Σήμα επιτάχυνσης της ευρωπαϊκής άμυνας με ορίζοντα το 2030 στέλνει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο στα συμπεράσματά του τοποθετεί τη ρωσική επιθετικότητα, τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις νέες απειλές ασφαλείας στο κέντρο της ευρωπαϊκής στρατηγικής.
Στο κείμενο των συμπερασμάτων, οι ηγέτες της ΕΕ αναφέρουν ότι η αμυντική ετοιμότητα της Ευρώπης πρέπει να ενισχυθεί αποφασιστικά έως το 2030, καθώς ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας εξακολουθεί να αποτελεί υπαρξιακή πρόκληση για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η κατεύθυνση που δίνεται είναι η ταχύτερη κάλυψη κρίσιμων κενών, η μείωση στρατηγικών εξαρτήσεων και η ανάπτυξη δυνατοτήτων σε μεγάλη κλίμακα.
Έμφαση στην προστασία των ευρωπαϊκών συνόρων
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις επανειλημμένες παραβιάσεις του εναέριου χώρου κρατών μελών και στην ανάγκη προστασίας όλων των χερσαίων, εναέριων και θαλάσσιων συνόρων της ΕΕ. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδικάζει το περιστατικό της 29ης Μαΐου 2026, όταν ρωσικό drone που μετέφερε εκρηκτικά συνετρίβη σε κατοικία στη Ρουμανία, αναγνωρίζοντας τις άμεσες απειλές στην ανατολική πτέρυγα της Ένωσης.
Στο ίδιο πλαίσιο, ζητείται επιτάχυνση των πρωτοβουλιών για την προστασία από τέτοιες απειλές, με αναφορά στο έργο «Eastern Flank Watch» και σε άλλες δράσεις που συνδέονται με την ασφάλεια των ευρωπαϊκών συνόρων.
Drones, υβριδικές απειλές και κρίσιμες υποδομές
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συνδέει την αμυντική ετοιμότητα με τις υβριδικές απειλές, τις επιθέσεις κατά κρίσιμων υποδομών και τη χρήση drones. Καταδικάζει τις πρόσφατες υβριδικές επιθέσεις κατά της ΕΕ και των κρατών μελών της και κάνει ειδική αναφορά σε εχθρικούς δρώντες, ιδίως τη Ρωσία και τη Λευκορωσία.
Η ΕΕ ζητά ενίσχυση της ανθεκτικότητας, καλύτερη προετοιμασία, προστασία κρίσιμων υποδομών και δυνατότητα πρόληψης, αποτροπής και αντίδρασης. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται το Σχέδιο Δράσης για την Ασφάλεια των Drone και την αντιμετώπιση των drone, το οποίο παρουσιάζεται ως συμπληρωματικό προς τις ευρύτερες αμυντικές προσπάθειες.
Συμπληρωματική σχέση με το ΝΑΤΟ
Το κείμενο επιβεβαιώνει ότι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας κινείται σε συμπληρωματική σχέση με το ΝΑΤΟ. Για τα κράτη μέλη που ανήκουν στη Συμμαχία, το ΝΑΤΟ παραμένει το θεμέλιο της συλλογικής τους άμυνας, ενώ η ΕΕ επιδιώκει ισχυρότερο ρόλο στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας.
Η διατύπωση αυτή κρατά την ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη ευρωπαϊκής αμυντικής ενίσχυσης και στη διατήρηση του ευρωατλαντικού πλαισίου ασφαλείας.
Αμυντικές δαπάνες και βιομηχανική βάση
Κεντρικό σημείο των συμπερασμάτων είναι η αύξηση των αμυντικών δαπανών στα κράτη μέλη. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρετίζει τη σημαντική και συνεχιζόμενη αύξηση, ζητώντας παράλληλα καλύτερες και ταχύτερες κοινές επενδύσεις.
Στους τομείς προτεραιότητας περιλαμβάνονται τα drone και τα αντι-drone συστήματα, η έγκαιρη προειδοποίηση, η αεράμυνα, οι δυνατότητες πλήγματος ακριβείας σε βάθος και τα διαστημικά μέσα. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί τα κράτη μέλη να επιταχύνουν την εργασία σε όλες τις σχετικές συμμαχίες δυνατοτήτων, με συντονιστικό ρόλο για τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Άμυνας.
Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής τεχνολογικής και βιομηχανικής βάσης, ώστε να παρέχει τον αναγκαίο εξοπλισμό με ταχύτητα και σε επαρκή κλίμακα. Η διάσταση αυτή συνδέεται και με τη στήριξη της Ουκρανίας, καθώς η παραγωγή εξοπλισμού προτεραιότητας θεωρείται κρίσιμο μέρος της ευρωπαϊκής στρατηγικής.
SAFE, EDIP και κοινά αμυντικά έργα
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητά την πλήρη αξιοποίηση των διαθέσιμων εργαλείων για την ανάπτυξη δυνατοτήτων και τη βιομηχανική ενίσχυση. Ειδική αναφορά γίνεται στο SAFE και στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Αμυντικής Βιομηχανίας, EDIP, ενώ υπογραμμίζεται η ανάγκη ταχείας ολοκλήρωσης των Ευρωπαϊκών Αμυντικών Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος.
Στα επόμενα βήματα περιλαμβάνονται η πολιτική συμφωνία για το Defence Readiness Omnibus, το πρόγραμμα για ευέλικτη και ταχεία αμυντική καινοτομία, η πρόταση για τη στρατιωτική κινητικότητα, καθώς και πρόσθετες πρωτοβουλίες της Επιτροπής για αμυντικές και ευαίσθητες προμήθειες ασφαλείας.
Επιστροφή στο θέμα τον Οκτώβριο
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα επανέλθει στο ζήτημα της ευρωπαϊκής άμυνας τον Οκτώβριο του 2026, με βάση την ετήσια έκθεση αμυντικής ετοιμότητας που θα προετοιμάσει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Άμυνας, με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ύπατου Εκπροσώπου.
Το συνολικό μήνυμα είναι ότι η ΕΕ επιχειρεί να μεταφέρει την ευρωπαϊκή άμυνα από το επίπεδο των πολιτικών δεσμεύσεων στο επίπεδο συγκεκριμένων δυνατοτήτων, βιομηχανικής παραγωγής, κοινών επενδύσεων και επιχειρησιακής ετοιμότητας.
