Στο επίκεντρο μιας ολοένα και πιο σύνθετης αντιπαράθεσης, που συνδυάζει ζητήματα ξένων επενδύσεων, περιβαλλοντικής προστασίας, ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων και μειονοτικών ελευθεριών, βρίσκεται η μεγάλη τουριστική ανάπτυξη που προωθείται στη νότια Αλβανία από επενδυτικά σχήματα συνδεδεμένα με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ.
Το φιλόδοξο σχέδιο, το οποίο σύμφωνα με διαφορετικές εκτιμήσεις αποτιμάται από 1,4 έως και άνω των 4 δισ. ευρώ, φιλοδοξεί να μετατρέψει τμήματα της Αλβανικής Ριβιέρας σε προορισμούς υπερπολυτελούς τουρισμού. Ωστόσο, η επένδυση έχει προκαλέσει ισχυρές αντιδράσεις από τοπικές κοινότητες, περιβαλλοντικές οργανώσεις και εκπροσώπους της ελληνικής εθνικής μειονότητας, οι οποίοι εκφράζουν ανησυχίες τόσο για το φυσικό περιβάλλον όσο και για το μέλλον των περιουσιών τους.
Το ενδιαφέρον του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και ιδρυτή της επενδυτικής εταιρείας Affinity Partners, για την Αλβανία έγινε γνωστό στις αρχές του 2024. Έκτοτε παρουσιάστηκαν σχέδια για μεγάλης κλίμακας τουριστικές αναπτύξεις σε παράκτιες περιοχές της χώρας, με την Ιβάνκα Τραμπ να συνδέεται ενεργά με το εγχείρημα, το οποίο έχει χαρακτηρίσει ως ένα από τα πλέον φιλόδοξα επενδυτικά σχέδια που έχει υποστηρίξει η οικογένεια.
Στην καρδιά του σχεδίου βρίσκεται η νήσος Σαζάν, ένα νησί στρατηγικής σημασίας στην είσοδο του κόλπου της Αυλώνας. Για δεκαετίες, κατά την κομμουνιστική περίοδο, λειτουργούσε ως στρατιωτική βάση και παρέμενε απρόσιτο στο ευρύ κοινό. Σήμερα εντάσσεται στο προστατευόμενο θαλάσσιο πάρκο Καραμπουρούν–Σαζάν και θεωρείται μία από τις πλέον παρθένες περιοχές της Αδριατικής.
Παράλληλα, σημαντικό τμήμα των σχεδιαζόμενων επενδύσεων αφορά την περιοχή Ζβέρνετς–Νάρτα, μια οικολογικά ευαίσθητη ζώνη με υγροτόπους διεθνούς σημασίας, αμμοθίνες, σπάνια είδη πανίδας και μεγάλους πληθυσμούς φλαμίνγκο. Περιβαλλοντικές οργανώσεις τόσο στην Αλβανία όσο και στην Ευρώπη έχουν επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι οι νομοθετικές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών διευκολύνουν στρατηγικές επενδύσεις ακόμη και σε προστατευόμενες περιοχές, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα για τη διατήρηση των οικοσυστημάτων.
Η αλβανική κυβέρνηση, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι η επένδυση θα αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης για τη χώρα, θα προσελκύσει διεθνή κεφάλαια, θα ενισχύσει τον τουρισμό υψηλού επιπέδου και θα δημιουργήσει χιλιάδες θέσεις εργασίας. Η έγκριση του έργου μέσω του καθεστώτος του «στρατηγικού επενδυτή» προσέφερε ειδικές αδειοδοτικές διευκολύνσεις και κρατική υποστήριξη για την υλοποίησή του.
Η ένταση κορυφώθηκε τις τελευταίες ημέρες στο Ζβέρνετς, όπου κάτοικοι, ακτιβιστές και μέλη της ελληνικής μειονότητας πραγματοποίησαν κινητοποιήσεις κατά των σχεδίων ανάπτυξης. Τα γεγονότα εξελίχθηκαν σε σοβαρά επεισόδια, κατά τα οποία τραυματίστηκε ένας Έλληνας ομογενής, προσδίδοντας νέα διάσταση στην υπόθεση και προκαλώντας διπλωματική κινητοποίηση της Αθήνας.
