και Στρατηγικής Επικοινωνίας της OPINION POLL. Είχε την ευθύνη του σχεδιασμού, της υλοποίησης και της επιστημονικής επιμέλειας ερευνητικών προγραμμάτων και στρατηγικής επικοινωνίας. Έχει διεξάγει πολυάριθμες πολιτικές, αυτοδιοικητικές, κοινωνικές, εμπορικές έρευνες και focus groups. Έχει γράψει εκατοντάδες άρθρα και δύο βιβλία («Εκεί γύρω στα τριάντα», «40+1 άρθρα για την Κεντροαριστερά»).
