Σε «τεντωμένο σκοινί» ο Πούτιν: Πώς θα μπορούσε να οδηγηθεί σε πτώση εντός τριετίας και γιατί
(Gavriil Grigorov/Sputnik, Kremlin Pool Photo via AP)
(Gavriil Grigorov/Sputnik, Kremlin Pool Photo via AP)
Forbes, Bloomberg

Σε «τεντωμένο σκοινί» ο Πούτιν: Πώς θα μπορούσε να οδηγηθεί σε πτώση εντός τριετίας και γιατί

Σε αδιέξοδο - και μάλιστα σε πολλαπλά επίπεδα - έχει περιέλθει ο Βλαντίμιρ Πούτιν σύμφωνα με ανάλυση του Forbes. Μάλιστα, οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο Ρώσος πρόεδρος είναι τόσο έντονες που θα μπορούσαν σε βάθος τριετίας να του στοιχήσουν ακόμα και τη θέση του. 

Οι επιχειρήσεις στην Ουκρανία

Ο πόλεμος στην Ουκρανία, πλήττει έντονα τη Μόσχα τόσο σε πρακτικό όσο και σε επικοινωνιακό επίπεδο. Λόγω των αδιάκοπων επιθέσεων με drones από την Ουκρανία, η Κριμαία έχει ουσιαστικά αποκοπεί από τον εφοδιασμό καυσίμων. Οι Ρώσοι διαθέτουν μόνο έναν τελευταίο δίαυλο εφοδιασμού καυσίμων: τη γέφυρα του Κερτς, που έχει βομβαρδιστεί πολλές φορές αλλά εξακολουθεί να στέκεται όρθια.

Όταν συμβαίνουν καταστροφές τόσο μοναδικές, η ίδια η πραγματικότητα μεταβάλλεται. Ο Πούτιν δεν μπορεί να αποφύγει τη δυσφήμιση. Πράγματι, όταν δεν μπορεί καν να ελέγξει την εικόνα που προβάλλεται, το αποτέλεσμα πολλαπλασιάζεται και ο χρόνος αρχίζει να μετράει αντίστροφα προς το τέλος του. Η απώλεια αξιοπιστίας οδηγεί σε απώλεια νομιμότητας σε ένα δεσποτικό καθεστώς.

Εσωτερικές πιέσεις

Ένας Ρώσος στρατιωτικός μπλόγκερ, ο Αλεξάντρ Λουνίν, βετεράνος της εισβολής στην Ουκρανία, δημοσίευσε πρόσφατα ένα βίντεο στο οποίο προειδοποιούσε για ανταρσία και ζητούσε να του παραχωρηθεί προσωπική τηλεοπτική συνέντευξη με τον Πούτιν. Μίλησε για μυστικά που του είχαν αποκαλύψει ανώτεροι αξιωματικοί και τα οποία έπρεπε να μεταφέρει στον Πούτιν. Ο Λουνίν βρίσκεται τώρα στη φυλακή. 

Καθώς η πίεση στον Πούτιν εντείνεται, οι ελίτ γύρω του αναλογίζονται τη δική τους τύχη και βρίσκουν ανθρώπους όπως τον Λουνίν για να εκφράσουν τους φόβους τους. Ο λαός δεν μπορεί παρά να συμπεράνει ότι είτε ο Πούτιν είναι υπεύθυνος, είτε οι ελίτ γύρω του τον εμποδίζουν να συνειδητοποιήσει και να διορθώσει την κατάσταση. Αρχικά, θα κατηγορήσουν τις ελίτ. Γι’ αυτό και οι ελίτ θα στασιάσουν ακόμη και πριν από τον στρατό – από φόβο.

Τα σενάρια για το τέλος

Το άρθρο παρουσιάζει δύο σενάρια για το «τέλος» του Ρώσου προέδρου. Το πρώτο αφορά την αιφνίδια ανατροπή του ακόμα και με την εξόντωσή του. Το δεύτερο τη διοργάνωση μιας «εικονικής δίκης» και τη μετατροπή του σε αποδιοπομπαίο τράγο για όλα τα κακά της διακυβέρνησής του, από την ελίτ του περιβάλλοντός του, απαλλάσσοντας έτσι τους άλλους. Αυτό επιτρέπει στο σύστημα και στις ελίτ του να παραμείνουν στη θέση τους με ελάχιστο χάος. 