Βίντεο που κυκλοφόρησαν στα μέσα ενημέρωσης και στα κοινωνικά δίκτυα δείχνουν τον τραυματισμένο διαδηλωτή να μεταφέρεται από άτομα που φέρονται να εργάζονται για ιδιωτική εταιρεία φύλαξης του έργου. Ο ίδιος υπέβαλε μήνυση εναντίον δύο εργαζομένων της εταιρείας, οι οποίοι πλέον αντιμετωπίζουν ποινικές διώξεις.
Growing public mobilization at the Zvërnec site in Albania. Local residents are forming perimeter lines to protest the planned 99-year concession to Affinity Partners. What was pitched as a seamless luxury development is now facing fierce opposition. #Albania #Zvernec #RealEstate pic.twitter.com/9SvzjvswAD
— Ionian Defenders (@IonianDefxw) May 30, 2026
Ο πρόεδρος της κοινότητας του Ζβέρνετς, Κοστάκ Κονομί, υποστήριξε ότι ο διαδηλωτής δέχθηκε βίαιη μεταχείριση πριν χάσει τις αισθήσεις του. Σύμφωνα με τις καταγγελίες του, ο τραυματίας μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο σε σοβαρή κατάσταση και παρουσίασε αιμορραγία.
Growing public mobilization at the Zvërnec site in Albania. Local residents are forming perimeter lines to protest the planned 99-year concession to Affinity Partners. What was pitched as a seamless luxury development is now facing fierce opposition. #Albania #Zvernec #RealEstate pic.twitter.com/9SvzjvswAD
— Ionian Defenders (@IonianDefxw) May 30, 2026
Η αλβανική αστυνομία παρουσίασε διαφορετική εκδοχή των γεγονότων. Σε ανακοίνωσή της ανέφερε ότι ομάδα διαδηλωτών επιχείρησε να καταστρέψει την περίφραξη του εργοταξίου και να εισβάλει στον χώρο. Σύμφωνα με τις αρχές, ο τραυματίας, που αναγνωρίστηκε με τα αρχικά E.S., εισήλθε παράνομα στην αποκλεισμένη περιοχή και τραυματίστηκε κατά τη διάρκεια της απομάκρυνσής του. Παράλληλα, ανακοινώθηκε η έναρξη νομικών διαδικασιών εις βάρος δύο εργαζομένων της ιδιωτικής ασφάλειας αλλά και 15 διαδηλωτών.
Η εταιρεία Zvërnec South Adriatic Development, η οποία υλοποιεί το έργο, καταδίκασε τις ενέργειες που προκάλεσαν ζημιές στην ιδιωτική περιουσία, αποφεύγοντας ωστόσο να σχολιάσει ευθέως τις καταγγελίες περί άσκησης βίας από προσωπικό ασφαλείας.
Τα επεισόδια προκάλεσαν την άμεση αντίδραση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών. Σε επίσημη ανακοίνωσή του εξέφρασε έντονη ανησυχία για τα γεγονότα, γνωστοποιώντας ότι η ελληνική πρεσβεία στα Τίρανα παρείχε άμεσα προξενική και ιατρική συνδρομή στον τραυματισμένο ομογενή. Παράλληλα, ζήτησε την πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης και την απόδοση ευθυνών.
Η Αθήνα έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη προστασίας των περιουσιακών δικαιωμάτων της ελληνικής εθνικής μειονότητας, ενώ υπενθύμισε ότι η συμμόρφωση της Αλβανίας με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των μειονοτήτων και των περιβαλλοντικά προστατευόμενων περιοχών, αποτελεί βασική προϋπόθεση για την πρόοδο της ενταξιακής της πορείας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα καταδίκασε τα επεισόδια βίας, απορρίπτοντας όμως τους ισχυρισμούς ότι αυτά συνδέονται με την ίδια την επένδυση. Σε δημόσια παρέμβασή του έκανε λόγο για «μεγάλα ψέματα» που διακινούνται γύρω από το έργο και υπερασπίστηκε τη στρατηγική προσέλκυσης ξένων επενδύσεων της κυβέρνησής του.
Η υπόθεση έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια μιας τοπικής διαμάχης για μια τουριστική ανάπτυξη. Το Ζβέρνετς εξελίσσεται σε πεδίο αντιπαράθεσης όπου διασταυρώνονται οικονομικά συμφέροντα, περιβαλλοντικές ανησυχίες, μειονοτικά δικαιώματα και γεωπολιτικές ισορροπίες, με τις εξελίξεις να παρακολουθούνται στενά τόσο από την Αθήνα όσο και από τις Βρυξέλλες.
