Δεν είναι μόνο η επιβίωση της αμερικανικής Δημοκρατίας που διακυβεύεται στις προεδρικές εκλογές του 2024, αλλά η σταθερότητα και η πρόοδος παντού ανά τον κόσμο, προειδοποιεί ο Βρετανός πρώην πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν σε άρθρο του που φιλοξενεί ο Guardian, τονίζοντας ότι είναι επιτακτικό να ηττηθεί αλλά όχι μέσω της υιοθέτησης της δικής του τοξικής ατζέντας.
Το 2023 κυριάρχησε ο ρωσικός πόλεμος στην Ουκρανία, η αντιπαράθεση Κίνας-ΗΠΑ, η τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ και ο πόλεμος στη Γάζα. Ωστόσο, όσο συγκλονιστικές και αν είναι αυτές οι συγκρούσεις και οι τραγωδίες, τα επόμενα δύο χρόνια θα μπορούσαν να τις επιδεινώσουν και να τις ξεπεράσουν όλες, αν η απειλή μιας δεύτερης προεδρίας Τραμπ γίνει πραγματικότητα, αναφέρει ο Γκόρντον Μπράουν προειδοποιώντας ότι σε μία στιγμή που απαιτεί επειγόντως έναν πυροσβέστη για να σβήσει τις φωτιές των συγκρούσεων, οι Αμερικανοί και ο υπόλοιπος κόσμος μπορεί να βρουν έναν εμπρηστή στον Λευκό Οίκο.
«Μια δεύτερη διακυβέρνηση Τραμπ, στην οποία έχει δηλώσει και με θράσος ότι θα είναι δικτάτορας την πρώτη ημέρα, θα ήταν καταστροφή. Στο εσωτερικό, η ‘νέα ανεξαρτησία’ του Τραμπ δεν είναι πλέον μόνο μια οικονομική ατζέντα. Έχει παρέλθει η συζήτηση του 2016 για μαζική απορρύθμιση, ιδιωτικοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών και μεγάλες φορολογικές περικοπές.
»Αντ' αυτού, οι πολιτικές του βασίζονται στις προσωπικές του προκαταλήψεις και στην επιθυμία του για εκδίκηση: Απέλαση αστέγων από τις αστικές περιοχές, επιβολή θανατικής ποινής στους εμπόρους ναρκωτικών, νομιμοποίηση του ‘πυροβόλησε και σκότωσε’ ακόμη και για τους ληστές καταστημάτων, επαναπατρισμός των παιδιών των παράτυπων μεταναστών, τα οποία κατηγορεί ότι ‘δηλητηριάζουν το αίμα της χώρας μας’, εκκαθάριση των ελεύθερα σκεπτόμενων ακαδημαϊκών στα εκπαιδευτικά ιδρύματα και -αυτό που λέει ότι θα κάνει πρώτη πράξη του- εκκαθάριση αυτών που αποκαλεί ‘παράσιτα’ και ‘προδότες’, δηλαδή των κυβερνητικών αξιωματούχων που θα αρνηθούν να γίνουν ‘yes men’ στις απαράδεκτες πολιτικές του», γράφει ο πρωθυπουργός των Εργατικών την περίοδο από το 2017 έως το 2010.
Όταν ο Τραμπ ασχολείται με τη συνωμοσιολογική πολιτική της καταστροφής του «βαθέος κράτους», κατά τον Γκόρντον Μπράουν αυτό που πραγματικά εννοεί είναι ότι θα κυβερνήσει με προεδρικά διατάγματα και όπου είναι δυνατόν θα υπονομεύσει τους ανεξάρτητους ομοσπονδιακούς θεσμούς, καταστρέφοντας έτσι τους ελέγχους και τις ισορροπίες που επί δυόμισι αιώνες αποτελούσαν την καρδιά του αμερικανικού Συντάγματος.
«Δεν θα μπορούμε πλέον να λέμε ότι το Κράτος Δικαίου και η Δημοκρατία επικρατούν στην Αμερική, ότι η ψηφοφορία είναι απαλλαγμένη από παρεμβάσεις ή εκφοβισμό ή ότι η εξουσία λογοδοτεί δεόντως», λέει ο Μπράουν τονίζοντας ότι ο Τραμπ θα σκότωνε οριστικά κάθε ιδεώδες της Ουάσινγκτον και της φιλελεύθερης τάξης που βασίζεται σε κανόνες με τις ΗΠΑ ως πρότυπο προς μίμηση για τον κόσμο.