Ρωγμές στη συμμαχία Πούτιν - Λουκασένκο εν μέσω πιέσεων για εμπλοκή στον πόλεμο στην Ουκρανία

Εξάλλου, σε καθεστώς δοκιμασίας βρίσκονται και οι στενότερες συμμαχίες του Ρώσου προέδρου. Συγκεκριμένα, ο πρόεδρος της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο εμφανίζεται να αντιστέκεται στις πιέσεις για βαθύτερη εμπλοκή της χώρας του στον πόλεμο που διεξάγει ο Βλαντίμιρ Πούτιν στην Ουκρανία, αναφέρει το Bloomberg.

Το ζήτημα αυτό, σύμφωνα με το ειδησεογραφικό πρακτορείο, αναδεικνύει ολοένα και πιο εμφανείς τριβές στο εσωτερικό του άξονα Μόσχας–Μινσκ, τη στιγμή που η σύγκρουση παρατείνεται και κλιμακώνεται σε επιχειρησιακό και γεωπολιτικό επίπεδο.

Ο Λουκασένκο είχε πρόσφατα διήμερες συνομιλίες με τον Πούτιν στην οικία του Ρώσου προέδρου κοντά στη λίμνη Βαλντάι, έπειτα από δημόσιες προειδοποιήσεις προς ρωσικούς κύκλους να μην επιχειρήσουν να εμπλέξουν τη Λευκορωσία στον πόλεμο. Ο Λευκορώσος ηγέτης έχει επανειλημμένα διαμηνύσει ότι η χώρα του δεν πρόκειται να συμμετάσχει στρατιωτικά, εκτός εάν δεχθεί άμεση επίθεση.

Ωστόσο, κατά τη διάρκεια συνάντησής του στο Μινσκ με τον Ρώσο πρέσβη Μπόρις Γκριζλόφ και τον κυβερνήτη της περιφέρειας της Μόσχας Αντρέι Βορομπιόφ, φάνηκε να αναγνωρίζει ότι ασκούνται πιέσεις προς αυτή την κατεύθυνση. «Δεν υπάρχει λόγος να εμπλακούμε στον πόλεμο», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η στάση της χώρας του παραμένει ειρηνική και ότι δεν υπάρχει πρόθεση σύγκρουσης με τους Ουκρανούς. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε εμπλοκή της Λευκορωσίας θα άλλαζε άμεσα τη φύση του πολέμου.

Από το 1994 στην εξουσία, ο Λουκασένκο έχει επιτρέψει στη Ρωσία να χρησιμοποιεί το έδαφος της Λευκορωσίας ως επιχειρησιακό χώρο για την εισβολή του 2022, χωρίς ωστόσο να αποστείλει δικά του στρατεύματα. Παρ’ όλα αυτά, η στάση του θεωρείται ολοένα και πιο περίπλοκη, καθώς το Μινσκ παραμένει βαθιά εξαρτημένο πολιτικά και οικονομικά από τη Μόσχα.

Σύμφωνα με αναλύσεις, η σχέση των δύο χωρών δοκιμάζεται σοβαρά. «Πρόκειται για μια πολύ σοβαρή δοκιμασία για τις σχέσεις Ρωσίας και Λευκορωσίας», σημειώνεται, ενώ εκτιμάται ότι η Δύση θα μπορούσε να αξιοποιήσει τις εντάσεις αυτές για να αποδυναμώσει τη σύμπλευση των δύο κρατών.

Παρά τις επιμέρους διαφοροποιήσεις, η στρατιωτική συνεργασία Μόσχας–Μινσκ συνεχίζεται και ενισχύεται, με αναφορές για ανάπτυξη πυρηνικών όπλων στη Λευκορωσία το 2023 και την ανάπτυξη του πυραυλικού συστήματος «Oreshnik» το 2025. Την ίδια ώρα, το Κίεβο προειδοποιεί για πιθανή νέα ρωσική επίθεση μέσω λευκορωσικού εδάφους, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο περαιτέρω εμπλοκής του Μινσκ.