Και να που έφτασε η ώρα. Η μεγαλύτερη Αρχική Δημόσια Προσφορά (IPO) στην ιστορία γίνεται πραγματικότητα. Η SpaceX υπέβαλε αίτημα την περασμένη Τετάρτη και σύντομα η μετοχή θα χορεύει στις οθόνες αφηνιασμένων επενδυτών.
Για το συγκεκριμένο IPO, το χρηματιστήριο του Nasdaq άλλαξε τους κανόνες, προκειμένου να εξασφαλίσει την εισαγωγή έναντι των ανταγωνιστών του. Οι μεγαλύτερες τράπεζες σφάχτηκαν μεταξύ τους, για την πρωτοκαθεδρία στην αναδοχή και το τρέξιμο στα βιβλία τους με την Goldman Sachs να κερδίζει στο νήμα…
Το Business Insider, κάνοντας συντηρητικούς υπολογισμούς και υποθέτοντας γενναία έκπτωση λόγω του μεγέθους, η προμήθεια για τους αναδόχους θα ξεπεράσει το $1,25 δισ..
Η SpaceX αποτιμάται γύρω στο $1,75 τρισ.!!! Η εισαγωγή στο χρηματιστήριο σηματοδοτεί το έναυσμα για τις επικείμενες εισαγωγές των κολοσσών της Τεχνητής Νοημοσύνης, OpenAI & Anthropic, που πρόκειται να ακολουθήσουν.
Παράλληλα υποδηλώνει ότι η πίστωση των ιδιωτικών κεφαλαίων έφτασε στο όρια του. Όλες αυτές οι εταιρίες είναι ζημιογόνες και καίνε κεφάλαια με ιλιγγιώδη ταχύτητα, όπου η στεγνή πια αγορά των ιδιωτικών κεφαλαίων να μην μπορεί να ακολουθήσει.
Η εξωφρενική αποτίμηση του $1,75 τρισ., έχει δεχθεί πολλές επικρίσεις για τον παραλογισμό που συνοδεύει τις εκτιμήσεις. Όμως αυτό δεν εμποδίζει την επενδυτική κοινότητα να αναμένει με ανυπομονησία την εισαγωγή της.
Φυσικά στο μυαλό του Ίλον Μασκ, όλο αυτό έχει απόλυτη λογική. Όπως αποκαλύπτει το prospectus που δημοσιεύτηκε την περασμένη Τετάρτη, ο ιδρυτής της SpaceX μοιράζεται το όραμά του, για εξόρυξη μεταλλευμάτων από αστεροειδείς, ταξίδια στο φεγγάρι και εποικισμό στον πλανήτη Άρη, καθώς και εξωγήινα κέντρα δεδομένων. Όπως λέει με δικά του λόγια, φιλοδοξεί να «επεκτείνει το φως της συνείδησης στα αστέρια» και να αξιοποιήσουν τον ήλιο «για να τροφοδοτήσουν μια τεχνητή νοημοσύνη που αναζητά την αλήθεια»…
H παρουσίαση ισορροπεί μεταξύ επιστημονικής φαντασίας και πρακτικότητας. Επιστημονική φαντασία, καθώς οι υποτιθέμενες μελλοντικές δραστηριότητες, δεν έχουν καμία επιστημονική βάση ότι είναι υλοποιήσιμες. Ο Μασκ θεωρεί πως ανοίγει μια Συνολικά Απευθυνόμενη Αγορά (ΤΑΜ) $28,5 τρις και η εταιρεία του πρωτοπορεί και θα κατέχει σημαντικό μερίδιο. Όμως φρόντισε
να ντύσει με πρακτικότητα τις δικές του απολαβές που μπορεί να τον χρίσουν ως τον πρώτο τρισεκατομμυριούχο.
Γιατί γνωρίζει ότι δύσκολα θα στείλει 1 εκατομμύριο ανθρώπους στον Άρη για να εισπράξει το αστρονομικό μπόνους, αλλά μπορεί να φτάσει τη αποτίμηση της SpaceX στα $7,5 τρις. Άλλωστε αυτό το παιχνίδι το ξέρει καλά. Η Tesla δεν έχει πραγματοποιήσει κανένα από τους στόχους και υποσχέσεις εδώ και μια δεκαετία, ωστόσο καμαρώνει αποτίμηση $1,6 τρισ.!!!
Επίσης, όπως υπογραμμίζεται στο prospectus, ο ίδιος διατηρεί τον απόλυτο έλεγχο σε ένα εντελώς διακοσμητικό διοικητικό συμβούλιο, διατηρώντας την απόλυτη πλειοψηφία των ψήφων. Συμβούλιο που σύντομα θα εξαργυρώσει την αφοσίωση του, με τα μέλη του να μπαίνουν στη λίστα των δισεκατομμυριούχων.
Η δημοκρατικότητα που διατυμπανίζει συχνά στα πύρινα μηνύματα του στο Χ, πήγε περίπατο, εξασφαλίζοντας αυτοκρατορικά δικαιώματα στον εαυτό του. Κανείς δεν θα μπορεί να τον κουνήσει από τη θέση του, ούτε να προκαλέσει τους όρους και τις συνθήκες των αμοιβών του. Εξάλλου η μετακόμιση στο Texas, έχει εξαλείψει τον κίνδυνο μαζικών αγωγών για τα πεπραγμένα του στη εταιρική διακυβέρνηση.
