Για να μην υπάρχουν αμφιβολίες, η αιτία του πολέμου στο Ιράν είναι το πυρηνικό του πρόγραμμα. Αν δεν ήθελε να κατασκευάσει πυρηνικές κεφαλές για να τις χρησιμοποιήσει κατά του Ισραήλ, θα ήταν ακόμα ένα θεοκρατικό-αυταρχικό καθεστώς δίπλα σε τόσα άλλα, ενσωματωμένο στην παγκόσμια οικονομία. Οπότε ανακύπτει το ερώτημα του τίτλου του άρθρου.
Ο χάρτης δείχνει πως μεταξύ Ιράν και Ισραήλ παρεμβάλλονται άλλα τέσσερα κράτη -Ιράκ, Ιορδανία, Συρία, Λίβανος. Άρα συνοριακές διαφορές, που είναι οι συνήθεις αιτίες των συρράξεων, δεν υπάρχουν στην προκειμένη περίπτωση. Ούτε η Ιστορία χωρίζει τα δύο κράτη. Μέχρι το 1979 είχαν άριστες σχέσεις. Αλλά και στη συνέχεια, παρά τον φανατικό αντισημιτισμό των αγιατολάδων, το Ισραήλ σε μια συγκεκριμένη φάση του πολέμου Ιράκ-Ιράν βοήθησε το Ιράν, όταν συμμετείχε στο παρασκήνιο στην αμερικανικής εμπνεύσεως υπόθεση Ιράνγκεϊτ, που συνοψίζεται στο «όπλα στο Ιράν-ρήματα στους Κόντρας (1986).
Τι συνέβη και ξαφνικά το ιρανικό ιερατείο έθεσε ως στόχο του να εξαφανίσει το Ισραήλ από τον χάρτη; Κάπου στα μέσα της δεκαετίας του 2000 ήταν φανερό πως η ιρανική επανάσταση είχε χάσει τον δυναμισμό της και είχε μετεξελιχθεί σε ένα διεφθαρμένο καθεστώς του οποίου οι εκπρόσωποι φρόντιζαν πλέον για τον προσωπικό πλουτισμό τους. Είναι το γνωστό σημάδι της σήψης και της παρακμής των ολοκληρωτικών καθεστώτων μετά από δεκαετίες άσκησης της εξουσίας.
Τότε εμφανίστηκε ένας φανατικός, ο Μαχμούντ Αχμαντινεζάντ*, ο οποίος «εκλέχτηκε» πρόεδρος της δημοκρατίας του Ιράν από το 2005 ως το 2013. Στις 26 Οκτωβρίου 2005 δήλωσε χαρακτηριστικά: «όπως είπε ο ιμάμης μας το καθεστώς που έχει καταλάβει την Ιερουσαλήμ θα πρέπει να εξαφανιστεί από τις σελίδες της Ιστορίας.» Συγχρόνως, έθεσε ως βασική προτεραιότητα της χώρας του το πυρηνικό της πρόγραμμα. Με αυτόν τον συνδυασμό, πυρηνικές κεφαλές-καταστροφή του Ισραήλ, οι αγιατολάδες θέλησαν να ξαναδώσουν τον χαμένο δυναμισμό στην επανάστασή τους. Να της δώσουν ένα όραμα. Έτσι, μέσα σε αυτή την προοπτική, ανέπτυξαν στον υψηλότερο βαθμό τις ήδη υπαρκτές σχέσεις τους με τη Χαμάς, τη Χεζμπολάχ και τη Συρία του Άσαντ.
Δεν είναι τυχαίο το διαρκές κρυφτό που έπαιζε το θεοκρατικό καθεστώς με τη Διεθνή Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας, γεγονός που προκαλούσε τις ανησυχίες, όχι μόνον του Ισραήλ, αλλά και της διεθνούς κοινότητας. Μετά την 7η Οκτωβρίου 2023 ήταν φανερό πως το Ισραήλ δε θα αρκούνταν στην εξόντωση της Χαμάς και της Χεζμπολάχ, αλλά θα κτυπούσε στην καρδιά του προβλήματος. Στο ίδιο το Ιράν.
Ας σημειωθεί πως η Κίνα, η οποία έχει επενδύσει πάνω από 200 δισεκατομμύρια στο Ιράν, είχε προτρέψει τους αγιατολάδες να εγκαταλείψουν το σχέδιό τους να αποκτήσουν πυρηνικές κεφαλές και να ενταχθούν στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα. Αυτοί δεν τους άκουσαν και ακολούθησαν τον δρόμο τους με τις γνωστές συνέπειες.
*Ο Αχμαντινεζάντ, νεαρός τότε, είχε πρωταγωνιστήσει στην κατάληψη της αμερικανικής πρεσβείας στην Τεχεράνη τον Νοέμβριο του 1979.
