Ο παρατεταμένος καύσωνας που επηρεάζει τη χώρα, σε συνδυασμό με τη νέα άνοδο των διεθνών τιμών φυσικού αερίου και πετρελαίου, διαμορφώνει ένα ιδιαίτερα απαιτητικό σκηνικό για την ενεργειακή αγορά. Η αυξημένη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, οι αναταράξεις στις αγορές καυσίμων και η αβεβαιότητα που προκαλεί το γεωπολιτικό περιβάλλον συνθέτουν μια εικόνα που ήδη αποτυπώνεται τόσο στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού όσο και στις τιμές των καυσίμων.
Αυξημένες ανάγκες στο ηλεκτρικό σύστημα
Οι υψηλές θερμοκρασίες οδηγούν σε σημαντική ενίσχυση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς η λειτουργία των κλιματιστικών αυξάνεται κατακόρυφα σε ολόκληρη τη χώρα. Οι διαχειριστές του συστήματος παρακολουθούν στενά την εξέλιξη των φορτίων, με τις εκτιμήσεις να συγκλίνουν ότι τις ημέρες κορύφωσης του καύσωνα η ζήτηση μπορεί να προσεγγίσει ή ακόμη και να υπερβεί τα 10 GW.
Τις μεσημβρινές ώρες, η υψηλή παραγωγή από τα φωτοβολταϊκά επιτρέπει στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας να καλύπτουν σημαντικό μέρος των αναγκών του συστήματος, μειώνοντας την εξάρτηση από συμβατικές μονάδες. Ωστόσο, μετά τη δύση του ηλίου, όταν η παραγωγή από τα φωτοβολταϊκά περιορίζεται αισθητά, το βάρος μεταφέρεται στις μονάδες φυσικού αερίου και, σε μικρότερο βαθμό, στις λιγνιτικές εγκαταστάσεις, οι οποίες διατηρούν κρίσιμο ρόλο για την ασφάλεια τροφοδοσίας.
Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι η ευελιξία των θερμικών μονάδων παραμένει καθοριστική κατά τις βραδινές ώρες, όταν η κατανάλωση εξακολουθεί να κινείται σε υψηλά επίπεδα.
Η χονδρεμπορική αγορά ακολουθεί την άνοδο της ζήτησης
Η αυξημένη κατανάλωση αποτυπώνεται ήδη στις τιμές της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Η μέση τιμή κινείται αισθητά υψηλότερα σε σχέση με τις προηγούμενες εβδομάδες, αντανακλώντας τόσο την αυξημένη ζήτηση όσο και το ακριβότερο κόστος παραγωγής από φυσικό αέριο.
Παράλληλα, συνεχίζει να καταγράφεται ένα χαρακτηριστικό φαινόμενο της ελληνικής αγοράς: κατά τις ώρες μεγάλης παραγωγής από φωτοβολταϊκά εμφανίζονται ακόμη και μηδενικές τιμές στη χονδρεμπορική αγορά, εξαιτίας της υπερπροσφοράς ενέργειας. Η εικόνα αυτή όμως ανατρέπεται λίγες ώρες αργότερα, όταν μειώνεται η παραγωγή των ΑΠΕ και οι θερμικές μονάδες καλούνται να καλύψουν σχεδόν εξ ολοκλήρου το φορτίο.
Το φυσικό αέριο παραμένει ο βασικός παράγοντας
Πέρα από τον καύσωνα, σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις διαδραματίζει η διεθνής αγορά φυσικού αερίου. Οι τιμές στο ευρωπαϊκό hub TTF κινούνται ανοδικά, καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή αναζωπυρώνουν τις ανησυχίες για την επάρκεια εφοδιασμού, ενώ οι ευρωπαϊκές χώρες συνεχίζουν να ενισχύουν τα αποθέματά τους ενόψει του χειμώνα.
Ειδικότερα, τα συμβόλαια αναφοράς στο ολλανδικό hub TTF διαμορφώθηκαν στο κλείσιμο της εβδομάδας πάνω από τα 57 ευρώ ανά μεγαβατώρα, παρουσιάζοντας αύξηση άνω του 41% σε μηνιαία βάση και περισσότερο από 17% μέσα σε μία εβδομάδα.
Στην αγορά εκτιμούν ότι η αβεβαιότητα γύρω από τις διεθνείς ροές LNG διατηρεί αυξημένο το κόστος προμήθειας, εξέλιξη που επηρεάζει άμεσα την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, δεδομένου ότι οι μονάδες φυσικού αερίου εξακολουθούν να καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την οριακή τιμή του συστήματος.
Στο μικροσκόπιο τα τιμολόγια του Αυγούστου
Παρότι οι προμηθευτές έχουν απορροφήσει σημαντικό μέρος των αυξήσεων τους προηγούμενους μήνες, στελέχη της αγοράς επισημαίνουν ότι η δυνατότητα συνέχισης αυτής της πολιτικής θα εξαρτηθεί από την πορεία του φυσικού αερίου και των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά.
Εάν οι διεθνείς πιέσεις διατηρηθούν, τα περιθώρια περιορισμού των επιβαρύνσεων ενδέχεται να μειωθούν.
Καύσιμα: Οι διεθνείς αγορές περιορίζουν το όφελος των εκπτώσεων
Ανάλογη εικόνα διαμορφώνεται και στην αγορά υγρών καυσίμων. Παρά τη συνέχιση του προγράμματος εκπτώσεων που εφαρμόζουν τα ελληνικά διυλιστήρια έως το τέλος Αυγούστου, οι διεθνείς ανατιμήσεις σε αργό πετρέλαιο και διυλισμένα προϊόντα περιορίζουν σημαντικά το όφελος που φτάνει στον τελικό καταναλωτή.
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, οι τελευταίες αυξήσεις στις διεθνείς τιμές έχουν απορροφήσει μεγάλο μέρος της έκπτωσης που εφαρμόζεται στην αμόλυβδη βενζίνη και στο πετρέλαιο κίνησης, με αποτέλεσμα η παρέμβαση να λειτουργεί κυρίως ως «ανάχωμα» στις ανατιμήσεις και λιγότερο ως μηχανισμός ουσιαστικής μείωσης των τιμών στην αντλία.
Οι ίδιες πηγές εκτιμούν ότι οι επόμενες εβδομάδες θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από την πορεία των διεθνών αγορών ενέργειας. Εφόσον οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου αποκλιμακωθούν, το όφελος των εκπτώσεων θα γίνει πιο εμφανές στις λιανικές τιμές. Αν όμως οι γεωπολιτικές εντάσεις συνεχιστούν και οι διεθνείς αγορές παραμείνουν υπό πίεση, νοικοκυριά και επιχειρήσεις θα συνεχίσουν να βρίσκονται αντιμέτωπα με ένα αυξημένο ενεργειακό κόστος μέσα στην κορύφωση της θερινής περιόδου.
