Νέες συμφωνίες σε χώρες του Κάθετου Διαδρόμου, άνοιγμα σε περισσότερες αγορές και μεγαλύτερη ευελιξία στην εμπορία LNG συνθέτουν το επόμενο βήμα της Atlantic SEE. Η κοινή εταιρεία των AKTOR και ΔΕΠΑ Εμπορίας, όπως ανέφεραν ο Αλέξανδρος Εξάρχου και ο Κωνσταντίνος Ξιφαράς, επιχειρεί να χτίσει από τώρα ισχυρότερη παρουσία στην περιοχή, αξιοποιώντας τόσο το συμβόλαιο με τη Venture Global όσο και τις νέες δυνατότητες που δημιουργούνται στον Κάθετο Διάδρομο.
Η εταιρεία επιχειρεί να «χτίσει» από τώρα το εμπορικό της αποτύπωμα στην περιοχή, χωρίς να περιμένει το 2030, όταν θα τεθούν σε ισχύ οι μακροχρόνιες συμβάσεις προμήθειας που έχει ήδη εξασφαλίσει. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζει όχι μόνο μακροπρόθεσμες συμφωνίες με χώρες του Κάθετου Διαδρόμου, αλλά και βραχυπρόθεσμες κινήσεις στην αγορά LNG, ώστε να αποκτήσει παρουσία και ρόλο σε περισσότερες αγορές της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης.
Νέα deal στην περιοχή
Η πρώτη στόχευση της Atlantic SEE παραμένει η κάλυψη των αναγκών των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου, με πρώτο πεδίο εφαρμογής τις συμφωνίες που έχουν ήδη κλειδώσει για Αλβανία και Βοσνία. Ωστόσο, στο επίκεντρο βρίσκονται χώρες με τις οποίες η Atlantic SEE έχει ήδη αναπτύξει δίαυλο συνεργασίας, όπως η Βουλγαρία και η Ρουμανία, ενώ συζητήσεις γίνονται και με την Ουγγαρία και τη Βόρεια Μακεδονία. Σύμφωνα με όσα ανέφεραν οι κ.κ. Εξάρχου και Ξιφαράς, στόχος είναι μέσα στους επόμενους μήνες να ωριμάσουν οι σχετικές διαπραγματεύσεις, με τη διοίκηση να εμφανίζεται αισιόδοξη ότι ορισμένες από τις συμφωνίες με τις παραπάνω χώρες θα μπορούσαν να πάρουν πιο οριστική μορφή έως το τέλος του έτους.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη Βόρεια Μακεδονία, την οποία η διοίκηση βλέπει ως αγορά με προοπτική για το επόμενο βήμα. Το ενδιαφέρον συνδέεται τόσο με τις υποδομές που αναπτύσσονται στη χώρα, με τον αγωγό που δημιουργεί νέα δεδομένα για τις ροές φυσικού αερίου στην περιοχή, όσο και με την ήδη υφιστάμενη παρουσία της ΔΕΠΑ Εμπορίας εκεί, στοιχείο που διευκολύνει μια ενδεχόμενη περαιτέρω διείσδυση ελληνικών ποσοτήτων φυσικού αερίου.
Παράλληλα, η Atlantic SEE δεν περιορίζει τον σχεδιασμό της μόνο στις μακροχρόνιες συμφωνίες που θα αρχίσουν να «τρέχουν» από το 2030, αλλά εξετάζει και βραχυπρόθεσμες κινήσεις στην αγορά LNG πριν από εκείνο το ορόσημο. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να χτίσει από νωρίτερα εμπορική παρουσία στην περιοχή, αξιοποιώντας τόσο τις ευκαιρίες της αγοράς όσο και το δίκτυο συνεργασιών που έχει ήδη αρχίσει να διαμορφώνει.
Το άνοιγμα σε ρόλο διεθνούς trader
Σχετικά με το big deal με τη Venture Global, θα πρέπει να σημειωθεί ότι δεν περιορίζει την κοινοπραξία μόνο στην τροφοδοσία των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου. Αντίθετα, της δίνει σημαντική ευελιξία και ως προς άλλους προορισμούς φορτίων LNG.
Η Atlantic SEE θα μπορεί να παραλαμβάνει φορτία από τις ΗΠΑ και να τα κατευθύνει εκεί όπου διαπιστώνει καλύτερη ζήτηση ή πιο ελκυστικές εμπορικές συνθήκες. Η δυνατότητα αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς επιτρέπει στην εταιρεία να μην εγκλωβίζεται σε μία μόνο αγορά, αλλά να έχει μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων, ακόμη και εκτός Ευρώπης, εφόσον οι συνθήκες το επιτρέπουν.
