ΗΠΑ και Ιράν κατέληξαν σε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου και άνοιγμα του Ορμούζ - «Αφήστε το πετρέλαιο να ρέει», το μήνυμα Τραμπ
Live οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή

ΗΠΑ και Ιράν κατέληξαν σε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου και άνοιγμα του Ορμούζ - «Αφήστε το πετρέλαιο να ρέει», το μήνυμα Τραμπ

Οι ΗΠΑ και το Ιράν κατέληξαν σε συμφωνία για τη λήξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, μετά από τρεισήμισι μήνες συγκρούσεων, όπως ανακοίνωσε τα ξημερώματα της Δευτέρας μέσω ανάρτησής του στο Truth Social ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.

Η συμφωνία προβλέπει μόνιμη παύση των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, ενώ η επίσημη τελετή υπογραφής έχει προγραμματιστεί για τις 19 Ιουνίου στη Γενεύη.

«Με το άνοιγμα του στενού μόλις υπογραφτεί η συμφωνία την Παρασκευή, ώστε να δοθεί χρόνος για την άρση ναρκών, το πετρέλαιο θα ρέει ξανά και στις δυο πλευρές για την περιοχή και τον κόσμο ολόκληρο», ανέφερε μέσω Truth Social.

Την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου ανακοίνωσε και ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεμπάζ Σαρίφ, χαρακτηρίζοντάς την ως σημαντική διπλωματική εξέλιξη που συμβάλλει στην αποκατάσταση της σταθερότητας στην περιοχή.

Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν γνωστοποίησε την εξέλιξη μέσω ανάρτησής του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αναφέροντας ότι «η ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν έχει επιτευχθεί».

Όπως υποστήριξε, οι δύο χώρες έχουν ήδη αποφασίσει την άμεση και οριστική διακοπή των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, παρουσιάζοντας την εξέλιξη ως ένα σημαντικό βήμα προς την αποκλιμάκωση της έντασης στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Ο Σεμπάζ Σαρίφ πρόσθεσε ότι η επίσημη τελετή υπογραφής θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 19 Ιουνίου στην Ελβετία, ενώ ευχαρίστησε το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία για τη συμβολή τους στη διαμεσολαβητική προσπάθεια. Σύμφωνα με τον ίδιο, τις επόμενες ημέρες θα πραγματοποιηθεί σειρά επαφών υπό την αιγίδα των διαμεσολαβητών, με στόχο την προετοιμασία των τεχνικών συνομιλιών και της επίσημης τελετής υπογραφής.

Τραμπ: Τα Στενά του Ορμούζ θα είναι «μόνιμα χωρίς διόδια»

Ο Ντόναλντ Τραμπ, σε συνέντευξή του στους New York Times, δήλωσε ότι μια συμφωνία με το Ιράν θα είχε ως αποτέλεσμα τα Στενά του Ορμούζ να είναι «μόνιμα χωρίς διόδια».

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ φέρεται επίσης να δήλωσε ότι, σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί τελική συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα, θα επανεκκινήσει στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν.

Ανέφερε ακόμη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να αναλάβουν ρόλο «φύλακα της Μέσης Ανατολής», με αντάλλαγμα το 20% των εσόδων της περιοχής.

Τέλος, ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι η απόφασή του να πλήξει το Ιράν τον Φεβρουάριο αναδιαμόρφωσε τη Μέση Ανατολή υπέρ των Ηνωμένων Πολιτειών.

Το «μνημόνιο» των 14 σημείων 

Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων MEHR μετέδωσε κείμενο το οποίο παρουσίασε ως «μνημόνιο συνεννόησης», δηλαδή το πρωτόκολλο συμφωνίας 14 σημείων στο οποίο φέρονται να κατέληξαν οι ΗΠΑ και το Ιράν.

Τα σημεία της συμφωνίας σύμφωνα με τους Ιρανούς

  • Άμεση και μόνιμη κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
  • Δέσμευση των ΗΠΑ να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν.
  • Τέλος του ναυτικού αποκλεισμού και επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ εντός 30 ημερών.
  • Απόσυρση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από περιοχές γύρω από το Ιράν.
  • Αναστολή των κυρώσεων που σχετίζονται με το πετρέλαιο και αποκατάσταση της πρόσβασης του Ιράν στα έσοδά του.
  • Σχέδια/χρηματοδότηση ανοικοδόμησης ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους.
  • 60 ημέρες διαπραγματεύσεων για μια τελική συμφωνία με επίκεντρο το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και την ευρεία άρση των κυρώσεων.
  • Το Ιράν επιβεβαιώνει ότι δεν θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα στο πλαίσιο της NPT.
  • Καμία νέα αποστολή αμερικανικών στρατευμάτων ή κυρώσεων κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
  • Απελευθέρωση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία κατά τη διάρκεια της περιόδου διαπραγμάτευσης.
  • Δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης και έγκριση της τελικής συμφωνίας από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
  • Τα πυραυλικά προγράμματα και η υποστήριξη του Ιράν σε περιφερειακές συμμαχικές ομάδες θα αποκλειστούν από τις συνομιλίες.

