Το πρακτορείο House of Saud, που δραστηριοποιείται στον τομέα των γεωπολιτικών αναλύσεων και της πληροφόρησης με έμφαση στη Σαουδική Αραβία, ανέφερε ότι η διαχείριση των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν σε συνθήκες πολέμου έχει διαμορφώσει ένα κλιμακωτό σύστημα πρόσβασης.
Το σύστημα αυτό ασκεί πίεση στις εξαγωγές αργού πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας, επιτρέποντας παράλληλα σε ορισμένους περιφερειακούς εταίρους να συνεχίζουν τη διέλευση μέσω της στρατηγικής θαλάσσιας οδού.
Σύμφωνα με το πρακτορείο, η Αρχή των Στενών του Περσικού Κόλπου του Ιράν επιβάλλει σε πλοία που συνδέονται με την Κίνα χρεώσεις έως και 2 εκατομμύρια δολάρια ανά διέλευση για τη μεταφορά σαουδαραβικού αργού πετρελαίου μέσω του Ορμούζ, ενώ τα δεξαμενόπλοια με ινδική σημαία φέρεται να διέρχονται χωρίς χρέωση, βάσει διμερούς συμφωνίας.
Όπως αναφέρει η ανάλυση, το σύστημα αυτό δεν συνιστά πλήρες κλείσιμο του Ορμούζ, αλλά ένα καθεστώς ελεγχόμενης πρόσβασης με τρεις κατευθύνσεις: εξαιρέσεις για χώρες όπως η Ινδία, το Ιράκ και το Πακιστάν, επιβολή διοδίων σε κινεζικούς φορείς εκμετάλλευσης και αυξημένη έκθεση σε κυρώσεις ή ελέγχους για πλοία που δεν συμμορφώνονται.
Το House of Saud υποστηρίζει ότι η βασική επίδραση εντοπίζεται στις εμπορικές ροές πετρελαίου μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Κίνας, επικαλούμενο στοιχεία της αγοράς που δείχνουν μείωση άνω του 60% στις σαουδαραβικές εξαγωγές αργού προς την Κίνα από την έναρξη του πολέμου.
Η έκθεση αναφέρει επίσης ότι η πολιτική του Ιράν έχει καταστήσει το σαουδαραβικό αργό λιγότερο ανταγωνιστικό για τα κινεζικά διυλιστήρια, λόγω πρόσθετων εξόδων από διόδια, ασφάλιση και κινδύνους κυρώσεων, ενώ το ρωσικό αργό που φθάνει στην Κίνα παρακάμπτει πλήρως τα Στενά του Ορμούζ.
Παράλληλα, σημειώνεται ότι η Σαουδική Αραβία έχει ανακατευθύνει σημαντικό μέρος των εξαγωγών της προς την Ινδία μέσω του αγωγού Ανατολής–Δύσης και του τερματικού σταθμού της Ερυθράς Θάλασσας στο Γιανμπού, μειώνοντας την εξάρτηση από το Ορμούζ για το συγκεκριμένο εμπόριο.
Ωστόσο, η ανάλυση επισημαίνει ότι η συγκεκριμένη διαδρομή δημιουργεί νέο κίνδυνο συγκέντρωσης, καθώς δεν μπορεί να απορροφήσει το σύνολο της σαουδαραβικής παραγωγής και θα μπορούσε να καταστεί ευάλωτη σε περίπτωση επέκτασης της σύγκρουσης.
