DW: Χάος στο αλβανικό κοινοβούλιο - Τι επιδιώκει ο Μπερίσα; (vids)
AP photo
AP photo

DW: Χάος στο αλβανικό κοινοβούλιο - Τι επιδιώκει ο Μπερίσα; (vids)

Σκηνές απείρου κάλους κατά τη διάρκεια των συζητήσεων για τον Προϋπολογισμό του 2024 στο αλβανικό κοινοβούλιο, αντικρίσαμε την περασμένη Δευτέρα. Οι εικόνες έκαναν τον γύρο των παγκόσμιων δελτίων ειδήσεων και του διαδικτύου.

Στην προσπάθειά τους να σταματήσουν την ψήφιση του Προϋπολογισμού από την αλβανική Βουλή, μέλη του αντιπολιτευόμενου Δημοκρατικού Κόμματος άναψαν καπνογόνα και μια μικρή εστία φωτιάς μέσα στην αίθουσα του Κοινοβουλίου.

Οι βουλευτές στοίβαξαν καρέκλες στο κέντρο της αίθουσας της Βουλής, ενώ κόκκινος, πράσινος και μοβ καπνός από τα καπνογόνα κάλυψε τον χώρο, ενώ μέλη της ασφάλειας αναπτύχθηκαν μπροστά από τη θέση που καθόταν ο πρωθυπουργός Έντι Ράμα.

Μάλιστα, βουλευτής φάνηκε να ανάβει μια μικρή φωτιά, η οποία εξαπλώθηκε σε έναν κάδο προτού οι φλόγες κατασβεστούν γρήγορα από τους γύρω βουλευτές πριν η πυρκαγιά πάρει διαστάσεις.

Ο Σαλί Μπερίσα, ηγέτης του Δημοκρατικού Κόμματος και πρώην πρωθυπουργός, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι προσπαθεί να φιμώσει την αντιπολίτευση εντός της Βουλής, όπου το Σοσιαλιστικό Κόμμα του Έντι Ράμα έχει την πλειοψηφία.

Ο ίδιος ο Μπερίσα δήλωσε ότι ο στόχος του αποκλεισμού του κοινοβουλίου ήταν να «αποκατασταθούν τα συνταγματικά δικαιώματα της αντιπολίτευσης και των μελών της που παραβιάστηκαν από την πλειοψηφία του Σοσιαλιστικού Κόμματος στο κοινοβούλιο». Αλλά γιατί;

Οι δοσοληψίες με τη δικαιοσύνη

Ο γαμπρός του Μπερίσα συνελήφθη τον Οκτώβριο. Ο ίδιος, λόγω της βουλευτικής ασυλίας, διατάχθηκε να εμφανίζεται στις αρχές δύο φορές τον μήνα. Επίσης του απαγορεύτηκε να εγκαταλείπει τη χώρα. Ο Μπερίσα ισχυρίζεται ότι οι οδηγίες του SPAK είναι αντισυνταγματικές. Τον Νοέμβριο δεν εμφανίστηκε στα δύο ραντεβού του ενώπιον των αρχών. Αντ' αυτού, κάλεσε σε διαμαρτυρίες μέσα στο κοινοβούλιο. Οι εσωκομματικοί αντίπαλοί του ισχυρίζονται ότι ο Μπερίσα εργαλειοποιεί το κόμμα με κινήσεις παρεμπόδισης των κοινοβουλευτικών διαδικασιών και του πολιτικού διαλόγου για να προωθήσει τα δικά του συμφέροντα, να προστατεύσει τα περιουσιακά στοιχεία της οικογένειάς του από τις συνεχιζόμενες έρευνες του SPAK.

Κρίση στο Δημοκρατικό Κόμμα

Οι πολιτικές εντάσεις όπως εξελίσσονται και το χάος στο κοινοβούλιο συμπίπτουν, όχι μόνο με έρευνες σε βάρος του Μπερίσα, αλλά και με την αυξανόμενη κρίση μέσα στο κόμμα του. «Η παράλογη κατάσταση στο κοινοβούλιο οφείλεται στη βαθιά κρίση στο εσωτερικό του Δημοκρατικού Κόμματος, του μεγαλύτερου κόμματος της αντιπολίτευσης στην Αλβανία που εκ των πραγμάτων καταρρέει», δήλωσε στην Deutsche Welle ο Αλεξάντερ Τσίπα, πρόεδρος της Ένωσης Αλβανών Δημοσιογράφων (UAJ). «Ο κύριος πρωταγωνιστής αυτής της κρίσης είναι ο Μπερίσα».

