Καθοριστικές εξελίξεις για χιλιάδες μικρομεσαίους επενδυτές φωτοβολταϊκών αναμένονται το επόμενο διάστημα, καθώς η ελληνική κυβέρνηση βρίσκεται σε αναμονή της απάντησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τις παρεμβάσεις που προτείνει για την αντιμετώπιση των απωλειών εσόδων που καταγράφουν τα έργα ΑΠΕ.
Όπως ανέφερε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, οι σχετικές διαβουλεύσεις με τις Βρυξέλλες βρίσκονται σε εξέλιξη και εκτιμάται ότι μέσα στις επόμενες εβδομάδες θα υπάρξει σαφής εικόνα για το αν οι προτεινόμενες ρυθμίσεις μπορούν να εφαρμοστούν στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών κανόνων κρατικών ενισχύσεων.
Το ζήτημα αφορά κυρίως φωτοβολταϊκούς σταθμούς που λειτουργούν με Σύμβαση Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης (ΣΕΔΠ) και οι οποίοι έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με σημαντική μείωση εσόδων εξαιτίας της ολοένα συχνότερης εμφάνισης μηδενικών τιμών στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και των αυξημένων περιορισμών στην παραγωγή.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται η πρόθεση του ΥΠΕΝ να τροποποιήσει τον τρόπο αποζημίωσης των συγκεκριμένων έργων όταν η αγορά επόμενης ημέρας καταγράφει μηδενικές τιμές.
Με το ισχύον καθεστώς, οι παραγωγοί παύουν να λαμβάνουν λειτουργική ενίσχυση όταν οι μηδενικές ή αρνητικές τιμές διατηρούνται για τουλάχιστον δύο συνεχόμενες ώρες. Η ελληνική πρόταση προβλέπει ουσιαστικά τον διαχωρισμό των δύο περιπτώσεων, έτσι ώστε η διακοπή της αποζημίωσης να ενεργοποιείται μόνο σε περιόδους αρνητικών τιμών και όχι όταν η αγορά απλώς μηδενίζεται.
Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση κρίνεται αναγκαία, καθώς το υφιστάμενο μοντέλο στήριξης σχεδιάστηκε σε μια περίοδο κατά την οποία τα φαινόμενα μηδενικών τιμών θεωρούνταν εξαιρετικά σπάνια και δεν επηρέαζαν ουσιαστικά την οικονομική απόδοση των έργων.
Η νέα πραγματικότητα των φωτοβολταϊκών
Σύμφωνα με τον κ. Τσάφο, η πίεση που δέχονται σήμερα οι παραγωγοί δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο. Αντίθετα, πρόκειται για μια εξέλιξη που καταγράφεται σε αρκετές ευρωπαϊκές αγορές, ως αποτέλεσμα της ταχείας ανάπτυξης των φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων.
Η σημαντική μείωση του κόστους της τεχνολογίας έχει καταστήσει τα φωτοβολταϊκά την πιο ανταγωνιστική μορφή νέας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ, οδηγώντας σε μεγάλη συγκέντρωση νέων έργων. Ωστόσο, η αυξημένη παραγωγή κατά τις ίδιες ώρες της ημέρας δημιουργεί πιέσεις στις τιμές της αγοράς, οι οποίες ολοένα συχνότερα υποχωρούν σε μηδενικά επίπεδα.
Την ίδια στιγμή, η ευρωπαϊκή πολιτική κινείται προς την κατεύθυνση της μεγαλύτερης έκθεσης των έργων στα σήματα της αγοράς, με στόχο να ενθαρρυνθούν επενδύσεις σε αποθήκευση ενέργειας και μεγαλύτερη ευελιξία του συστήματος. Για τον λόγο αυτό, η ελληνική πρόταση εξετάζεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς διαφοροποιείται από τη γενικότερη τάση που καταγράφεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συζήτηση για το ενδεχόμενο αναδρομικής εφαρμογής της ρύθμισης. Ο υφυπουργός δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο οι παραγωγοί να αποζημιωθούν και για περιόδους που έχουν ήδη παρέλθει, κατά τις οποίες έχασαν έσοδα λόγω της εφαρμογής του υφιστάμενου καθεστώτος σε ώρες μηδενικών τιμών.
Αν και δεν έχει αποσαφηνιστεί το χρονικό σημείο από το οποίο θα μπορούσε να ξεκινήσει μια τέτοια αναδρομικότητα, η πιθανότητα αυτή αντιμετωπίζεται θετικά από την αγορά, καθώς θα μπορούσε να προσφέρει ουσιαστική οικονομική ανάσα σε έργα που έχουν βρεθεί αντιμέτωπα με σοβαρές πιέσεις στη ρευστότητά τους.
Οι τελικές αποφάσεις, ωστόσο, θα εξαρτηθούν από την αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία καλείται να κρίνει κατά πόσο οι ελληνικές παρεμβάσεις συμβαδίζουν με το ευρωπαϊκό πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και των κρατικών ενισχύσεων.
Το ενδιαφέρον της αγοράς παραμένει στραμμένο στις Βρυξέλλες, καθώς η έκβαση των διαβουλεύσεων αναμένεται να επηρεάσει όχι μόνο τη βιωσιμότητα εκατοντάδων υφιστάμενων έργων, αλλά και το επενδυτικό κλίμα στον κλάδο των φωτοβολταϊκών τα επόμενα χρόνια.
