Τετάρτη 29 Ιανουαρίου 2020, 00:02

-A +A

Το τέλος των ΙΚΕ: Ελκυστικές και πάλι οι ατομικές επιχειρήσεις

Τετάρτη 29 Ιανουαρίου 2020, 00:02
Το τέλος των ΙΚΕ: Ελκυστικές και πάλι οι ατομικές επιχειρήσεις
-A +A

Του Νίκου Ζαργάνη

Αλλάζει άρδην το σκηνικό στο επιχειρείν. Η αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού των ασφαλιστικών εισφορών και η μείωση των φορολογικών συντελεστών καθιστά ελκυστική -ύστερα από την 4ετία 2016-2019 της λαίλαπας- την ιδέα της ίδρυσης μιας ατομικής ή μιας προσωπικής επιχείρησης.

Μπορεί το υπουργείο Εργασίας να άφησε αμετάβλητο το καθεστώς ασφάλισης για τους εταίρους των Ιδιωτικών Κεφαλαιουχικών Εταιρειών, ωστόσο στην κυβέρνηση εκτιμούν ότι το «κύμα ΙΚΕ» που έπληξε τη χώρα ειδικά μετά το 2017 θα κοπάσει, καθώς πλέον δεν υπάρχει ουσιαστικός λόγος να μπλέξει κάποιος με το υψηλό κόστος τήρησης και λειτουργίας μιας εταιρικής μορφής που «υπακούει» σε λογιστικά πρότυπα και τους κανόνες τήρησης των διπλογραφικών βιβλίων.

Πράγματι, το crash test που στηρίζεται στα νέα φορολογικά και ασφαλιστικά δεδομένα δείχνει ότι η μεγάλη πλειονότητα των ενδιαφερομένων να ασκήσουν επιχειρηματική δραστηριότητα δύσκολα θα στραφεί στα νομικά πρόσωπα, εκτός και αν προσβλέπει σε πολύ υψηλά κέρδη από τα πρώτα κιόλας χρόνια λειτουργίας. Ειδικά για κέρδη της τάξεως των 10, 20 ή και 30 χιλιάδων ευρώ, ουσιαστικός λόγος να ιδρυθεί μια ΙΚΕ -τουλάχιστον με αμιγώς οικονομικά κριτήρια- δεν υπάρχει και το μόνο επιχείρημα θα μπορούσε να είναι η ανωνυμία ή η πολυμετοχικότητα.
 

Ερωτήθηκε σε τηλεοπτική συνέντευξη ο υπουργός Εργασίας Γιάννης Βρούτσης αν θα αλλάξει το ασφαλιστικό καθεστώς για τους εταίρους των ΙΚΕ -είχε ακουστεί ότι θα πληρώνουν εισφορές και οι μέτοχοι πέραν του διαχειριστή- και απάντησε αρνητικά: «Αφήνουμε το ίδιο καθεστώς, καθώς η ίδια η αγορά θα κρίνει ότι δεν υπάρχει πλέον λόγος να στραφεί κάποιος στην ίδρυση μιας ΙΚΕ και να επωμιστεί το υψηλό κόστος διαχείρισης», υποστήριξε χαρακτηριστικά ο υπουργός, γνώστης ο ίδιος και της φορολογικής νομοθεσίας. Θα δικαιωθεί για την εκτίμησή του αυτή; Ο χρόνος θα δείξει. Γεγονός είναι πάντως ότι τα δεδομένα στην αγορά αλλάζουν και δημιουργείται μια καινούργια πραγματικότητα:

