Διπλωματικό θρίλερ βρίσκεται σε εξέλιξη όσον αφορά τη συμφωνία του Ισλαμαμπάντ. Οι συνομιλίες που σχεδιάζονταν για σήμερα ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν στο Μπούργκενστοκ της Ελβετίας δεν θα πραγματοποιηθούν, σύμφωνα με δήλωση του ελβετικού υπουργείου Εξωτερικών.
Η δήλωση έγινε αφού εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου ανακοίνωσε στη διάρκεια της νύκτας ότι ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δεν θα πραγματοποιήσει το ταξίδι που σχεδίαζε για σήμερα στην Ελβετία για να συναντηθεί με Ιρανούς διαπραγματευτές και να αρχίσουν συνομιλίες για την εφαρμογή της συμφωνίας που επιτεύχθηκε ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσινγκτον για τον τερματισμό του πολέμου.
Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δεν θα αναχωρήσει τελικά για την Ελβετία ως τα μεσάνυχτα της Πέμπτης (σ.σ. τοπική ώρα· ως τις 07:00 ώρα Ελλάδας) για να αρχίσει τις διαπραγματεύσεις που έχουν σκοπό να κλειστεί οριστική συμφωνία με το Ιράν, ανακοίνωσε ο Λευκός Οίκος.
«Τα σχέδια για τις επικείμενες τεχνικές συνομιλίες δεν έχουν οριστικοποιηθεί», πάντως «η αμερικανική αντιπροσωπεία είναι προετοιμασμένη να αναχωρήσει με την πρώτη ευκαιρία». Ωστόσο, οι λεπτομέρειες «αυτών των διαπραγματεύσεων δεν ήταν ποτέ απλές ούτε προβλέψιμες» και «προς το παρόν, ο αντιπρόεδρος δεν θα αναχωρήσει απόψε», κατά την ανακοίνωση της αμερικανικής προεδρίας.
Ο Βανς είχε πει νωρίτερα ότι η αντίστροφη μέτρηση ως την παρέλευση της προθεσμίας 60 ημερών για την επίτευξη τελικής συμφωνίας ειρήνης ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν άρχισε χθες κι ότι ανέμενε να μεταβεί στην Ελβετία «αυτό το σαββατοκύριακο», χωρίς όμως να είναι βέβαιος.
Στην κορυφή της ατζέντας των διαπραγματεύσεων βρίσκονται κρίσιμα ζητήματα, όπως το καθεστώς λειτουργίας των Στενών του Ορμούζ μετά το πέρας της 60ήμερης διαπραγματευτικής περιόδου, καθώς και ο χειρισμός του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Οι ΗΠΑ προχώρησαν στην άρση του ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν, μετά τη συμφωνία των δύο πλευρών για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση (US Central Command) επιβεβαίωσε, μέσω ανάρτησης στο Χ (πρώην Twitter), ότι ο αποκλεισμός τερματίζεται «σύμφωνα με την εντολή του Προέδρου Τραμπ». Παράλληλα, ανέφερε ότι ορισμένα αμερικανικά πολεμικά πλοία θα παραμείνουν «στην ευρύτερη περιοχή».
CNN: Μυστικές διαπραγματεύσεις ΗΠΑ - Ιράν στο παρασκήνιο
Παρά την ακύρωση της συνάντησης, πηγές που επικαλείται το CNN αναφέρουν ότι οι επαφές μεταξύ των δύο πλευρών συνεχίζονται παρασκηνιακά.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους και περιφερειακές διπλωματικές πηγές, Ουάσινγκτον και Τεχεράνη επεξεργάζονται μυστικά σχέδια εφαρμογής της συμφωνίας των 14 σημείων που υπογράφηκε αυτή την εβδομάδα.
Τα έγγραφα αυτά περιλαμβάνουν λεπτομέρειες για το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, τη διαχείριση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου, την άρση κυρώσεων και το πλαίσιο ασφαλείας που θα ακολουθήσει μετά τον τερματισμό του πολέμου.
Ωστόσο, οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι οι προτάσεις βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και δεν έχουν εγκριθεί από την ανώτατη ιρανική ηγεσία, γεγονός που δημιουργεί αβεβαιότητα για το κατά πόσο μπορούν να μετατραπούν σύντομα σε δεσμευτικές συμφωνίες.
Χαμενεΐ: Ο Τραμπ από απόγνωση χρησιμοποίησε κάθε είδους μοχλό πίεσης για την επίτευξη της συμφωνίας
Λίγο αργότερα, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, δήλωσε ότι ενέκρινε τη συμφωνία με τις ΗΠΑ, παρά το γεγονός ότι έχει «διαφορετική άποψη», χωρίς να δώσει περαιτέρω διευκρινίσεις.
Όπως ανέφερε, επέτρεψε την προώθηση της συμφωνίας μετά από διαβεβαιώσεις του Ιρανού προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν ότι θα «προστατεύσει τα δικαιώματα του ιρανικού έθνους».
Ο Χαμενεΐ κατηγόρησε τον Ντόναλντ Τραμπ ότι «από απόγνωση χρησιμοποίησε κάθε είδους μοχλό πίεσης» για να επιτευχθεί η συμφωνία.
Παράλληλα, σημείωσε ότι στο μέλλον θα υπάρξουν «δια ζώσης διαπραγματεύσεις» μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει «αποδοχή της θέσης του εχθρού».
Πρόκειται για την πρώτη δημόσια τοποθέτησή του σχετικά με τη συμφωνία. Δεν είχε εμφανιστεί δημόσια από τότε που ανέλαβε καθήκοντα τον Μάρτιο, μετά τη δολοφονία του πατέρα του και προκατόχου του, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, στις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις της 28ης Φεβρουαρίου που πυροδότησαν τον περιφερειακό πόλεμο.
Τραμπ: Κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα
Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν απάντησε άμεσα στις δηλώσεις του Χαμενεΐ, ωστόσο σε ανάρτησή του στο Truth Social ανέφερε ότι αναμένει κατάπαυση του πυρός «σε όλα τα μέτωπα», συμπεριλαμβανομένης της σύγκρουσης μεταξύ Ισραήλ και της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Παράλληλα, τόνισε ότι αναμένει από τις χώρες της Μέσης Ανατολής να τηρήσουν τη δέσμευσή τους ώστε να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συμφωνία έχει ήδη τεθεί σε ισχύ και ξεκινά περίοδος 60 ημερών για περαιτέρω συνομιλίες, η οποία μπορεί να παραταθεί με κοινή συναίνεση.
ΗΠΑ: Αντιδράσεις στο εσωτερικό των Ρεπουμπλικάνων
Η συμφωνία έχει προκαλέσει αντιδράσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ, κυρίως από Ρεπουμπλικάνους βουλευτές.
Ο γερουσιαστής Μπιλ Κάσιντι χαρακτήρισε τη συμφωνία «τη χειρότερη εξωτερική πολιτική αποτυχία των τελευταίων δεκαετιών», υποστηρίζοντας ότι: οι πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν δεν περιορίστηκαν και πως η Τεχεράνη απέκτησε στρατηγικό πλεονέκτημα μέσω των απειλών στα Στενά του Ορμούζ.
