Ισχυρό σήμα αποκλιμάκωσης έστειλαν οι διεθνείς αγορές ενέργειας μετά τις πληροφορίες για προκαταρκτική συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, η οποία προβλέπει τον τερματισμό της έντασης στη Μέση Ανατολή και τη σταδιακή επαναλειτουργία των θαλάσσιων μεταφορών μέσω των Στενών του Ορμούζ. Η εξέλιξη αυτή οδήγησε σε απότομη πτώση των τιμών του πετρελαίου, καθώς οι αγορές έσπευσαν να αποτιμήσουν το ενδεχόμενο αποκατάστασης των διεθνών ροών ενέργειας και περιορισμού των κινδύνων για την παγκόσμια προσφορά αργού.
Το Brent, που αποτελεί το βασικό σημείο αναφοράς για την ευρωπαϊκή αγορά καυσίμων, υποχώρησε κάτω από τα 84 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας απώλειες άνω του 4%, ενώ το αμερικανικό αργό WTI κινήθηκε κοντά στα 81 δολάρια.
Πρόκειται για μία από τις ισχυρότερες ημερήσιες διορθώσεις των τελευταίων μηνών, καθώς οι επενδυτές αφαίρεσαν μεγάλο μέρος του γεωπολιτικού «ασφαλίστρου κινδύνου» που είχε ενσωματωθεί στις τιμές εξαιτίας της κρίσης στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Η αντίδραση των αγορών, φυσικά, δεν είναι τυχαία. Κι αυτό, διότι περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ και οποιαδήποτε απειλή για τη λειτουργία τους προκαλεί αλυσιδωτές επιπτώσεις στις διεθνείς τιμές ενέργειας. Αντίθετα, η προοπτική επανόδου σημαντικών ποσοτήτων πετρελαίου στην αγορά λειτουργεί άμεσα αποπληθωριστικά για τις τιμές του αργού.
Τι σημαίνει η πτώση του Brent για την Ελλάδα
Για την ελληνική αγορά καυσίμων, η εξέλιξη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η άνοδος του πετρελαίου τους τελευταίους μήνες είχε αρχίσει να μεταφέρεται σταδιακά στις τιμές της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης.
Ωστόσο, η αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών δεν περνά αυτόματα στις αντλίες των πρατηρίων. Άνθρωποι της αγοράς επισημαίνουν ότι συνήθως απαιτείται χρονικό διάστημα από μία έως δύο εβδομάδες, προκειμένου να απορροφηθούν τα υφιστάμενα αποθέματα και να ενσωματωθούν οι νέες τιμές στις χονδρικές πωλήσεις καυσίμων.
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι, εφόσον το Brent παραμείνει στα σημερινά επίπεδα και δεν υπάρξει νέα γεωπολιτική αναταραχή, η τιμή της αμόλυβδης βενζίνης θα μπορούσε να καταγράψει μείωση της τάξης των 4 έως 8 λεπτών ανά λίτρο μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Αντίστοιχα, ακόμη μεγαλύτερα περιθώρια αποκλιμάκωσης ενδέχεται να υπάρξουν στο πετρέλαιο κίνησης, το οποίο επηρεάζεται πιο άμεσα από τις μεταβολές της διεθνούς αγοράς αργού.
Γιατί η μείωση δεν μεταφέρεται αυτούσια στον καταναλωτή
Παρά την πτώση του πετρελαίου, η τελική τιμή των καυσίμων στην Ελλάδα διαμορφώνεται από ένα σύνθετο πλέγμα παραγόντων. Καθοριστικό ρόλο παίζουν η ισοτιμία ευρώ – δολαρίου, το κόστος μεταφοράς και ασφάλισης των φορτίων, οι τιμές των διυλισμένων προϊόντων στη Μεσόγειο, αλλά και η υψηλή φορολογία, η οποία αντιπροσωπεύει περισσότερο από το μισό της τελικής τιμής που πληρώνει ο καταναλωτής στην αντλία.
Για τον λόγο αυτό, μια πτώση 4% ή 5% στην τιμή του Brent δεν μεταφράζεται ισόποσα σε μείωση της λιανικής τιμής της βενζίνης.
Σε κάθε περίπτωση και παρά την αισιοδοξία που επικρατεί μετά τις τελευταίες εξελίξεις, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν βρίσκεται ακόμη σε προκαταρκτικό στάδιο και η πλήρης εφαρμογή της θα απαιτήσει χρόνο.
Η αποκατάσταση των θαλάσσιων μεταφορών, η επανεκκίνηση των ενεργειακών ροών και η ομαλοποίηση των ασφαλιστικών και ναυτιλιακών συνθηκών ενδέχεται να χρειαστούν αρκετές εβδομάδες ή και μήνες. Παράλληλα, οποιαδήποτε εμπλοκή στις διαπραγματεύσεις θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τις ανησυχίες των αγορών και να οδηγήσει εκ νέου σε άνοδο των τιμών.
