Στον απόηχο του διαγγέλματος του Ντόναλντ Τραμπ κινούνται οι αγορές, την ώρα που οι διακυμάνσεις σε μετοχές, εμπορεύματα και ενέργεια, αντανακλούν συνθήκες ακραίας νευρικότητας. Παρά το αρχικό ράλι ανακούφισης σε Wall Street, Ευρώπη και Ασία, στις βραδινές συναλλαγές της Τρίτης και χθες Τετάρτη, οι επενδυτές άκουσαν τον Αμερικανό πρόεδρο να επαναλαμβάνει ότι ο πόλεμος θα τελειώσει σύντομα, αλλά ταυτόχρονα να προειδοποιεί ότι θα χτυπήσει πολύ δυνατά το Ιράν.
Κάπως έτσι οι αγορές φοβούνται ότι πολύ δύσκολα θα εξομαλυνθούν οι συνθήκες μέσα στους επόμενους μήνες, που συνεπάγεται ότι η αναταραχή θα συνεχιστεί πλήττοντας σφοδρά την παγκόσμια οικονομία.
Πόσο εύκολο είναι να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και να σταματήσουν οι επιθέσεις σε πλοία που βρίσκονται στον Περσικό Κόλπο και σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στις γύρω χώρες;
Η κατά 48% άνοδος των τιμών του πετρελαίου από την έναρξη του πολέμου και η κατά 76% εκτίναξή τους μέσα στο 2026, αναμένεται, σύμφωνα με αναλυτές, να προκαλέσει νέα έκρηξη του πληθωρισμού πάνω από το 4% έως και μετά το καλοκαίρι. Η πορεία του πετρελαίου προς τα 110 δολάρια το βαρέλι προκαλεί ανησυχία σε Fed και ΕΚΤ, καθώς εκτιμάται ότι θα φέρει νέες μεγάλες ανατιμήσεις στην αγορά.
Οι ειδικοί μάλιστα πιστεύουν ότι οι επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης θα γίνουν περισσότερο αισθητές μέσα στις επόμενες εβδομάδες και ενδεχομένως θα επηρεάσουν την οικονομική και επενδυτική δραστηριότητα για ολόκληρο το 2026. Και όλα αυτά, ανεξάρτητα από το αν θα τερματιστεί ο πόλεμος…
Είναι ικανές οι μέχρι σήμερα συνέπειες της ενεργειακής κρίσης να πυροδοτήσουν αυξήσεις επιτοκίων σε Αμερική και Ευρώπη, ανατρέποντας το σκηνικό και πλήττοντας σε κρίσιμο βαθμό το επενδυτικό κλίμα και την ανάπτυξη; Ή μήπως ο αντίκτυπος των ανατιμήσεων θα είναι τόσο δραματικός που θα χρειαστεί να μειωθούν τα επιτόκια για να τονωθεί η πραγματική οικονομία;
Σε αυτό το περιβάλλον, οι Τζερόμ Πάουελ και Κριστίν Λαγκάρντ, φαίνεται πως έχουν αποφασίσει να επιλέξουν τον… τρίτο δρόμο. Ούτε μειώσεις, αλλά ούτε και αυξήσεις, τουλάχιστον μέχρι να ξεκαθαρίσει το τοπίο.
Οι μέχρι τώρα μετρήσεις δείχνουν ότι η άνοδος του πληθωρισμού που παρατηρείται στις δύο πλευρές του Ατλαντικού οφείλεται εξ ολοκλήρου στην έκρηξη των ενεργειακών τιμών, με τον δομικό πληθωρισμό (εξαιρεί τις πιο ευμετάβλητες τιμές, όπως της ενέργειας και των τροφίμων) και τις τιμές των τροφίμων να συνεχίζουν να εξασθενούν.
Όσο θα συνεχίζεται ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ, τόσο θα αυξάνεται ο κίνδυνος οι δευτερογενείς επιπτώσεις να πυροδοτήσουν ένα νέο και γενικευμένο πληθωριστικό κύμα. Σκεφτείτε για παράδειγμα που μπορεί να φτάσει ο πληθωρισμός αν αρχίσουν να επιταχύνουν οι τιμές σε τρόφιμα και άλλα προϊόντα.
Στην Ευρώπη υπάρχει έντονος προβληματισμός, ο οποίος ωστόσο δεν έχει φτάσει ακόμα στα όρια του πανικού. Με αυτά τα λόγια χαρακτηρίζουν αρμόδια στελέχη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας τις ανησυχίες με φόντο την αναθέρμανση του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη για τον μήνα Μάρτιο πάνω από τον στόχο του 2%.
Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat που είδαν χθες το φως της δημοσιότητας, ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε τον Μάρτιο στο 2,5%, έναντι 1,9% τον Φεβρουάριο, εξαιτίας της εκρηκτικής αύξησης του ενεργειακού κόστους.
Την περασμένη εβδομάδα η Λαγκάρντ τόνισε ότι η ΕΚΤ παρακολουθεί στενά τα σχετικά οικονομικά στοιχεία και θα αντιδράσει με αυξήσεις επιτοκίων αν και όταν αυτό κριθεί απαραίτητο, ακόμα και στην περίπτωση που η αναθέρμανση του πληθωρισμού αποδειχθεί βραχύβια. Υπενθυμίζεται ότι η ΕΚΤ έχει ήδη υποβαθμίσει την πρόβλεψη για την ανάπτυξη στο 0,9% και ταυτόχρονα έχει αναβαθμίσει την πρόβλεψη για τον πληθωρισμό στο 2,6% φέτος.
Κάπως έτσι φτάσαμε στο σημείο η ΕΚΤ να μη βρίσκεται πλέον στην περίφημη «καλή θέση», καθώς αποτελεί παρελθόν η περίοδος σταθερού πληθωρισμού εξαιτίας της ακρίβειας στα καύσιμα.
