Σε μια από τις πιο δραματικές καμπές της σύγχρονης διπλωματίας, η Μέση Ανατολή βρέθηκε την περασμένη Δευτέρα ένα βήμα πριν από την ολοκληρωτική καταστροφή, για να καταλήξει τελικά σε μια εύθραυστη εκεχειρία δύο εβδομάδων.
Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες και μαρτυρίες έντεκα πηγών, η συμφωνία επετεύχθη μέσα από ένα χαοτικό παρασκήνιο, όπου οι απειλές για «ολική εκμηδένιση» από τον Ντόναλντ Τραμπ διασταυρώθηκαν με την αιφνιδιαστική υποχώρηση της Τεχεράνης.
Η στροφή του Χαμενεΐ
Το πρόσωπο-κλειδί στις εξελίξεις ήταν ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ.
Για πρώτη φορά από την έναρξη των εχθροπραξιών, ο Χαμενεΐ έδωσε εντολή στους διαπραγματευτές του να κινηθούν προς μια συμφωνία. Λόγω του φόβου ισραηλινής απόπειρας δολοφονίας, ο Ιρανός ηγέτης επικοινωνούσε με τους απεσταλμένους του μέσω χειρόγραφων σημειωμάτων που μετέφεραν δρομείς. Η παρέμβασή του θεωρήθηκε «καθοριστική», καθώς χωρίς το δικό του «πράσινο φως», η ιρανική πλευρά δεν θα είχε αποδεχθεί την πρόταση.
Το χάος των διαπραγματεύσεων
Ενώ ο Πρόεδρος Τραμπ προειδοποιούσε δημόσια ότι «ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε», το Πεντάγωνο προετοίμαζε μαζική αεροπορική επιδρομή στις ιρανικές υποδομές. Στο διπλωματικό πεδίο, ο Αμερικανός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ απέρριπτε αρχικά τις ιρανικές αντιπροτάσεις ως «καταστροφικές», ενώ ο Αντιπρόεδρος Βανς συντόνιζε τις επαφές από την Ουγγαρία μέσω Πακιστανών διαμεσολαβητών.
Η συμφωνία της τελευταίας στιγμής
Παρά τη σύγχυση και τις αντικρουόμενες αναφορές στα ΜΜΕ, οι διαπραγματεύσεις απέδωσαν καρπούς το μεσημέρι της Τρίτης. Ο Τραμπ, παρά τις πιέσεις από «γεράκια» του περιβάλλοντός του να απορρίψει την εκεχειρία, οριστικοποίησε τη συμφωνία μετά από τηλεφωνήματα με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου και τον Πακιστανό Στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ.
Η διαταγή στις αμερικανικές δυνάμεις για «παύση πυρός» δόθηκε μόλις 15 λεπτά μετά τη σχετική ανάρτηση του Τραμπ στα κοινωνικά δίκτυα. Από την πλευρά του, το Ιράν δεσμεύτηκε να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ, υπό τον όρο του συντονισμού με τις ένοπλες δυνάμεις του.
Η επόμενη μέρα
Η εκεχειρία πάντως θεωρείται προσωρινή ανάσα, καθώς οι ΗΠΑ θα επιμείνουν στην πλήρη εγκατάλειψη του πυρηνικού προγράμματος και των βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν, ενώ οι συνομιλίες που ξεκινούν την Παρασκευή στο Πακιστάν θα κρίνουν αν η ειρήνη έχει μέλλον ή αν ο πόλεμος θα επαναληφθεί με μεγαλύτερη σφοδρότητα.
