Οι καθυστερήσεις στις πτήσεις των ελληνικών αεροδρομίων τείνουν να λάβουν χαρακτηριστικά μόνιμου φαινομένου, ήδη πριν από την κορύφωση της θερινής τουριστικής περιόδου, προκαλώντας σημαντική ταλαιπωρία σε χιλιάδες επιβάτες και δημιουργώντας αλυσιδωτές επιπτώσεις στον προγραμματισμό των αεροπορικών εταιρειών.
Το ζήτημα θα βρεθεί στο επίκεντρο ευρείας σύσκεψης που έχει προγραμματιστεί για σήμερα, με τη συμμετοχή της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ), του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, καθώς και των αεροπορικών εταιρειών AEGEAN και SKY express.
Κεντρικός στόχος της συνάντησης είναι να διερευνηθούν οι λόγοι για τους οποίους εξακολουθούν να καταγράφονται εκτεταμένες καθυστερήσεις, παρά το γεγονός ότι τα προγράμματα πτήσεων παραμένουν εντός των προβλεπόμενων ορίων χωρητικότητας.
Τι δείχνουν τα στοιχεία του Eurocontrol
Τα τελευταία στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Ασφάλειας της Αεροναυτιλίας (Eurocontrol) κατατάσσουν την Ελλάδα μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών με τις μεγαλύτερες καθυστερήσεις, καθώς οι καθυστερήσεις εν πτήσει έχουν αυξηθεί κατά 63% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο.
Ειδικότερα, κατά την τελευταία εβδομάδα του Ιουνίου, η Ελλάδα ευθυνόταν για το 13% των συνολικών καθυστερήσεων στο ευρωπαϊκό δίκτυο αερομεταφορών. Από αυτό το ποσοστό:
- το 9% αποδίδεται στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών,
- το 4% στο Κέντρο Ελέγχου Μακεδονίας.
Οι βασικές αιτίες εντοπίζονται στους περιορισμούς χωρητικότητας και στη στελέχωση των υπηρεσιών ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, ενώ επιβαρυντικό παράγοντα αποτελεί και η αυξημένη διέλευση αεροσκαφών από τον ελληνικό εναέριο χώρο εξαιτίας των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.
Το «ντόμινο» των καθυστερήσεων
Κατά τη θερινή περίοδο, στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» πραγματοποιούνται καθημερινά περίπου 900 εμπορικές πτήσεις, καθώς και ακόμη περίπου 100 πτήσεις άλλων κατηγοριών, όπως cargo και ιδιωτικές.
Πηγές της αγοράς εκτιμούν ότι σχεδόν το 80% των καθυστερήσεων, ιδιαίτερα κατά τις ώρες αιχμής, οφείλεται σε περιορισμούς της εναέριας κυκλοφορίας. Οι καθυστερήσεις αυτές μεταφέρονται στις επόμενες πτήσεις, προκαλώντας αλυσιδωτές επιπτώσεις τόσο στα δρομολόγια εσωτερικού και εξωτερικού όσο και στη διαθεσιμότητα αεροσκαφών και πληρωμάτων.
Νέα μέτρα διαχείρισης στο «Ελευθέριος Βενιζέλος»
Από το φετινό καλοκαίρι, ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών λειτουργεί ως Schedule Facilitated Airport (IATA Level 2), καθεστώς που προβλέπει στενότερο συντονισμό μεταξύ της Αρχής Συντονισμού Πτήσεων και των αεροπορικών εταιρειών, ώστε τα προγράμματα πτήσεων να προσαρμόζονται στη διαθέσιμη χωρητικότητα του αεροδρομίου.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το 98% των πτήσεων για το καλοκαίρι του 2026 έχει προγραμματιστεί εντός των εγκεκριμένων ορίων χωρητικότητας.
Με βάση την Κοινή Υπουργική Απόφαση της 10ης Ιουνίου, η δυναμικότητα του αεροδρομίου καθορίζεται ως εξής:
- 35 αναχωρήσεις και 31 αφίξεις ανά ώρα κατά τις ώρες αιχμής,
- 35 αναχωρήσεις και 28 αφίξεις εκτός αιχμής,
- 22 αναχωρήσεις και 22 αφίξεις κατά τις νυχτερινές ώρες.
Αναζητούνται οι αιτίες των μεγάλων καθυστερήσεων
Η αυριανή σύσκεψη αναμένεται να επικεντρωθεί στην αναζήτηση των παραγόντων που εξακολουθούν να προκαλούν σημαντικές καθυστερήσεις, παρά το γεγονός ότι τα προγράμματα πτήσεων τηρούν τα προβλεπόμενα όρια χωρητικότητας.
Τα μέχρι στιγμής στοιχεία δείχνουν ότι οι προβλεπόμενοι δείκτες εξυπηρέτησης επιτυγχάνονται σε ποσοστό χαμηλότερο του 50%, με τους βασικούς λόγους να συνδέονται με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό και τη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας.
Παράλληλα, διαπιστώνονται καθυστερήσεις στην ανανέωση εξοπλισμού και προσωπικού, χωρίς ωστόσο να τίθεται οποιοδήποτε ζήτημα ασφάλειας των πτήσεων.
Ακόμα, οι ειδικοί αποδίδουν τις μεγάλες καθυστερήσεις κυρίως στους περιορισμούς της χωρητικότητας και στις ελλείψεις προσωπικού στις υπηρεσίες ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.
Παράλληλα, η αυξημένη διέλευση αεροσκαφών από τον ελληνικό εναέριο χώρο, εξαιτίας των γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση.
Η εικόνα στην Ευρώπη
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Γαλλία εξακολουθεί να καταγράφει το μεγαλύτερο ποσοστό καθυστερήσεων, συγκεντρώνοντας το 29% του συνόλου, κυρίως εξαιτίας προβλημάτων χωρητικότητας, ελλείψεων προσωπικού και της μετάβασης σε νέα τεχνικά συστήματα. Παρά τα προβλήματα αυτά, οι καθυστερήσεις στη χώρα είναι μειωμένες κατά 38% σε σχέση με πέρυσι.
Ακολουθεί η Ισπανία, η οποία συγκεντρώνει το 21% των συνολικών καθυστερήσεων, καταγράφοντας παράλληλα αύξηση της τάξης του 26% σε ετήσια βάση.
Στο σύνολο του ευρωπαϊκού δικτύου, η συνέπεια στις αφίξεις διαμορφώνεται στο 71%, ενώ στις αναχωρήσεις στο 64%, ποσοστά που εξακολουθούν να υπολείπονται του επιθυμητού στόχου εν μέσω της ιδιαίτερα αυξημένης θερινής αεροπορικής κίνησης.