1. Σύσταση Ατομικής Επιχείρησης

Ο φόρος εισοδήματος, υπολογίζεται πλέον με την καινούργια φορολογική κλίμακα, η οποία προβλέπει συντελεστή 9% για τα πρώτα 10.000 ευρώ, 22% για τα επόμενα 10.000 ευρώ και συντελεστές 28% και 36% για τα επόμενα και μεθεπόμενα 10.000 ευρώ. Οσο για τον ανώτατο συντελεστή, έχει επίσης μειωθεί στο 44%, από το 45% που ήταν μέχρι πρότινος. Μάλιστα, υπάρχει η προοπτική περαιτέρω μείωσης των φορολογικών βαρών μέσα στο 2020, καθώς η κυβέρνηση θέλει να μειώσει την εισφορά αλληλεγγύης (έστω σε ένα ποσοστό 30% για τα κέρδη του 2020), όπως επίσης και το τέλος επιτηδεύματος. Η μεγάλη αλλαγή, βέβαια, έχει να κάνει με το γεγονός ότι αποσυνδέονται οι ασφαλιστικές εισφορές από τα δηλωθέντα κέρδη, με αποτέλεσμα να επέρχεται σημαντική μείωση για όλες τις ατομικές επιχειρήσεις με κέρδη άνω των 12.000-15.000 ευρώ. Το παράδειγμα μιας ατομικής επιχείρησης με κέρδη 20.000 ευρώ είναι αποκαλυπτικό: μέχρι και το τέλος του 2019, ο φόρος εισοδήματος έφτανε στα 4.400 ευρώ και από το 2020 θα μειωθεί στα 3.100 ευρώ. Οι ασφαλιστικές εισφορές θα ήταν τουλάχιστον 4.056 ευρώ (σ.σ. λίγο πάνω από το 20% των καθαρών κερδών) και τώρα μπορούν να μειωθούν στα 2.520 ευρώ. Ετσι, από τα 20.000 ευρώ καθαρού κέρδους, το 2019 απέμεναν 10.718 ευρώ με το προηγούμενο καθεστώς (περίπου τα μισά) και τώρα θα απομένουν 13.554 ευρώ, δηλαδή περίπου 3.000 ευρώ παραπάνω. Και αυτό, χωρίς να συνυπολογιστεί η όποια μείωση επέλθει μέσα στο 2020 είτε στην εισφορά αλληλεγγύης είτε στο τέλος επιτηδεύματος.

2. Σύσταση Ο.Ε. ή Ε.Ε.

Για τις ομόρρυθμες και ετερόρρυθμες εταιρείες, ο φορολογικός συντελεστής έχει μειωθεί πλέον από το 29% στο 24% (σ.σ. το 28% δεν ίσχυσε ποτέ) και το όφελος θα φανεί με την έκδοση του εκκαθαριστικού του 2021 (σ.σ. καθώς η μείωση αφορά τα κέρδη του 2020). Δηλαδή, η ομόρρυθμη εταιρεία με κέρδη 20.000 ευρώ, εκεί που πλήρωνε φόρο εισοδήματος 5.600 ευρώ, στο εξής θα πληρώνει 4.800 ευρώ. Οσο για τις ασφαλιστικές εισφορές, θα αυξηθούν από τα 4.056 ευρώ στα 5.040 ευρώ. Και αυτό διότι ενώ με το υφιστάμενο καθεστώς του νόμου Κατρούγκαλου οι ασφαλιστικές εισφορές υπολογίζονται και για τους δύο εταίρους στο 20,28% των κερδών, με το νέο καθεστώς θα πρέπει να καταβάλλονται τουλάχιστον 210 ευρώ ανά εταίρο. Δηλαδή, μια ομόρρυθμη εταιρεία των 20.000 ευρώ, εκεί που θα έμενε με 9.518 ευρώ για να μοιραστούν στους δύο εταίρους (σ.σ. αμοιβή κάτω από τα όρια της φτώχειας), τώρα θα έχει καθαρό μετά φόρων και εισφορών αποτέλεσμα της τάξεως των 9.334 ευρώ.

3. Σύσταση Ιδιωτικής Κεφαλαιουχικής Εταιρείας

Οσον αφορά τον φόρο εισοδήματος, για την ΙΚΕ ισχύει ό,τι και για τις προσωπικές εταιρείες. Δηλαδή, ο φορολογικός συντελεστής μειώνεται από τα 5.600 ευρώ στα 4.800 ευρώ για καθαρό κέρδος ύψους 20.000 ευρώ. Υπάρχει το πρόσθετο όφελος από τη μείωση του συντελεστή φορολόγησης των μερισμάτων από το 10% στο 5%. Πρέπει και αυτός ο παράγοντας να συνυπολογιστεί, καθώς σημασία έχει να φτάσουν τα καθαρά κέρδη στην τσέπη των εταίρων. Οσον αφορά το ασφαλιστικό καθεστώς, δεν αλλάζει τίποτα. Δηλαδή, οι εταίροι δεν θα πληρώνουν καθόλου ασφαλιστικές εισφορές και ο μόνος που θα επιβαρύνεται είναι ο διαχειριστής. Αρα, για την ΙΚΕ με τα κέρδη των 20.000 ευρώ, από τα 11.960 ευρώ καθαρού αποτελέσματος, θα απομένουν στο εξής 13.408 ευρώ.

