Η ραγδαία αύξηση της ζήτησης για φάρμακα απώλειας βάρους και διαβήτη ενδέχεται να δημιουργεί συνθήκες «φούσκας» στον φαρμακευτικό κλάδο, σύμφωνα με νέα έκθεση της Deloitte.
Η αυξανόμενη δημοτικότητα σκευασμάτων όπως τα Wegovy και Zepbound έχει ενισχύσει σημαντικά τις αποδόσεις της έρευνας και ανάπτυξης (R&D), οι οποίες για τις 20 μεγαλύτερες φαρμακευτικές εταιρείες παγκοσμίως ανήλθαν στο 7% — το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων ετών. Ωστόσο, η έκθεση επισημαίνει ότι αυτή η εικόνα ανάπτυξης αποκρύπτει τις πιέσεις που αντιμετωπίζει το υπόλοιπο του κλάδου.
Καθοριστικό ρόλο στην άνοδο αυτή διαδραματίζουν τα φάρμακα της κατηγορίας GLP-1 (αγωνιστές υποδοχέων γλυκαγονόμορφου πεπτιδίου-1), τα οποία πλέον έχουν ξεπεράσει την ογκολογία ως βασική πηγή αξίας στα προχωρημένα στάδια ανάπτυξης. Για πρώτη φορά εδώ και 16 χρόνια, οι θεραπείες κατά της παχυσαρκίας αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα στη διαμόρφωση του λεγόμενου «late-stage pipeline».
Σύμφωνα με τον επιστημονικό συνεργάτη της Deloitte, Χάνο Ρόντε, η έντονη συγκέντρωση επενδύσεων σε συγκεκριμένες θεραπευτικές κατηγορίες αυξάνει την έκθεση των εταιρειών σε κλαδικούς κινδύνους. Όπως δήλωσε, «πρόκειται για μια φούσκα, καθώς τόσο μεγάλο μέρος της ανάπτυξης βασίζεται σε περιορισμένο αριθμό προϊόντων».
Πράγματι, τα φάρμακα για την παχυσαρκία και τον διαβήτη αντιπροσωπεύουν πλέον το 38% των προβλεπόμενων εμπορικών εσόδων από τα φάρμακα που βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο ανάπτυξης για το 2025. Εάν εξαιρεθούν τα συγκεκριμένα σκευάσματα από την ανάλυση, η απόδοση του κλάδου υποχωρεί στο 2,9%, έναντι 3,8% το 2024.
Η συμβολή των θεραπειών παχυσαρκίας στις προβλεπόμενες πωλήσεις έχει εκτοξευθεί στο 25%, από μόλις 1% το 2022, ενώ η ογκολογία έχει περιοριστεί στο 20%. Παράλληλα, μόλις 54 «υπερ-επιτυχημένες» ενδείξεις — που αντιστοιχούν στο 9% των υπό ανάπτυξη φαρμάκων — αναμένεται να αποφέρουν περίπου το 70% των συνολικών εσόδων.
Παρά τη θετική δυναμική, η υπερβολική εξάρτηση από λίγα φάρμακα δημιουργεί ένα περιβάλλον υψηλού ρίσκου, με αυξημένο ανταγωνισμό και ευαισθησία σε πιθανές αναταράξεις. Την ίδια στιγμή, οι επιστήμονες συνεχίζουν να διερευνούν τις ευρύτερες επιδράσεις των GLP-1, όπως στη νευρολογική υγεία και τη φλεγμονή.
Αν και ορισμένες μελέτες δείχνουν πιθανά οφέλη — ακόμη και σε τομείς όπως οι εξαρτήσεις — παραμένουν σημαντικά ερωτήματα. Όπως σημειώνει ο Ronte, το κρίσιμο δίλημμα για τη βιομηχανία είναι αν θα συνεχίσει να επενδύει στην ίδια «επιστημονική τάση» ή αν θα αναζητήσει το επόμενο μεγάλο κύμα καινοτομίας.
