Είναι συναρπαστικό. Ακόμη και τίποτε να μην θυμάται κανείς, για τις 34 πολύκροτες ιστορίες, θα καταλάβει την εικόνα και θα αναλογιστεί τα πάντα. Συνοπτικά, σκωπτικά, γλαφυρά αλλά χωρίς ποτέ να παρασύρεται από την δική του, πρόδηλη, αξιολογική κρίση, αλλά με το συναίσθημα να κρύβεται δύσκολα πίσω από τις λέξεις, ο Δημοσιογράφος Τάσος Τέλλογλου, με το βιβλίο του «Πατριδογνωσία, Ιστορίες ενός εμμονικού» (εκδ. Μεταίχμιο) διαβάζει τα «πρόσφατα» πενήντα χρόνια της μικρής και της μεγαλύτερης καθημερινής ιστορίας με τα μάτια του επίμονου, συστηματικού και αδέκαστου ερευνητή γεγονότων, στοιχείων και καταστάσεων.
Ο Τάσος γράφει σχεδόν σε τρίτο πρόσωπο. Διαθέτει άλλωστε αυτή τη μάλλον σπάνια ικανότητα να επιτρέπει στα γεγονότα και στις «χειροπιαστές αποδείξεις» να έχουν τον πρώτο και, όποτε είναι δυνατόν, τον τελευταίο λόγο. Τα πάντα όλα όμως περνούν από το δικό του μάτι και μετά ξαπλώνουν στο χαρτί της εφημερίδας, εικονογραφούνται στο τηλεοπτικό υλικό, όπως είναι: σκοπίμως σκληρά.
Πλην όμως ανθρώπινα. Γιατί, όλη η αφήγηση θυμίζει τις αδυναμίες της κοινωνικής κατάστασης και, τελικά, της χώρας. Τις προσπάθειες των χαρακτήρων, που είναι πραγματικοί, έχουν περάσει από δικαστήρια, στις περισσότερες περιπτώσεις έχουν καταδικαστεί, κατάφερναν να ξεπεράσουν τα όρια του νόμου, να ξετρυπώσουν «θησαυρούς» μέσα από τις τρύπες, τις ανικανότητες, την αδιαφορία του κράτους. Ιδίως όταν αυτό κυβερνάται είτε από αδιάφορους «υπηρέτες», είτε από πονηρούς πολιτευτές, όλοι όμως πρόθυμοι να βάλουν στην τσέπη από λίγες εκατοντάδες ευρώπουλα, μέχρι πολλά εκατομμύρια.
Το βιβλίο καταγράφει επεισόδια διαφθοράς. Σε αυτά ριχνόταν πρώτος ο Τέλλογλου, σε όποιο μέσο ενημέρωσης κι αν δούλεψε, και δεν ήσαν λίγα. Όχι μόνος, αλλά πάντα με άξιους συναδέλφους. Και πάντοτε κάτι θα έβγαζε με το «καπέλο» της έρευνας. Η ερευνητική δημοσιογραφία, την οποία όλοι εμείς θαυμάζουμε και ζηλεύουμε έχει έναν κανόνα. Να έχεις καλούς πληροφοριοδότες, να έχεις τον τρόπο για να σε εμπιστευθούν εκείνοι που είτε δεν αντέχουν να μην τα πουν, είτε θέλουν να τη γλιτώσουν, είτε να βλάψουν και άλλους. Δική σου δουλειά είναι να ακολουθείς τα στοιχεία. Να είσαι έτοιμος να πας όπου σε πάει η «ιστορία», να διακινδυνεύσεις, να τα βάλεις με την αλήθεια του καθενός αλλά να οδηγείς τελικά τα αληθινά στην επιφάνεια. Μικρές νίκες, πολλά αδιέξοδα, συνεχή διλήμματα, πάντα θα βρίσκεις περισσότερα στοιχεία από όσα μπορείς να διασταυρώσεις και πάντα θα μένουν πίσω υποψίες.
Σκάνδαλα παντού. Σκάνδαλα πάντα. Ιστορίες απερίγραπτης βουλιμίας, ιστορίες ανήθικες, ιστορίες μίσους, σε μια ρυθμική διήγηση γεμάτη εικόνες. Ένα διαρκές ντοκιμαντέρ, μια συλλογή ταινιών μικρού μήκους που ανατέμνουν τις διαδρομές που ακολούθησε η χώρα μας τις τελευταίες δεκαετίες. Από το σκάνδαλο Κοσκωτά, μέχρι το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, ο Τέλλογλου έχει στοιχεία που σου επιτρέπουν να τα ξαναδείς όλα σχεδόν με… αισιοδοξία αλλά με διαθήκη την μεγάλη απορία: πώς είναι δυνατόν να μην μαθαίνει το Σύστημα από τις ικανότητες εκείνων που το αρμέγουν;
Δεν είναι, όμως, μόνον τα οικονομικά. Είναι οι επαφές με τρομοκράτες, δίπλα στην αγωνία του Ανδρέα Παπανδρέου στο Χέρφιλντ, στα βρώμικα νερά της Siemens, τις «τακτοποιήσεις» αυθαίρετων καταπατήσεων, το λαθρεμπόριο πετρελαίου, την πτώση της «λαϊκής» Ανατολικής Γερμανίας, τον Αλβανό που πήρε ομήρους ένα λεωφορείο ανυποψίαστους ταξιδιώτες, τις μίζες για τους εξοπλισμούς, το βρώμικο χρήμα για τα φάρμακα και άλλες τρομερές ιστορίες.
Ο Τάσος διηγείται χωρίς να κουράζει, χωρίς εντάσεις κι επειδή οι σελίδες φεύγουν εύκολα, εξηγεί πολλά. Τελικά τα απαραίτητα, για να μην ξεχνούμε ότι πίσω από τις καθυστερήσεις που ταλαιπωρούν την χώρα και, δυστυχώς, τους ανθρώπους της, υπάρχουν λόγοι και αδυναμίες που δεν έχουμε δικαίωμα να ξεχνούμε.
Ευχαριστούμε Τάσο αγαπητέ…