O Γκόρντον Μπράουν διατέλεσε πρωθυπουργός της Βρετανίας την περίοδο από το 2017 έως το 2010 (AP Photo/Alastair Grant, File)
«Ο Τραμπ μας έχει ήδη δώσει μια πρόγευση του τι μας περιμένει σε αυτή τη θητεία, ή αυτό που ο ίδιος αποκαλεί ‘τελική μάχη’ για μια ‘ανεξάρτητη Αμερική’. Αυτό που είναι ακόμη πιο τρομακτικό είναι ότι ενώ το 2016 ήταν εντελώς απροετοίμαστος για την προεδρία, αυτή τη φορά, δεξαμενές σκέψης της ακραίας δεξιάς, όπως το Heritage Foundation, του δίνουν λεπτομερή εγχειρίδια πολιτικής, όπως ένα με τίτλο Project 2025 που συνιστά τη ριζική αναδιαμόρφωση των κυβερνητικών υπηρεσιών και τη συγκέντρωση της εξουσίας στον εκτελεστικό κλάδο, τα οποία θα μπορούσε να εφαρμόσει από την πρώτη ημέρα», συνεχίζει.
Όσο για τη διεθνή ατζέντα του, ο Μπράουν αναφέρει ότι θα επιδεινώσει δραματικά την αστάθεια σε έναν ήδη ασταθή κόσμο. Ο Τραμπ έχει μεταξύ άλλων καυχηθεί ότι θα τερμάτιζε τον πόλεμο στην Ουκρανία σε 24 ώρες, αναμφίβολα κάνοντας παραχωρήσεις στον Βλαντιμίρ Πούτιν, και έτσι, ακόμη και εν όψει των προεδρικών εκλογών, δεν υπάρχει κανένα κίνητρο για τη Ρωσία να προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Το όραμα του Τραμπ «Πρώτα και μόνο η Αμερική» είναι ένα σκοτεινό προσκλητήριο σε μία Αμερική της απομόνωσης και του απομονωτισμού και σε έναν κόσμο του «εμείς εναντίον εκείνων» με πολιτική μηδενικού αθροίσματος, τονίζει ο Βρετανός πρώην πρωθυπουργός τονίζοντας ότι ο Τραμπ αντιλαμβάνεται έναν κόσμο όπου τα έθνη ανταγωνίζονται -όπως έκανε και ο ίδιος ως εργολάβος ακινήτων- για να καταστρέψουν τους ανταγωνιστές, και έτσι οι ΗΠΑ μπορούν να κερδίσουν μόνο όταν οι άλλοι χάνουν.
Και επειδή έχει απειλήσει να αθετήσει τη δέσμευση των Ηνωμένων Πολιτειών προς το ΝΑΤΟ να αντιμετωπίζει μια επίθεση σε μια χώρα ως επίθεση σε όλες -θέλει η Ευρώπη να πληρώσει τις ΗΠΑ για τα αμερικανικά όπλα που προμηθεύτηκαν στην Ουκρανία- το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συζητά ήδη υπό τη «Στρατηγική Πυξίδα», αυτό που ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, αποκαλεί «στρατηγική αυτονομία» από τις ΗΠΑ.
Επίσης, ακόμη τέσσερα χρόνια διακυβέρνησης υπό τον άνθρωπο που πιστεύει ότι η κλιματική αλλαγή είναι φάρσα και επιθυμεί να κάνει γεωτρήσεις και να καίει πετρέλαιο και φυσικό αέριο οπουδήποτε θα απειλήσει το σημείο χωρίς επιστροφή για την κλιματική κρίση, σημειώνει ο Μπράουν.
