Παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια της έκθεσης που είναι αφιερωμένη στην ιστορική διαδρομή του Ορφανοτροφείου της Πριγκήπου.
Κατά την ομιλία του, ο Παναγιώτατος υπογράμμισε τη σημαντική κοινωνική και πνευματική προσφορά που προσέφερε διαχρονικά το ιστορικό ίδρυμα, ενώ παράλληλα στάθηκε στις προκλήσεις που εξακολουθούν να υφίστανται αναφορικά με τη διάσωση και την αξιοποίηση του εμβληματικού ξύλινου κτιρίου στο μέλλον.
Η εκδήλωση έλαβε χώρα το απόγευμα της Παρασκευής 22 Μαΐου 2026 στο Μουσείο της Πριγκήπου, όπου φιλοξενείται ειδική έκθεση αφιερωμένη στην πορεία και την ιστορία του Ορφανοτροφείου. Τη διοργάνωση ανέλαβε το Ίδρυμα Νήσων, με τη συμβολή ιστορικών, ερευνητών και στελεχών του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Η ιστορική διαδρομή και η αξία του Ορφανοτροφείου της Πριγκήπου
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος μίλησε τόσο στα ελληνικά όσο και στα τουρκικά, εστιάζοντας στην πολυετή ιστορία αλλά και στη διαχρονική σημασία του Ορφανοτροφείου της Πριγκήπου.
Στην παρέμβασή του αναφέρθηκε εκτενώς στην πορεία του ιστορικού ιδρύματος, ενώ ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις προσπάθειες που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια για τη διάσωση του εμβληματικού κτιρίου, το οποίο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα φθοράς και στατικής επάρκειας.
Ο Παναγιώτατος σημείωσε ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο έχει επανειλημμένα αναζητήσει χρηματοδότηση προκειμένου να προχωρήσουν έργα αποκατάστασης και συντήρησης του ξύλινου συγκροτήματος. Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, το ιδιαίτερα υψηλό κόστος των απαιτούμενων παρεμβάσεων εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπόδιο, την ώρα που τμήματα του κτιρίου έχουν ήδη υποστεί εκτεταμένες καταρρεύσεις.
Tι είπε στην ομιλία του ο Οικ. Πατριάρχης Βαρθολομαίος
Στην ομιλία του, ο προκαθήμενος της Ορθοδοξίας, αναφέρθηκε στην ιστορία και την προσφορά του Ορφανοτροφείου, ενώ μίλησε εκτενώς και για τη μελλοντική αξιοποίηση του χώρου, που θα λειτουργήσει εν τέλει ως ξενοδοχείο, καθώς, όπως είπε, δεν καρποφόρησαν οι πολλαπλές προσπάθειες του Πατριαρχείου για την ανεύρεση του ιδιαίτερα υψηλού χρηματικού ποσού που απαιτείται για τη διάσωση του ξύλινου οικοδομήματος, το οποίο έχει καταρρεύσει σε πολλά σημεία.
«Απόψε σε αυτό το ανοιξιάτικο βραδινό βρίσκομαι ανάμεσα στους Πριγκηπιανούς, στους νησιώτες, στους συμπολίτες μας, μαζί με τον αγαπητό αδελφό Άγιο Πριγκηπονήσων, τον κύριο δήμαρχο και όλους εσάς τους εκλεκτούς παρόντας και μοιραζόμαστε ένα κοινό ενδιαφέρον, μια αγάπη, μια στοργή για αυτό το επιβλητικό κτίριο του Ορφανοτροφείου μας, που κράτησε μέσα στην αγκαλιά του τόσα ορφανά παιδιά της ομογένειας επί πολλές δεκαετίες. Μακαρίζουμε την αείμνηστη Ελένη Ζαρίφη, η οποία το αγόρασε και το προσέφερε στην Εκκλησία για να γίνει ορφανοτροφείο. Θυμούμαστε με ευγνωμοσύνη όλους τους διευθυντάς και τους δασκάλους που προστάτευσαν και μόρφωσαν τα παιδιά της ομογενείας στον λόφο του Χριστού», σημείωσε αρχικά ο Οικουμενικός Πατριάρχης και προσέθεσε ενθυμούμενος την τότε εποχή:
«Όταν ήμουν μαθητής στη Χάλκη, πολλές φορές Κυριακή απόγευμα, μετά τη Λειτουργία και το φαγητό, ο επιμελητής της Σχολής, ο εκάστοτε, όποιος ήταν, μας έφερνε όλους μαζί τους μαθητάς της Χάλκης, ανεβαίναμε στο Ορφανοτροφείο, κάναμε παρέα με τα ορφανά παιδιά, παίζαμε μαζί τους μπάλα και έχω γλυκιές αναμνήσεις από εκείνα τα όμορφα χρόνια. Πολλές φορές δεν πηγαίναμε την Κυριακή το απόγευμα στο Ορφανοτροφείο, αλλά πηγαίναμε στον Άγιο Σπυρίδωνα στη Χάλκη ή πηγαίναμε στην Αντιγόνη και στην Πρώτη και τέτοια εποχή. Το φθινόπωρο που άνοιγαν τα σχολεία, πηγαίναμε και κάναμε περίπατο και τρώγαμε κούμαρα. Εσείς οι νησιώτες τα γνωρίζετε και τα θυμάστε όλα αυτά».