Συμπέρασμα 1ο: Η επιβάρυνση για φόρους και ασφαλιστικές εισφορές έχει μειωθεί για όλες τις μορφές επιχειρηματικής δραστηριότητας. Ετσι, όσοι δοκιμάζονται ήδη στον επιχειρηματικό στίβο, θα έχουν όφελος.

Συμπέρασμα 2ο: Στις ατομικές επιχειρήσεις, το συνολικό όφελος από τη μείωση των φόρων και των ασφαλιστικών εισφορών είναι πολύ μεγαλύτερο σε σχέση με το αντίστοιχο που προκύπτει για τις ΙΚΕ. Δηλαδή, εκεί που για κέρδος 20.000 ευρώ η ΙΚΕ ήταν πιο συμφέρουσα από την ατομική, τώρα ισχύει το ανάποδο.

Συμπέρασμα 3ο: Το τοπίο δεν έχει διαμορφωθεί πλήρως. Δεν διαλέγουμε εταιρική μορφή με ορίζοντα ενός έτους, καθώς η μετατροπή από μορφή σε μορφή είναι και δαπανηρή και χρονοβόρα υπόθεση. Ετσι, η σύγκριση θα είναι πιο εύκολη όταν ψηφιστεί και η δεύτερη μείωση του συντελεστή φορολόγησης των νομικών προσώπων από το 24% στο 20%, αλλά και η κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης, καθώς και του τέλους επιτηδεύματος.

Πώς γίνεται η επιλογή της εταιρικής μορφής

Η επιλογή της εταιρικής μορφής με την οποία θα δοκιμάσει κάποιος την τύχη του στον επιχειρηματικό στίβο είναι συνδυασμός πολλών παραγόντων. Ασφαλώς, η ασφαλιστική και φορολογική επιβάρυνση συνιστά πολύ ουσιαστικό κριτήριο, αλλά δεν είναι το μοναδικό. Πρέπει να ληφθεί υπόψη το κόστος διαχείρισης -σαφώς υψηλότερο σε μια εταιρεία με διπλογραφικά βιβλία όπως η ΙΚΕ συγκριτικά με μια ατομική επιχείρηση-, τα διάφορα έξοδα που προκύπτουν (π.χ. σε μια ΙΚΕ πρέπει να καταβάλλονται ασφαλιστικές εισφορές για τον διαχειριστή, κάτι που δεν είναι αμελητέο), αλλά και τα νομικά ζητήματα περί ευθύνης των ασκούντων την επιχειρηματική δραστηριότητα απέναντι στον νόμο. Τίθενται επίσης θέματα «ανωνυμίας» των εταίρων, σχέσεων μεταξύ των συνεργατών κ.λπ.

Ολα αυτά ο υποψήφιος επιχειρηματίας πρέπει να τα έχει λυμένα πριν κάνει την επιλογή προκειμένου η οριστική απόφαση να ληφθεί με βάση το οικονομικό κριτήριο. Το crash test που ακολουθεί λαμβάνει υπόψη τα νέα δεδομένα όπως θα διαμορφωθούν μετά την ψήφιση και του ασφαλιστικού νομοσχεδίου. Είναι ξεκάθαρο ότι το ποια μορφή συμφέρει και ποια όχι (με αμιγώς οικονομικά κριτήρια και χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το κόστος διαχείρισης) είναι συνάρτηση του ύψους των κερδών που εκτιμά κάποιος ότι μπορεί να αποφέρει η δραστηριότητά του. Ιδού λοιπόν:

1. Για κέρδη 20.000 ευρώ και κάτω, η ατομική επιχείρηση προσφέρει την καλύτερη λύση, καθώς αφήνει τα περισσότερα καθαρά. Βγαίνουν 13.554 ευρώ έναντι 11.854 ευρώ στην Ο.Ε. και 13.408 ευρώ στην ΙΚΕ. Για όποιον σκεφτεί ότι η διαφορά ατομικής εταιρείας και ΙΚΕ δεν είναι μεγάλη, ας συνυπολογίσει πόσα ζητάει ένας λογιστής στη μία και πόσα στην άλλη περίπτωση, αλλά και ποιο είναι το έξοδο για τη σύνταξη και δημοσίευση ισολογισμού ή το «εμπόδιο» στη διακίνηση του χρήματος που λέγεται τήρηση ταμείου.

