Κάθε μέρα που περνάει και κάτι διαφορετικό συμβαίνει που αλλάζει τον τόνο στις παγκόσμιες αγορές. Κάθε εβδομάδα οι αναλυτές αναγκάζονται να αναθεωρήσουν τις προβλέψεις τους αφού τα σενάρια ανατρέπονται συνεχώς. Κάθε ανάρτηση ή δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ διαμορφώνει νέα δεδομένα μέχρι να έρθει μία νέα δήλωση να ακυρώσει την προηγούμενη.
Η χθεσινή εντολή του Αμερικανού προέδρου να σταματήσουν για πέντε ημέρες τα χτυπήματα σε ενεργειακές υποδομές του Ιράν οδήγησε το Brent προς τα 95 δολάρια, από τα 108 δολάρια που βρισκόταν, ενώ σήμερα κινείται ξανά ανοδικά αγγίζοντας ξανά τα 100 δολάρια. Σε αυτό το περιβάλλον είναι εξαιρετικά δύσκολο να επενδύσει κανείς με την παραμικρή δόση ασφάλειας.
Πόσο αλλάζει τα δεδομένα η κίνηση του Αμερικανού προέδρου;
Στις αναθεωρημένες εκτιμήσεις της, η Oxford Economics αναφέρει ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά έως τον Μάιο, με τις γεωπολιτικές εντάσεις να διαταράσσουν το εμπόριο και την αγορά ενέργειας έως τον Σεπτέμβριο. Μάλιστα, ο οίκος πιστεύει ότι η νέα κίνηση του Τραμπ βελτιώνει κάπως το σκηνικό αλλά δεν το αλλάζει σημαντικά. Ενδέχεται να αποδειχθεί ένα πρώτο βήμα προς την αποκλιμάκωση, αλλά η αβεβαιότητα αναφορικά με το τι μέλλει γενέσθαι παραμένει στα ύψη και είναι πολύ νωρίς να πει κανείς ότι τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν σύντομα.
Η ακραία αβεβαιότητα κάνει τις αγορές να μοιάζουν με… τρενάκι του τρόμου. Το Brent ξεκίνησε το 2026 από τα 60 δολάρια, έφτασε πριν τον πόλεμο στα 70 δολάρια, στη συνέχεια εκτινάχθηκε εξαιτίας του ενεργειακού σοκ στα 119 δολάρια και από κει και πέρα οι τιμές ανεβοκατεβαίνουν ανάλογα με τις προσδοκίες για την πολεμική σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν.
Εκεί που οι ειδικοί προέβλεπαν ότι ο πόλεμος θα οδηγούσε τις τιμές πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για λίγες εβδομάδες, η κλιμάκωση του πολέμου ανέδειξε προβλέψεις ακόμα και για ράλι στα 200 δολάρια το βαρέλι. Για να έρθει χθες ο Τραμπ να καθησυχάσει τις αγορές, κάνοντας, μάλιστα, λόγο ακόμα και για συνομιλίες με την Τεχεράνη.
Ένα άλλο παράδειγμα είναι ο χρυσός. Το κορυφαίο και δημοφιλέστερο επενδυτικό καταφύγιο δεν μπορεί να αξιοποιήσει το εκρηκτικό γεωπολιτικό σκηνικό και πέφτει θύμα των προσδοκιών για «πάγωμα» ή αύξηση των επιτοκίων αλλά και της δικής του εντυπωσιακής πορείας τον τελευταίο χρόνο (που κάνει πολλούς παίκτες να κατοχυρώνουν κέρδη για να ενισχύσουν τη ρευστότητά τους). Η τιμή του χρυσού υποχωρεί 16% μέσα στον πόλεμο. Συνέχισε να πέφτει όσο η ένταση κλιμακωνόταν, ενώ σημείωσε και χθες πτώση παρά τις δηλώσεις Τραμπ για κατάπαυση του πυρός.
Αναλυτές εκτιμούν ότι επανέρχεται τις τελευταίες ώρες το λεγόμενο TACO (Trump Always Chickens Out) trade που βασίζεται στην υπόθεη ότι ο Αμερικανός πρόεδρος χρησιμοποιεί επιθετική ρητορική αλλά στην πραγματικότητα δεν επιθυμεί τη σύγκρουση ειδικά όταν πλήττει το χρηματιστήριο.
Όλα σήμερα κρίνονται από τις πληθωριστικές προσδοκίες. Από την καταναλωτική ζήτηση, αφού οι πολίτες βλέπουν το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα να συρρικνώνεται, μέχρι το επενδυτικό κλίμα, καθώς η προσδοκίες για άνοδο του πληθωρισμού είναι και προσδοκίες για αύξηση των επιτοκίων, εξέλιξη που επιδεινώνει τη διάθεση για επενδύσεις.