Το παρασκήνιο της συμφωνίας

Περιγράφοντας τι προηγήθηκε μέχρι την τελική συμφωνία, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν είπε ότι οι μεσολαβητές του Κατάρ πραγματοποίησαν «σχεδόν 14 με 15 ώρες μακρών συνομιλιών». «Αυτή η διαδικασία διαπραγμάτευσης διήρκεσε πολύ», δήλωσε ο Καζέμ Γκαριμπαμπάντι σε ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης τη Δευτέρα.

«Μια αντιπροσωπεία του Κατάρ βρέθηκε χθες στην Τεχεράνη για να ολοκληρώσει τις συζητήσεις σχετικά με το κείμενο του μνημονίου συνεννόησης του Ισλαμαμπάντ μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών. Πραγματοποιήθηκαν σχεδόν 14 με 15 ώρες μακρών συνομιλιών, κατά τις οποίες παρουσιάσαμε τις τελικές τροποποιήσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν στο κείμενο. Φυσικά, αυτές οι τροποποιήσεις έγιναν δεκτές και το κείμενο του μνημονίου συνεννόησης του Ισλαμαμπάντ οριστικοποιήθηκε».

Η συμφωνία, ωστόσο, ανακοινώθηκε μετά τα μεσάνυχτα της Κυριακής, ώρα Ιράν, γιατί - σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο - η Τεχεράνη δεν ήθελε να ανακοινωθεί ανήμερα των γενεθλίων του Τραμπ

Όπως επισημαίνει το CNN η ανακοίνωση από τον Σαρίφ έγινε λίγα λεπτά μετά τα μεσάνυχτα της Κυριακής ώστε για το Ιράν να είναι Δευτέρα μολονότι για τις ΗΠΑ ήταν ακόμα Κυριακή.

Η παρουσία Βανς και το ενδεχόμενο μετάβασης Τραμπ στη Γενεύη

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε στο Fox News ότι σχεδιάζει να παραστεί στην υπογραφή της συμφωνίας στην Ελβετία.

«Έχω την πρόθεση να είμαι εκεί, αλλά είναι πιθανό να είναι παρών ο ίδιος ο πρόεδρος», είπε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο παρουσίας του Ντόναλντ Τραμπ στη Γενεύη.

Η επίσημη τελετή υπογραφής έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή 19 Ιουνίου, ενώ μέχρι τότε οι μεσολαβητές θα επιχειρήσουν να προετοιμάσουν το τεχνικό σκέλος της συμφωνίας και τα πρώτα βήματα εφαρμογής της.

Το Ιράν μιλά για άμεσο τέλος του πολέμου

Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γαριμπαμπαντί, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι η συμφωνία «βάζει άμεσα τέλος στον πόλεμο».

Όπως ανέφερε, η συμφωνία προβλέπει «το άμεσο τέλος του πολέμου και των στρατιωτικών επιχειρήσεων στα διάφορα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».

Ο Ιρανός διπλωμάτης, ειδικός σε νομικά ζητήματα, διευκρίνισε ότι το πρωτόκολλο ανοίγει τον δρόμο για διαπραγματεύσεις εντός των επόμενων 60 ημερών, με στόχο την κατάληξη σε οριστική συμφωνία.

«Θα αρχίσουν διαπραγματεύσεις εντός 60 ημερών ενόψει της σύναψης οριστικής συμφωνίας», δήλωσε, προσθέτοντας ότι «παραμένει η δυσπιστία» έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών.

Οι τέσσερις άξονες της Τεχεράνης

Ο Γαριμπαμπαντί περιέγραψε τέσσερα βασικά θέματα που θα τεθούν στις διαπραγματεύσεις.

Το πρώτο αφορά «την άρση όλων των κυρώσεων σε βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν», είτε πρόκειται για μονομερείς πρωτογενείς είτε για δευτερογενείς κυρώσεις.

Το δεύτερο αφορά το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της χώρας, ενώ το τρίτο συνδέεται με την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάπτυξη του Ιράν.

Το τέταρτο αφορά τη δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης, ο οποίος θα εγγυάται την εφαρμογή των δεσμεύσεων που θα αναληφθούν από τις δύο πλευρές.

ΗΠΑ: Καμία αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων χωρίς εκπλήρωση των δεσμεύσεων

Από την άλλη το CNN επικαλείται Αμερικανό αξιωματούχο, ο οποίος απορρίπτει τον ισχυρισμό της Τεχεράνης ότι το Ιράν θα λάβει δισεκατομμύρια δολάρια σε δεσμευμένα κεφάλαια πριν από την έναρξη μιας προγραμματισμένης περιόδου διαπραγματεύσεων 60 ημερών, μετά την υπογραφή συμφωνίας την Παρασκευή.

