Το κυβερνών κόμμα AK του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιδιώκει να του παραχωρήσει την εξουσία να ανακηρύσσει αποκλειστική οικονομική ζώνη, η οποία θα εκτείνεται έως και 200 ναυτικά μίλια (370 χιλιόμετρα) από τις τουρκικές ακτές, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα, όπως αναφέρει το Bloomberg.
Το κόμμα καταρτίζει νομοθεσία που θα εξουσιοδοτεί τον Ερντογάν να διεκδικεί τα τουρκικά δικαιώματα στην αλιεία, την εξόρυξη και τις γεωτρήσεις, καθώς και να δημιουργεί θαλάσσια πάρκα, ακόμη και σε αμφισβητούμενα ύδατα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, όπου η Ελλάδα και η Κύπρος - κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης - προβάλλουν επικαλυπτόμενες διεκδικήσεις.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η κίνηση της Τουρκίας αποσκοπεί στην απάντηση προς τις δικαιωματικές διεκδικήσεις της Ελλάδας και της Κύπρου στα πλούσια σε φυσικό αέριο ύδατα της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς και στο να καταδείξει ότι η Άγκυρα δεν μπορεί να παραγκωνιστεί.
Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας επιτρέπει στα παράκτια κράτη να ορίζουν αποκλειστικές οικονομικές ζώνες έως και 200 ναυτικών μιλίων, ενώ σε περιπτώσεις αποκαλυπτομένων διεκδικήσεων απαιτούνται διμερείς συμφωνίες. Η Τουρκία δεν έχει επικυρώσει τη σύμβαση.
Η Άγκυρα απορρίπτει τη θέση της Ελλάδας ότι τα θαλάσσια σύνορα καθορίζονται από τα πολυάριθμα ελληνικά νησιά, ορισμένα από τα οποία βρίσκονται πολύ κοντά στις τουρκικές ακτές. Αντιθέτως, υποστηρίζει ότι οι υφαλοκρηπίδες πρέπει να υπολογίζονται με βάση την ηπειρωτική χώρα.
Παράλληλα, η Τουρκία υποστηρίζει ότι νησιωτικά κράτη, όπως η Κύπρος, δικαιούνται δικαιώματα μόνο εντός των νόμιμων χωρικών τους υδάτων, τα οποία μπορούν να εκτείνονται έως και 12 ναυτικά μίλια. Η αυτοανακηρυγμένη «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου», που αναγνωρίζεται μόνο από την Άγκυρα, διεκδικεί επίσης δικαιώματα επί ενεργειακών πόρων που ενδέχεται να ανακαλυφθούν ανοικτά των κυπριακών ακτών.
Οι ΗΠΑ έχουν καλέσει επανειλημμένα Ελλάδα και Τουρκία να διατηρήσουν ανοικτούς διαύλους διαλόγου, καθώς οι δύο χώρες παραμένουν σε αντιπαράθεση για την εξερεύνηση πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει στο παρελθόν απειλήσει την Τουρκία με κυρώσεις για δραστηριότητες γεώτρησης σε αμφισβητούμενα ύδατα, έπειτα από πιέσεις της Ελλάδας και της Κύπρου.