Αυτό είναι και το στοιχείο που ανοίγει για την Atlantic SEE τον δρόμο για έναν ευρύτερο ρόλο στην αγορά LNG. Η κοινοπραξία ξεκινά με επίκεντρο τον Κάθετο Διάδρομο, αλλά η δομή του συμβολαίου της δίνει τη δυνατότητα να κινηθεί και με όρους trader, αποκτώντας μεγαλύτερη εμπορική ευελιξία από αυτή που θα είχε ένα σχήμα αποκλειστικά προσανατολισμένο στα Βαλκάνια.
Η νέα φάση του Κάθετου Διαδρόμου
Όλα τα παραπάνω συνδέονται άμεσα με την επόμενη φάση του Κάθετου Διαδρόμου, ο οποίος φαίνεται να περνά σε φάση ουσιαστικής αναβάθμισης. Ο συνδυασμός μακροχρόνιων συμφωνιών, προϊόντων μεγαλύτερης διάρκειας και χαμηλότερων ταριφών δημιουργεί καλύτερες προϋποθέσεις για τη δημοπρασία του Ιουλίου και συνολικά για την εμπορική αξιοποίηση του έργου.
Σε αυτό το νέο τοπίο, το μακροχρόνιο συμβόλαιο της Atlantic SEE με την αμερικανική Venture Global αποκτά κομβικό ρόλο, όχι μόνο για την τροφοδοσία των χωρών του Διαδρόμου αλλά και για τη θέση της Ελλάδας στον χάρτη του LNG. Το έργο παύει να αντιμετωπίζεται μόνο ως ένα περιφερειακό εργαλείο μεταφοράς ποσοτήτων και αρχίζει να αποκτά χαρακτηριστικά μιας πιο ώριμης, εμπορικά αξιοποιήσιμης ενεργειακής διαδρομής, με μεγαλύτερη προβλεψιμότητα για τους παίκτες της αγοράς.
Η αλλαγή αυτή συνδέεται άμεσα με τη συμφωνία της Atlantic SEE με τη Venture Global, η οποία δίνει στην κοινοπραξία ένα μακροχρόνιο «χαρτί» σε μια αγορά που σήμερα, σε μεγάλο βαθμό, εξακολουθεί να λειτουργεί με όρους spot.
Το τεστ της 6ης Ιουλίου
Κρίσιμο τεστ για τη νέα αυτή φάση θεωρείται η δημοπρασία της 6ης Ιουλίου. Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Κωνσταντίνος Ξιφαράς, υπάρχει η εκτίμηση ότι στη διαδικασία θα συμμετάσχουν με δεσμεύσεις τόσο η Bulgargaz όσο και η ΔΕΠΑ, κάτι που θα σημαίνει ότι περίπου το 30% της διαθέσιμης δυναμικότητας θα έχει εξαρχής καλυφθεί.
Το στοιχείο αυτό θεωρείται ενδεικτικό της κινητικότητας που αναπτύσσεται γύρω από τον Κάθετο Διάδρομο, ο οποίος μέχρι σήμερα είχε να αντιμετωπίσει υψηλά κόστη διέλευσης, έλλειψη προϊόντων μεγαλύτερης διάρκειας και περιορισμένη ορατότητα για όσους ήθελαν να κλείσουν ροές φυσικού αερίου προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.
Η ανάγκη για πιο σταθερές ποσότητες LNG
Στην καρδιά του εγχειρήματος βρίσκεται η προσπάθεια να μειωθεί η έκθεση της περιοχής στις διακυμάνσεις της spot αγοράς LNG. Σήμερα, μεγάλο μέρος του αμερικανικού LNG που φτάνει στην Ελλάδα και στη συνέχεια κατευθύνεται στην περιοχή βασίζεται σε spot φορτία, χωρίς την ασφάλεια που προσφέρουν οι μακροχρόνιες συμβάσεις σε περιόδους έντονης μεταβλητότητας.
Ο Κωνσταντίνος Ξιφαράς στάθηκε ιδιαίτερα σε αυτό το σημείο, επισημαίνοντας ότι τα πρόσφατα γεωπολιτικά γεγονότα έδειξαν πόσο εύκολα μπορεί να ανατραπεί η ισορροπία στην αγορά. Όπως ανέφερε, το κλείσιμο του Ορμούζ έδειξε ότι τέτοια ρίσκα δεν είναι θεωρητικά και πως η αγορά θα πρέπει να είναι προετοιμασμένη για αντίστοιχες αναταράξεις και στο μέλλον.
Σε αυτό το περιβάλλον, η συμφωνία Atlantic SEE – Venture Global έρχεται να καλύψει ένα κενό, να προσφέρει μακροχρόνιο όγκο σε μια αγορά που παραμένει εκτεθειμένη στις βραχυχρόνιες διακυμάνσεις των διεθνών τιμών. Από την πλευρά του, ο Αλέξανδρος Εξάρχου εκτίμησε ότι ο ερχόμενος χειμώνας μπορεί να φέρει ανοδικές πιέσεις στις τιμές του φυσικού αερίου, υπογραμμίζοντας έτσι τη σημασία τέτοιων συμβολαίων.