«Αυτό δεν είναι απολύτως αληθές. Πρόκειται για μια συμφωνία “pay for performance” και κανένα δεσμευμένο κεφάλαιο δεν θα αποδεσμευτεί χωρίς οι Ιρανοί να υλοποιήσουν τις δεσμεύσεις τους», δήλωσε ο αξιωματούχος στο CNN την Κυριακή.

Η απάντηση ήρθε μετά τη δήλωση του υφυπουργού Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπάντι, ότι το επόμενο στάδιο των συνομιλιών θα εξαρτηθεί από το εάν η Ουάσινγκτον εκπληρώσει πρώτα ορισμένες υποχρεώσεις, συμπεριλαμβανομένης της αποδέσμευσης ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν παγωμένα στο εξωτερικό.

Οι αντικρουόμενες εκδοχές αναδεικνύουν ένα σημαντικό χάσμα ανάμεσα στον τρόπο με τον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν περιγράφουν τις προϋποθέσεις που πρέπει να εκπληρωθούν πριν προχωρήσει ο επόμενος γύρος διαπραγματεύσεων.

Οι βασικότερες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή με μια ματιά

• Διπλωματική συμφωνία: Οι ΗΠΑ και το Ιράν αναφέρουν ότι κατέληξαν σε συμφωνία η οποία θα τεθεί σε ισχύ την Παρασκευή. Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ αίρουν τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών και ότι το Στενό του Ορμούζ θα ανοίξει ξανά μετά την υπογραφή της συμφωνίας. Το πλήρες κείμενο δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί.

• Τι ακολουθεί: Οι ΗΠΑ και το Ιράν έχουν δώσει αντικρουόμενες εκδοχές σχετικά με τα επόμενα βήματα μετά την τελετή υπογραφής την Παρασκευή. Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις θα ξεκινήσουν όταν οι ΗΠΑ αποδεσμεύσουν δισεκατομμύρια σε παγωμένα κεφάλαια, αλλά ένας Αμερικανός αξιωματούχος απέρριψε τον ισχυρισμό αυτό.

• Πτώση των τιμών του πετρελαίου: Οι τιμές του Brent και του αμερικανικού αργού πετρελαίου έπεσαν την Κυριακή μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας.

Λεπτό προς λεπτό όλες οι τελευταίες εξελίξεις από τη Μέση Ανατολή

08:19 Ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν χαιρετίζει τη «σημαντική πρόοδο» μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν

Ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν, Ισάκ Νταρ, χαρακτήρισε τη συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ ως «σημαντική πρόοδο» και αποτέλεσμα της «συνεχούς διπλωματικής προσπάθειας και της συλλογικής αποφασιστικότητας» όλων των εμπλεκόμενων μερών.

«Στέλνει επίσης ένα καθησυχαστικό μήνυμα στη διεθνή κοινότητα και προσφέρει την τόσο αναγκαία εμπιστοσύνη και σταθερότητα στις παγκόσμιες αγορές και την παγκόσμια οικονομία, ιδίως για τις αναπτυσσόμενες χώρες που είναι πιο ευάλωτες στην περιφερειακή αστάθεια», δήλωσε στις X.

Ο Νταρ ανέφερε ότι οι διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν για τα εκκρεμή ζητήματα, αλλά πρόσθεσε ότι προσβλέπει στην υπογραφή της συμφωνίας στη Γενεύη στις 19 Ιουνίου.

07:48 Γκουτέρες: Κρίσιμο βήμα προς την ειρηνική διευθέτηση η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν

Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών χαιρέτισε την ανακοίνωση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν κατέληξαν σε ειρηνευτική συμφωνία, η οποία προβλέπει «άμεση και μόνιμη κατάπαυση του πυρός», την «επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ», καθώς και «ένα πλαίσιο για περαιτέρω διαπραγματεύσεις».

Σε δήλωση που αποδίδεται στον Εκπρόσωπό του, Στεφάν Ντουζαρίκ, ο Γενικός Γραμματέας αναφέρει ότι η εξέλιξη αυτή «αντιπροσωπεύει ένα κρίσιμο βήμα προς την ειρηνική διευθέτηση της σύγκρουσης».

Παράλληλα, εκφράζει «βαθιά εκτίμηση» για τον «εποικοδομητικό ρόλο» που διαδραμάτισαν το Πακιστάν, το Κατάρ, η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και άλλες χώρες της περιοχής, στηρίζοντας τις διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στην ειρηνευτική συμφωνία.

Ο Γενικός Γραμματέας εκφράζει την ελπίδα ότι τα μέρη θα αξιοποιήσουν τη «νέα αυτή δυναμική» και θα «εντείνουν τις προσπάθειές τους για την οριστική επίλυση της σύγκρουσης».