Εκείνο που έχει προκαλέσει μεγάλη συζήτηση είναι η αλλαγή στους κανόνες που υιοθέτησε πρόσφατα το χρηματιστήριο του Nasdaq, για να κερδίσει την αποκλειστικότητα της SpaceX και πιθανώς των μελλοντικών γιγάντων OpenAI & Anthropic.
Από τους πρώτους που παρατήρησαν την «συμπτωματική διάρθρωση» των εισαγωγών Fast Track ήταν ο George Noble, Managing Partner της Noble Capital Advisors, από τον λογαριασμό του στο Substack.
Πιο συγκεκριμένα, ο νέος κανόνας «Γρήγορης Εισόδου» θα επέτρεπε σε οποιαδήποτε νέο-εισαγόμενη εταιρεία, της οποίας η κεφαλαιοποίηση κατατάσσεται στις 40 κορυφαίες εταιρείες των τρεχόντων μελών του Nasdaq-100 να προστεθεί στον δείκτη μετά από μόλις 15 ημέρες διαπραγμάτευσης.
Στο παρόν, οι εταιρίες περιμένουν έως ένα χρόνο για να συμπεριληφθούν στο δείκτη για να διασφαλιστεί η συνεχής ρευστότητα τους και η τιμή να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, αποφεύγοντας προσωρινούς θορύβους…
Αλλά δεν σταματάει εκεί. Η τρέχουσα μεθοδολογία του Nasdaq χρησιμοποιεί τη συνολική κεφαλαιοποίηση αντί για την ελεύθερη διακύμανση για τη στάθμιση. Αλλά για τις μετοχές με πολύ χαμηλή διακύμανση, προϋποθέτει τουλάχιστον ένα ελάχιστο όριο 10%.
Σύμφωνα με τη νέα πρόταση, αυτό το όριο εξαφανίζεται εντελώς. Αντίθετα, οποιαδήποτε μετοχή με λιγότερο από 20% ελεύθερη διακύμανση σταθμίζεται 3 φορές – αρχικά είχε προταθεί 5 – το πραγματικό ποσοστό διακύμανσής της, με ανώτατο όριο το 100%.
Η SpaceX, όπως όλα δείχνουν, πρόκειται να διαθέσει γύρω στο 5%, με αποτίμηση περίπου $87,5 δισ. Με την παραπάνω πρόταση, η εταιρία θα αποτιμάται περίπου $263 δισ., αλλά μόνο τα 87,5 δισ. θα είναι διαθέσιμα για αγορά.
Γιατί έχει σημασία όλη αυτή η κουβέντα ; Απλούστατα γιατί μόλις συμπεριληφθεί στο δείκτη, δηλαδή μετά από μόλις δύο εβδομάδες, όλα τα παθητικά κεφάλαια που ακολουθούν το δείκτη δεν θα έχουν επιλογή παρά να αγοράσουν σε οποιαδήποτε τιμή. Το συνολικό οικοσύστημα του Nasdaq-100 αντιπροσωπεύει έκθεση άνω των 1,4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων σε ETF, αμοιβαία κεφάλαια, δομημένα ομόλογα και παράγωγα.
Όλοι αυτοί θα στριμωχτούν να αγοράσουν, ανεβάζοντας πιθανώς περισσότερο την τιμή. Και όταν μετά από 90 έως 180 μέρες, λήξει η υποχρεωτική περίοδος διακράτησης των insiders (Lock up), αυτοί θα μπορούν να πουλήσουν στην τεχνητά διογκωμένη τιμή. Όπως γλαφυρά καταλήγει, «το συνταξιοδοτικό σας είναι η επικερδής έξοδος τους».
Η JPMorgan εκτιμά ότι εάν το 50% των μετοχών της εταιρείας τελικά εισαχθεί στο χρηματιστήριο με αποτίμηση που φτάνει τα $2 τρις, οι παθητικοί επενδυτές θα πρέπει να πουλήσουν $95 δις από τις οκτώ μεγαλύτερες υφιστάμενες τεχνολογικές μετοχές της Wall Street.
Μάλιστα, στο πρόσφατο δελτίο της για τις προοπτικές του 2026, επισημαίνει πως ιστορικά, δημοφιλή IPO σηματοδοτούν την κορυφή του κύκλου. Όπως και να έχει, σε ένα μήνα περίπου θα ξέρουμε. Η εισαγωγή της SpaceX σηματοδοτεί έτσι και αλλιώς μια νέα εποχή και φαίνεται πως θα προσφέρει μεγάλες συγκινήσεις σε όλους.
*Ο Νίκος Τσαγκανέλιας είναι στέλεχος χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων για τρεις δεκαετίες και διαθέτει μεταπτυχιακό στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Οικονομικές Σπουδές. Από το 2015 εργάζεται στην Tavira Financial Ltd.