Η νεο-μερκαντιλιστική οικονομική ατζέντα του Τραμπ θα είχε ακόμη ευρύτερες συνέπειες για τους συμμάχους και τους αντιπάλους της Αμερικής. «Μέσα σε λίγες ημέρες από την ανάληψη της εξουσίας, θα επέβαλε δασμούς 10%. Ενώ το εμπόριο θεωρούνταν κάποτε ως ο δρόμος για υψηλότερο βιοτικό επίπεδο, ο Τραμπ ευνοεί το αντίθετο: τους εμπορικούς περιορισμούς ως το κλειδί για την προστασία του βιοτικού επιπέδου. Ο αυτόματος τριπλασιασμός των δασμών στις εισαγωγές εν μία νυκτί θα αποτελούσε φόρο για τους Αμερικανούς καταναλωτές, αλλά ταυτόχρονα θα κατέστρεφε τις εμπορικές σχέσεις με κάθε σύμμαχο των ΗΠΑ, ενώ παράλληλα θα προκαλούσε παγκόσμια οικονομική ύφεση. Πράγματι, το ΔΝΤ εκτιμά ότι ένας πλήρης κατακερματισμός της παγκόσμιας οικονομίας θα εξαφάνιζε το 7% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Αυτή η επιστροφή στον μερκαντιλισμό δεν θα ωφελούσε κανέναν», γράφει ο Μπράουν.
Συνολικά, ο Ντόναλντ Τραμπ θα επιταχύνει τη στροφή προς έναν πολυπολικό κόσμο και κόσμο του προστατευτισμού, και με το σχέδιό του να αποχωρήσει από την Παγκόσμια Τράπεζα, το ΔΝΤ και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, οι προσπάθειες διεθνούς συνεργασίας θα διαλυθούν. Οι ΗΠΑ, οι οποίες είχαν την τάση να ενεργούν πολυμερώς σε μια μονοπολική εποχή, θα ενεργούσαν μονομερώς σε μια πολυπολική εποχή, υπογραμμίζει.
Όσο για τη ρητορική της εκδίκησης, ο Γκόρντον Μπράουν στέκεται στα λόγια του Τραμπ σε πρόσφατη συγκέντρωση: «Είμαι ο πολεμιστής σας. Είμαι η Δικαιοσύνη σας. Και για όσους έχουν αδικηθεί και προδοθεί, είμαι η εκδίκησή σας». Αλλά οι πολιτικές του δεν βασίζονται μόνο στην εκδίκηση, αλλά και στην άγνοια, παρατηρεί.
Και σημειώνει πως είναι ζωτικής σημασίας να κατανοήσουμε ότι ο Τραμπ δεν μπορεί να νικηθεί μειώνοντας τη διαφορά μεταξύ αυτού και των Δημοκρατικών αντιπάλων του: «Θα ήταν λάθος τους να αμβλύνουν ή να εγκαταλείψουν τις προοδευτικές πολιτικές και να επιδοθούν στον προστατευτισμό, τον μερκαντιλισμό και την ξενοφοβία. Οι πρόσφατες εκλογές στην Ευρώπη, όπου η ακροδεξιά έχει σημειώσει σημαντικά κέρδη, δείχνουν ότι αν οι μετριοπαθείς αφήσουν την προεκλογική ατζέντα να καταληφθεί από την αντιμεταναστευτική, αντιπεριβαλλοντική και αντιδιεθνιστική ρητορική της ακροδεξιάς, η ακροδεξιά κερδίζει.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι εκείνοι οι Αμερικανοί που είναι πιο πιθανό να στραφούν στον Τραμπ είναι εκείνοι που βλέπουν πλέον τις ΗΠΑ όχι ως χώρα ευκαιριών αλλά ως μια κοινωνία «εμείς εναντίον των άλλων» - στην οποία μπορείς να πετύχεις μόνο εις βάρος των άλλων. «Υπάρχει μια απαισιοδοξία για το μέλλον της χώρας επειδή, εδώ και πολλά χρόνια, μια Αμερική χαμηλής ανάπτυξης δεν έχει αποδώσει για τους εργαζόμενους. Θέλουν μια πιο δίκαιη κοινωνία, και η 'συνάντηση' με τον Τραμπ στα μισά του δρόμου στην ατζέντα του κατά της παγκοσμιοποίησης δεν θα τον νικήσει, αλλά ένας ανοιχτός διάλογος με τον αμερικανικό λαό που θα αναδεικνύει τη σημασία της δικαιοσύνης και της ισότητας θα το κάνει», καταλήγει ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας.