2. Για κέρδη 50.000 ευρώ και πάνω, ο ενδιαφερόμενος ξεχνάει την ατομική επιχείρηση και την ομόρρυθμη και σκέφτεται σοβαρά την ΙΚΕ, η οποία από τα 50.000 ευρώ αφήνει περίπου 34.093 ευρώ μετά την αφαίρεση φόρου, φόρου μερισμάτων και τέλους επιτηδεύματος, σε αντίθεση με τις άλλες μορφές που ρίχνουν το καθαρό αποτέλεσμα στα 30.000 ευρώ. Οσο μάλιστα ανεβαίνουν τα κέρδη τόσο πιο συμφέρουσα γίνεται η λύση της ΙΚΕ, ειδικά σε σύγκριση με την ατομική επιχείρηση.

Οι ΙΚΕ έγιναν «φάρμακο» φορο-αποφυγής και εισφορο-αποφυγής

Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Επιχείρηση -γνωστή και ως ΙΚΕ- διά πάσα φορολογική και ασφαλιστική νόσο. Από το 2017 και μετά, οπότε ενεργοποιήθηκε ο νόμος Κατρούγκαλου, το Γενικό Μητρώο Επιχειρήσεων (ΓΕΜΗ) κατέγραφε το ένα ιστορικό ρεκόρ ιδρύσεων ΙΚΕ μετά το άλλο. Το «παράθυρο» αποφυγής ασφαλιστικών εισφορών -έτσι θεωρήθηκε η δυνατότητα των εταίρων των ΙΚΕ να μην πληρώνουν εισφορές και η επιβάρυνση να επικεντρώνεται μόνο στον διαχειριστή- συνέβαλε ώστε το 2017 να ιδρυθούν 6.758 ΙΚΕ, το 2018 να αυξηθούν σε 8.836, και το 2019 να καταγραφεί ιστορικό ρεκόρ με 10.802 ιδρύσεις. Αυξητικό ρυθμό κατέγραφε το ΓΕΜΗ και στα κλεισίματα.

Ωστόσο, και το ισοζύγιο γινόταν ολοένα και μεγαλύτερο από χρονιά σε χρονιά. Από τις 2.684 επιχειρήσεις (ισοζύγιο του 2013) φτάσαμε στις 6.035 το 2017, στις 7.857 το 2018 και στις 9.421 το 2019. Μένει να φανεί ποια θα είναι η εικόνα της φετινής χρονιάς. Πρακτικά, η ίδρυση ΙΚΕ γίνεται ακόμη πιο ελκυστική, καθώς εκτός του ότι δεν αλλάζει τίποτα στο ασφαλιστικό, υπάρχει και το πλεονέκτημα της διπλής μείωσης φόρου με την αποκλιμάκωση του συντελεστή φορολόγησης νομικών προσώπων από το 29% στο 24%, αλλά και με τη μείωση του συντελεστή φορολόγησης των μερισμάτων από το 10% στο 5%.

Το ενδιαφέρον θα επικεντρωθεί στο αν θα θελήσουν κάποιοι να μετατρέψουν τις ΙΚΕ σε προσωπικές εταιρείες (όπου υπάρχει μείωση και φόρων και ασφαλιστικών εισφορών) προκειμένου να απαλλαγούν από το υψηλό διαχειριστικό κόστος που συνεπάγεται η λειτουργία με εταιρείας με διπλογραφικά βιβλία όπως η ΙΚΕ.

*To άρθρο δημοσιεύτηκε στον Φιλελεύθερο στις 25 Ιανουαρίου

-A +A

Ροή Ειδήσεων

Κυριακή, 23 Φεβρουαρίου 2020
Σελίδα με όλες τις ειδήσεις

Δημοφιλέστερα Άρθρα