«Δεν ήταν μία εύκολη απόφαση, κυρίως από συναισθηματικής απόψεως»
«Δεν ήταν εύκολη η απόφαση η μετατροπή του Ορφανοτροφείου σε ξενοδοχείο – Όμως όλες οι άλλες προσπάθειες κατέρρευσαν και θα γινόταν ένα με τη γη».
Σε εκείνο το σημείο, ο κ. Βαρθολομαίος ευχαρίστησε «από καρδιάς φυσικά όλους τους Τούρκους φίλους μας, οι οποίοι συνέβαλαν στην προσπάθεια να αναδειχθεί και να μη λησμονηθεί το Ορφανοτροφείο μας, αλλά από την ομογένεια όλως ιδιαιτέρως τον άρχοντα κύριο Βίγκα, ο οποίος τα τελευταία χρόνια προσπάθησε πάρα πολύ να εξασφαλίσει όλες τις απαιτούμενες άδειες, να επικοινωνήσει με την Europa Nostra, με Τούρκους επιστήμονας, καθηγητάς πανεπιστημίου για να προετοιμάσει αυτό το οποίο τελικά καταλήξαμε ως Εκκλησία, ως Αγία και Ιερά Σύνοδος, να κάνουμε. Να μετατρέψουμε δηλαδή το κτίριο του Ορφανοτροφείου σε ένα προσοδοφόρο ξενοδοχείο, το οποίο θα αναβαθμίσει και τα Πριγκηπόνησα».
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης εξήγησε ότι η απόφαση αυτή ελήφθη καθώς «όλες οι προσπάθειες που κάναμε για να συγκεντρώσουμε το απαιτούμενο υψηλό ποσό για την αναστήλωση του Ορφανοτροφείου, με σκοπό να το μετατρέψουμε σε δύο διεθνή κέντρα -ένα για τον διαθρησκειακό διάλογο και ένα για τις οικολογικές μελέτες και έρευνες- απέτυχαν και στο τέλος η Εκκλησία, μη έχοντας άλλη λύση, απεφάσισε να το μετατρέψει σε ξενοδοχείο. Βεβαίως, δεν ήταν μία εύκολη απόφαση, κυρίως από συναισθηματικής απόψεως, όμως ήταν μία επιβεβλημένη απόφαση προτού το κτίριο γίνει ένα με τη γη, προτού ισοπεδωθεί».
Το έργο, όπως ανέφερε ο Οικουμενικός Πατριάρχης, ανέλαβε «μια τουρκική εταιρεία, εν συνεργασία με μία ελληνική εταιρεία και αυτό είναι πολύ συμβολικό, ότι το Ορφανοτροφείο τελικά γίνεται και ένα σύμβολο ενότητας, συνεργασίας και φιλίας μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας. Και με τις προσπάθειες πάλι του κυρίου Βίγκα και των συνεργατών του θα δούμε όλοι μαζί να αρχίζουν σύντομα οι εργασίες, αφού εκδοθούν προηγουμένως οι απαραίτητες άδειες».
Στην εκδήλωση συμμετείχαν εκκλησιαστικοί, αυτοδιοικητικοί και επιστημονικοί φορείς, καθώς και κάτοικοι της Πριγκήπου και της Κωνσταντινούπολης, με επίκεντρο το ενδιαφέρον για την ιστορική και πολιτιστική σημασία του Ορφανοτροφείου.
Παρόντες, μεταξύ άλλων, ο Μητροπολίτης Γέρων Πριγκηποννήσων Δημήτριος, επιστήμονες και πολίτες, ενώ χαιρετισμούς απηύθυναν ο δήμαρχος των Πριγκηπονήσων, Αλί Ερτζάν Ακπολάτ, και Άρχων Μ. Χαρτοφύλαξ της Μ.τ.Χ.Ε. Παντελεήμων Βίγκας, ο οποίος εργάζεται πολλά χρόνια πάνω στην υπόθεση του Ορφανοτροφείου.
Μετά την ολοκλήρωση της εκδήλωσης, ο Οικουμενικός Πατριάρχης επισκέφθηκε τους χώρους της έκθεσης και ενημερώθηκε για το υλικό που παρουσιάζεται σχετικά με την ιστορία του ιστορικού ιδρύματος.
