Με αφορμή το επικείμενο νομοθέτημα της Τουρκίας και του Ερντογάν που επιχειρεί να υποκαταστήσει το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της θάλασσας με εσωτερική νομοθεσία για ΑΟΖ 200 μιλίων, ας επιχειρήσουμε να τοποθετήσουμε τα πράγματα στις πραγματικές τους διαστάσεις, γεωγραφικές και γεωπολιτικές.
Η αντίληψη ότι η Ελλάδα είναι μια «μικρή, ανίσχυρη χώρα της περιφέρειας» δεν αποτελεί απλώς μια λανθασμένη εκτίμηση, αλλά μια επικίνδυνη διαστρέβλωση της πραγματικότητας που υπονομεύει την εθνική αυτοπεποίθηση.
Η συζήτηση για το μέγεθος και την ισχύ της Ελλάδας στην εγχώρια πολιτική σκηνή πάσχει συχνά από μια χρόνια πάθηση: τον στρατηγικό επαρχιωτισμό. Οι αριθμοί λένε μια εντελώς διαφορετική ιστορία.
Η Θαλάσσια Αυτοκρατορία των 745.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων
Η πρώτη πλάνη καταρρίπτεται από τη γεωγραφία. Αν περιορίσουμε την Ελλάδα στα 132.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα της ξηράς, βλέπουμε μόνο το «σώμα» και αγνοούμε την «ανάσα» της. Στον σύγχρονο κόσμο, η ισχύς κρίνεται στις θαλάσσιες ζώνες. Με μια εκτιμώμενη ΑΟΖ που αγγίζει τα 505.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, η Ελλάδα —σε συνδυασμό με την Κύπρο— συγκροτεί έναν ενιαίο γεωπολιτικό χώρο δικαιοδοσίας που υπερβαίνει τα 745.000 τετραγωνικά χλμ.
Όταν η συνολική περιοχή ελληνικής κυριαρχίας και δικαιοδοσίας είναι μεγαλύτερη από τη συνολική έκταση της Γερμανίας (415.000 τετρ. χλμ μαζί με τη δική της ΑΟΖ), κάθε ρητορική περί «μικρής χώρας» καθίσταται φαιδρή. Η Ελλάδα δεν είναι ένα κράτος στα σύνορα της Ευρώπης· είναι ο κεντρικός πυλώνας της ευρωπαϊκής παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο, μια γέφυρα μεταξύ τριών ηπείρων.
Η ισχύς ενός κράτους δεν μετριέται μόνο με το έδαφος, αλλά και με τον έλεγχο των παγκόσμιων δικτύων. Η ελληνική εμπορική ναυτιλία, ελέγχοντας περίπου το 20% της παγκόσμιας χωρητικότητας (dwt) και το 60% της ευρωπαϊκής, αποτελεί μια μορφή «άυλης αυτοκρατορίας». Σε μια εποχή που οι εφοδιαστικές αλυσίδες είναι η σπονδυλική στήλη της παγκόσμιας οικονομίας, η Ελλάδα διαθέτει ένα στρατηγικό όπλο που ελάχιστες χώρες στον πλανήτη μπορούν να ανταγωνιστούν.
Αυτή η ναυτιλιακή ισχύς, συνδυασμένη με τη θέση της ως ενεργειακός κόμβος (μέσω αγωγών και τερματικών σταθμών LNG), την καθιστά αναγκαίο παίκτη σε κάθε διεθνή εξίσωση ασφαλείας. Ο ανταγωνισμός Κίνας – ΗΠΑ για τα λιμάνια Πειραιά και Ελευσίνας είναι μία ακόμη απόδειξη.
Πέρα από τα νούμερα, υπάρχει η Πολιτιστική και Ιστορική Ισχύς (Soft Power). Η Ελλάδα δεν είναι ένας «νεοσσός» της διεθνούς κοινότητας· είναι ένα από τα ελάχιστα κράτη με οικουμενικό πολιτιστικό αποτύπωμα, το οποίο ελάχιστα αξιοποιεί. Σε μια περίοδο γεωπολιτικών ανακατατάξεων, όπου η ταυτότητα και οι αξίες επανέρχονται στο προσκήνιο, η Ελλάδα λειτουργεί ως το ηθικό και πνευματικό θεμέλιο της Δύσης. Αυτό το «συμβολικό κεφάλαιο» μεταφράζεται σε διπλωματική επιρροή που υπερβαίνει κατά πολύ το πληθυσμιακό της μέγεθος.
Οι πολιτικοί που επιμένουν να περιγράφουν την Ελλάδα ως «μικρή και αδύναμη» προδίδουν είτε γνωστική ανεπάρκεια είτε έλλειψη οράματος. Αυτού του είδους η ηττοπάθεια λειτουργεί ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία: αν συμπεριφέρεσαι ως μικρός, οι άλλοι θα σε αντιμετωπίζουν ως μικρό.
Η Τουρκία γνωρίζει πολύ καλά ότι η Ελλάδα» είναι ένας γεωπολιτικός γίγαντας και το φοβάται.
Στη σημερινή εποχή της αστάθειας, η χώρα χρειάζεται ηγεσία που να αντιλαμβάνεται τη χώρα ως περιφερειακή δύναμη σταθερότητας. Όποιος δεν μπορεί να δει το μέγεθος της Ελλάδας στον παγκόσμιο χάρτη, δεν μπορεί και να την εκπροσωπήσει. Η Ελλάδα δεν είναι το «πρόβλημα» της περιοχής, αλλά η λύση. Είναι ένας θαλάσσιος γίγαντας που οφείλει να ανακτήσει τη θέση που του αναλογεί στη διεθνή σκακιέρα.
Και για να το κάνει αυτό απαιτείται πολιτική και οικονομική σταθερότητα, στρατιωτική ισχύς με διακηρυγμένη αποφασιστικότητα και ισχυρές συμμαχίες.