Όλα ξεκίνησαν πριν από δύο χρόνια, όταν ο Μπερίσα αποβλήθηκε από την K.O. του Δημοκρατικού Κόμματος της Αλβανίας, αφού οι ΗΠΑ τον κατηγόρησαν για διαφθορά και του απαγόρευσαν την είσοδο στη χώρα. Ως αποτέλεσμα το DP διασπάστηκε σε δύο ομάδες: στους υποστηρικτές του πρώην πρωθυπουργού και τους αντιπάλους του. Μια κακόγουστη διαμάχη ξέσπασε για την ηγεσία του κόμματος, την οποία ο Μπερίσα προσπάθησε να κερδίσει, μεταξύ άλλων, εισβάλλοντας στα κεντρικά γραφεία του κόμματος τον Ιανουάριο του 2022. Από το 2021 και μετά, οι δύο ομάδες δεν κατάφεραν να επανενωθούν και συνέχισαν να αλληλοσπαράσσονται.

Τέλος της «κουλτούρας ατιμωρησίας»;

Ο 79χρονος Μπερίσα, κυριάρχησε στην πολιτική και τη δικαιοσύνη της μετακομμουνιστικής Αλβανίας για πάνω από 20 χρόνια. Κατά τη διάρκεια αυτών των δύο δεκαετιών υπήρξαν μαζικές κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές ανακατατάξεις στη χώρα. Ο ρόλος του Μπερίσα κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου και το αποτύπωμά του στη χώρα αποτελεί αντικείμενο αμφιλεγόμενης συζήτησης. Το 1996, η οργάνωση για την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Human Rights Watch κατηγόρησε την κυβέρνηση Μπερίσα για παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Κατηγορείται επίσης ότι ήταν εν μέρει υπεύθυνος για την οικονομική κατάρρευση μετά τη χρεοκοπία διαφόρων λεγομένων σχημάτων Πόνζι το 1997, δηλαδή "πυραμίδα" επενδυτών, η οποία βύθισε τη χώρα στο όριο εμφυλίου πολέμου.

Κατηγορήθηκε επανειλημμένα για νεποτισμό, χειραγώγηση των εκλογών και δωροδοκία. Του έχει απαγορευτεί η είσοδος στη Βρετανία από το 2022 λόγω φερόμενων δεσμών του με το οργανωμένο έγκλημα και καταγγελιών για διαφθορά. Λέγεται ότι έχει ασκήσει επανειλημμένα πιέσεις στο δικαστικό σώμα. Μέχρι στιγμής δεν έχει λογοδοτήσει γι' αυτό. Λόγω όλων αυτών, κατηγορείται ανοιχτά ότι υπό την ηγεσία του έχει καθιερωθεί μια «κουλτούρα ατιμωρησίας».

«Υπάρχουν ισχυρισμοί ότι η διακυβέρνησή του έχει οδηγήσει σε αιματοχυσία και ότι αθώοι πολίτες έχουν πεθάνει εξαιτίας του. Ποτέ δεν έχουν γίνει έρευνες για καμία από αυτές τις περιπτώσεις, ανεξάρτητα από το εάν ευθύνεται άμεσα ή έμμεσα», λέει ο Αλεξάντερ Τσίπα. Στο πλαίσιο της διαδικασίας προσέγγισης της Αλβανίας με την ΕΕ, η χώρα έχει υποβληθεί σε διάφορες δικαστικές μεταρρυθμίσεις τα τελευταία χρόνια, για να ανοίξει το δρόμο προς την ένταξη. Ορισμένοι Αλβανοί ελπίζουν τώρα ότι οι διεφθαρμένοι πολιτικοί δεν θα μένουν πλέον ατιμώρητοι εάν μεταρρυθμιστεί το σύστημα απονομής δικαιοσύνης. Κάτι που χρειάζεται χρόνο.