Τα Ηνωμένα Έθνη, όπως τονίζεται στη δήλωση, παραμένουν έτοιμα «να στηρίξουν τα μέρη στην επίτευξη μιας διαρκούς και συνολικής ειρήνης».

07:25 Τραμπ: Τα Στενά του Ορμούζ θα είναι «μόνιμα χωρίς διόδια»

Ο Ντόναλντ Τραμπ, σε συνέντευξή του στους New York Times, δήλωσε ότι μια συμφωνία με το Ιράν θα είχε ως αποτέλεσμα τα Στενά του Ορμούζ να είναι «μόνιμα χωρίς διόδια».

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ φέρεται επίσης να δήλωσε ότι, σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί τελική συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα, θα επανεκκινήσει στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν.

Ανέφερε ακόμη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να αναλάβουν ρόλο «φύλακα της Μέσης Ανατολής», με αντάλλαγμα το 20% των εσόδων της περιοχής.

Τέλος, ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι η απόφασή του να πλήξει το Ιράν τον Φεβρουάριο αναδιαμόρφωσε τη Μέση Ανατολή υπέρ των Ηνωμένων Πολιτειών.

07:22 Βανς στο FoxNews: Έχω την πρόθεση να είμαι στη Γενεύη - Πιθανή η παρουσία Τραμπ

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε στο Fox News ότι σχεδιάζει να παραστεί στην υπογραφή της συμφωνίας στην Ελβετία.

«Έχω την πρόθεση να είμαι εκεί, αλλά είναι πιθανό να είναι παρών ο ίδιος ο πρόεδρος», είπε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο παρουσίας του Ντόναλντ Τραμπ στη Γενεύη.

Η επίσημη τελετή υπογραφής έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή 19 Ιουνίου, ενώ μέχρι τότε οι μεσολαβητές θα επιχειρήσουν να προετοιμάσουν το τεχνικό σκέλος της συμφωνίας και τα πρώτα βήματα εφαρμογής της.

07:20 Πετρέλαιο: Βουτιά άνω του 5% για το αμερικανικό αργό μετά τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου

Βουτιά σημειώνουν οι τιμές του πετρελαίου τη Δευτέρα αφότου ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ έχουν συνάψει συμφωνία με το Ιράν για την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ.

Τα futures του αμερικανικού αργού (WT) σημειώνουν πτώση της τάξης του 5,14% στα 80,52 δολάρια ανά βαρέλι. Το crude σημειώνει και αυτό πτώση της τάξης του 4,66% στα 83,26 δολάρι το βαρέλι.

07:02 Πρεσβευτής των ΗΠΑ στον ΟΗΕ: Ο Τραμπ εξασφάλισε το «καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα»

Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη, Μάικ Γουόλτζ, συνεχάρη τον πρόεδρο για τη συμφωνία με το Ιράν. «Ο Πρόεδρος έθεσε τη χώρα μας πάνω απ' όλα και διαπραγματεύτηκε μια ειρηνευτική συμφωνία που θα μας κρατήσει ασφαλείς και θα αποτρέψει το Ιράν από το να αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα. Από την αρχή, ο Πρόεδρος μεγιστοποίησε την πίεσή μας, περιόρισε τις απώλειες και έφερε αξιόπιστη στρατιωτική δύναμη για να εξασφαλίσει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα», δήλωσε ο Γουόλτζ σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Αυτός είναι ένας απίστευτος τρόπος για να γιορτάσει κανείς γενέθλια. Συγχαρητήρια, κύριε Πρόεδρε.

07:00 Τραμπ: Τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν την Παρασκευή

Ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε χθες Κυριακή ότι τα Στενό του Ορμούζ θα ανοίξουν ξανά αφού υπογραφεί συμφωνία ειρήνης με το Ιράν την Παρασκευή, μοιάζοντας να αντιφάσκει με πρότερη ανακοίνωσή του, που αναφερόταν στο άμεσο άνοιγμα αυτής της θαλάσσιας οδού στρατηγικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων.

«Με το άνοιγμα των Στενών μόλις υπογραφτεί η συμφωνία την Παρασκευή, ώστε να δοθεί χρόνος για την άρση ναρκωτικών, το πετρέλαιο θα ρέει ξανά και στις δυο πλευρές για την περιοχή και τον κόσμο ολόκληρο», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος μέσω Truth Social, παρότι προηγουμένως έκανε λόγο για άνοιγμα των Στενών και παράλληλα την «άμεση» άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.

«Αυτή η σπουδαία συμφωνία θα φέρει ειρήνη και ασφάλεια σε όλη την περιοχή», ανέφερε ο ογδοντάρης ρεπουμπλικάνος πρόεδρος στο νεότερο μήνυμά του.