Μήνυμα προς τις Βρυξέλλες ότι η αλλαγή αντίληψης πρέπει να συνοδευτεί από αποφάσεις που θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας έστειλε ο πρόεδρος και CEO της Metlen, Ευάγγελος Μυτιληναίος, ολοκληρώνοντας τη θητεία του στην προεδρία της European Metals. Όπως τόνισε, η μείωση του ενεργειακού κόστους, η προστασία των κρίσιμων πρώτων υλών και η ανάπτυξη ολοκληρωμένων αλυσίδων αξίας γύρω από τα μέταλλα αποτελούν τις βασικές προϋποθέσεις για να διατηρήσει η Ευρώπη τη βιομηχανική της βάση.
Κάνοντας τον απολογισμό της τετραετούς παρουσίας του στην ηγεσία της European Metals, ο επικεφαλής της Metlen εκτίμησε ότι τα τελευταία χρόνια έχει συντελεστεί μια ουσιαστική αλλαγή στη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στη βιομηχανία. Όπως ανέφερε, οι Βρυξέλλες αναγνωρίζουν πλέον ότι η παραγωγική βάση της Ευρώπης και ειδικότερα οι κρίσιμες πρώτες ύλες αποτελούν βασική προϋπόθεση για την οικονομική ασφάλεια και τη στρατηγική αυτονομία της Ένωσης.
Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι η αλλαγή αντίληψης δεν αρκεί από μόνη της. Το επόμενο βήμα είναι η υιοθέτηση πολιτικών που θα δημιουργήσουν ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον για τη βιομηχανία, ώστε οι επενδύσεις, η παραγωγή και οι θέσεις εργασίας να παραμείνουν στην Ευρώπη.
Στο πλαίσιο αυτό, έθεσε ως κορυφαία προτεραιότητα τη μείωση του ενεργειακού κόστους, προειδοποιώντας ότι οι υψηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας εξακολουθούν να υπονομεύουν την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής μεταποίησης. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Ευρώπη οφείλει να αντιμετωπίσει αποτελεσματικότερα και τη συνεχιζόμενη εκροή στρατηγικών δευτερογενών πρώτων υλών, όπως το scrap αλουμινίου, επισημαίνοντας ότι η αξιοποίησή τους εντός της ευρωπαϊκής βιομηχανίας αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας και τη μείωση των εξαρτήσεων από τρίτες χώρες.
Το ενεργειακό κόστος και το στοίχημα του scrap
Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος επανέφερε στο προσκήνιο δύο ζητήματα που, όπως είπε, θα κρίνουν το μέλλον της ευρωπαϊκής μεταλλουργίας: το υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και τη συνεχιζόμενη διαρροή scrap εκτός Ευρώπης.
Ενόψει των αποφάσεων που αναμένονται τον Σεπτέμβριο για το καθεστώς των εξαγωγών μεταλλικών απορριμμάτων, εξέφρασε την άποψη ότι το υπό συζήτηση εξαγωγικό τέλος πιθανότατα θα διαμορφωθεί στο 15%, αντί του 30% που είχε αρχικά εξεταστεί.
Όπως επισήμανε, το scrap δεν αποτελεί απλώς υλικό προς ανακύκλωση, αλλά στρατηγική πρώτη ύλη για τη βιομηχανία. Η διατήρησή του εντός της ευρωπαϊκής αγοράς μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την ανταγωνιστικότητα της μεταλλουργίας και να μειώσει τις εξαρτήσεις από εισαγόμενες πρώτες ύλες.
Στο πλαίσιο αυτό χαρακτήρισε τον επικείμενο Circular Economy Act σημαντική ευκαιρία, ώστε η Ευρωπαϊκή Ένωση να αντιμετωπίσει τα δευτερογενή μέταλλα ως βασικό εργαλείο της βιομηχανικής της πολιτικής και όχι αποκλειστικά της περιβαλλοντικής στρατηγικής.
Το γάλλιο ως δείγμα της νέας βιομηχανικής πολιτικής
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην επένδυση της Metlen για την παραγωγή γαλλίου, την οποία χαρακτήρισε το πιο ώριμο επενδυτικό σχέδιο μεγάλης κλίμακας που βρίσκεται σήμερα σε εξέλιξη στον δυτικό κόσμο.
Όπως ανέφερε, η νέα μονάδα αναμένεται να τεθεί σε παραγωγική λειτουργία περίπου σε έναν χρόνο, σηματοδοτώντας την επιστροφή της παραγωγής μιας κρίσιμης πρώτης ύλης στην Ευρώπη, σε μια περίοδο κατά την οποία η εξάρτηση της Δύσης από τρίτες χώρες παραμένει ιδιαίτερα υψηλή.
Παράλληλα, χρησιμοποίησε το συγκεκριμένο έργο ως παράδειγμα των αδυναμιών που εξακολουθεί να παρουσιάζει η ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική. Παρότι η παραγωγή γαλλίου θα πραγματοποιείται στην Ελλάδα, η μεγαλύτερη ζήτηση προέρχεται σήμερα από αγορές όπως η Ιαπωνία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Νότια Κορέα, καθώς η Ευρώπη δεν διαθέτει ακόμη επαρκώς ανεπτυγμένες αλυσίδες αξίας στους τομείς υψηλής τεχνολογίας που χρησιμοποιούν το συγκεκριμένο μέταλλο.
Το γεγονός αυτό, σύμφωνα με τον επικεφαλής της Metlen, αναδεικνύει την ανάγκη η ευρωπαϊκή πολιτική να μην περιοριστεί μόνο στην παραγωγή κρίσιμων πρώτων υλών, αλλά να δημιουργήσει και τις προϋποθέσεις ώστε αυτές να αξιοποιούνται από ευρωπαϊκές βιομηχανίες.
Νέο ενεργειακό πακέτο από την Κομισιόν
Την ίδια στιγμή, εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έστειλαν μήνυμα ότι η στήριξη της βιομηχανίας περνά πλέον στο στάδιο της εφαρμογής.
Η Aleksandra Kordecka, μέλος του γραφείου του Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της Κομισιόν Stéphane Séjourné, προανήγγειλε νέο ενεργειακό πακέτο που θα παρουσιαστεί μέσα στις επόμενες εβδομάδες, με παρεμβάσεις στα ηλεκτρικά δίκτυα, στις χρεώσεις ενέργειας και στην επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων, ενώ το υπό διαμόρφωση Industrial Accelerator Act φιλοδοξεί να ενισχύσει τις επενδύσεις σε στρατηγικούς βιομηχανικούς κλάδους και κρίσιμες πρώτες ύλες.
Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και ο γενικός διευθυντής της European Metals, James Watson, ο οποίος υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει πλέον το απαραίτητο θεσμικό πλαίσιο για τη βιομηχανία, ωστόσο εξακολουθεί να υστερεί στο μεγαλύτερο ζήτημα ανταγωνιστικότητας: το ενεργειακό κόστος.
Όπως ανέφερε, για να μπορέσει η ευρωπαϊκή μεταλλουργία να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ και την Ασία απαιτείται ηλεκτρική ενέργεια με κόστος της τάξης των 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα, διαφορετικά η παραγωγή και οι επενδύσεις θα συνεχίσουν να μετακινούνται εκτός Ευρώπης.