Είναι επίσης παράδοξο πως οι αγορές δεν καταρρέουν όχι γιατί βλέπουν μπροστά και προεξοφλούν θετικές εξελίξεις αλλά επειδή απλώς ελπίζουν ότι θα επιβεβαιωθεί κάποιο από τα σχετικά «καλά» σενάρια και όχι το δυσμενές. Ποιος όμως μπορεί να περιμένει με ασφάλεια και τι;
Στο τρενάκι του τρόμου των αγορών κερδισμένοι είναι μόνο αυτοί που έχουν μείνει στο… περιθώριο – ήτοι εκτός αγοράς - και περιμένουν να ξεκαθαρίσει το τοπίο. Είναι βέβαια και οι λίγοι που ενδεχομένως έχουν πρόσβαση σε έγκαιρη πληροφόρηση για τις εξελίξεις που πυροδοτούν τα σκαμπανεβάσματα. Όλοι οι υπόλοιποι προσπαθούν να καταλάβουν τι συμβαίνει.
Η ανάσα που προσέφερε τη Δευτέρα ο Τραμπ στις αγορές ήταν σχεδόν απαραίτητη. Και αυτό γιατί οι τρεις βασικοί δείκτες της Wall Street συμπλήρωσαν τρεις διαδοχικές εβδομάδες απωλειών, με τον S&P500 να χάνει 1,9%, τον Nasdaq να σημειώνει πτώση 2,1% και τον Dow Jones να υποχωρεί κατά 2,1% την περασμένη εβδομάδα.
Μήπως όμως το κακό έχει ήδη γίνει για τις αγορές; Βλέπετε, ο Τραμπ κατάφερε πέρσι να αντιστρέψει το κλίμα όταν αυτό επιδεινώθηκε εξαιτίας της καταιγίδας των δασμών γιατί πολύ απλά μπορούσε να πάρει πίσω τους δασμούς ή να εφαρμόσει πιο ήπιες πολιτικές απέναντι σε παραδοσιακούς συμμάχους και εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ. Τώρα, το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ είναι σαφές ότι θα προσέφερε ανακούφιση στην αγορά πετρελαίου και φυσικού αερίου, ωστόσο δεν μπορεί να πάρει έτσι απλά πίσω τις αυξήσεις των τιμών και πολλά θα κριθούν από το πώς θα τελειώσει ο πόλεμος.
Το πιθανότερο σενάριο είναι ότι οι ισορροπίες στη Μέση Ανατολή θα παραμείνουν εύθραυστες και το σκηνικό εκρηκτικό. Που συνεπάγεται ότι οδεύουμε σε μία νέα εποχή παρατεταμένης αβεβαιότητας.
Όσο για τα χρηματιστήρια, οι επενδυτές δείχνουν με κάθε τρόπο ότι ο καταλύτης για τη συνέχεια είναι οι εξελίξεις στο μέτωπο των επιτοκίων. Αν τα πράγματα έρθουν έτσι που θα μπορεί η Fed να μειώσει τα επιτόκια περαιτέρω μέσα στο έτους, οι αγορές θα κινηθούν ανοδικά και προς νέα ιστορικά υψηλά. Αντιθέτως, αν ο πόλεμος ή οποιαδήποτε άλλη εξέλιξη αναγκάσει τη Fed να παγώσει ή να αυξήσει τα επιτόκια, τότε οι αγορές θα φλερτάρουν ακόμα και με bear market.
Σύμφωνα με τις νέες εκτιμήσεις της Oxford Economics, το βασικό σενάριο θέλει τα Στενά του Ορμούζ να ανοίγουν κάποια στιγμή τον Μάιο, με τις διελεύσεις πλοίων να αποκαθίστανται περίπου στο 50% της κυκλοφορίας πριν τον πόλεμο. Αυτή η περίοδος διατάραξης των μεταφορών πετρελαίου αναμένεται να επηρεάσει το παγκόσμιο εμπόριο καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Περίπου 7 εκατ. βαρέλια την ημέρα, που κανονικά μεταφέρονται μέσω των Στενών του Ορμούζ, ανακατευθύνονται μέσω αγωγών προς τη Γιανμπού και τη Φουτζάιρα. Η Oxford Economics εκτιμά ότι η μέση διακοπή εφοδιασμού στο β’ τρίμηνο θα διαμορφωθεί γύρω στα 7,5 εκατ. βαρέλια την ημέρα, καθώς ορισμένες ροές μέσω θαλάσσης θα αποκατασταθούν τον Μάιο. Βέβαια, αυτές οι διαδρομές είναι ευάλωτες σε χτυπήματα και επομένως το άνοιγμα των Στενών παραμένει η νούμερο ένα προτεραιότητα.
Τέλος, ο οίκος πλέον προβλέπει ότι η τιμή του Brent θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στα 114 βαρέλια την ημέρα στο τρίμηνο Απριλίου-Ιουνίου, ενώ οι τιμές αναφοράς για το φυσικό αέριο (ολλανδικό TTF) θα διαμορφωθούν 61% υψηλότερα από τις εκτιμήσεις πριν τον πόλεμο.
