Για το δυσμενές σενάριο, βάσει του οποίου οι τιμές του πετρελαίου θα εκτιναχθούν σε ιστορικό υψηλό πάνω από τα 150 δολάρια μέσα στον Απρίλιο, προετοιμάζονται οι επενδυτές, καθώς διαψεύστηκαν οι ελπίδες της αγοράς πετρελαίου που ήθελαν τον Ντόναλντ Τραμπ να παρουσιάζει ένα ξεκάθαρο σχέδιο τερματισμού του πολέμου στη Μέση Ανατολή, μετά από ένα μήνα βομβαρδισμών.
Αν ο πόλεμος συνεχιστεί καθ’ όλη τη διάρκεια του Απριλίου, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να καταστρέφουν ενεργειακές και άλλες υποδομές του Ιράν και την Τεχεράνη να βομβαρδίζει εργοστάσια και ενεργειακές εγκαταστάσεις του Κουβέιτ, του Μπαχρέιν και των υπόλοιπων χωρών του Κόλπου, αναλυτές εκτιμούν ότι το πετρέλαιο είναι πολύ πιθανό να εκτοξευτεί ακόμα και στα 200 δολάρια το βαρέλι.
Χθες, η τιμή του Brent έφτασε ξανά μία ανάσα από τα 110 δολάρια, έχοντας κορυφωθεί στα 119 δολάρια μέσα στην εβδομάδα, με την Goldman Sachs να αναθεωρεί ξανά το outlook, επικαλούμενη τα μεγάλα προβλήματα που προκαλεί ο πόλεμος και ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ. Η αμερικανική τράπεζα εκτιμά ότι το Brent θα υποχωρήσει προς τα 66 δολάρια στο δ’ τρίμηνο του 2026, ωστόσο αν ο πόλεμος συνεχιστεί για 5 ακόμα εβδομάδες, η τιμή του μπορεί να παραμείνει στα 100 δολάρια για καιρό.
Η ζημιά που έχει γίνει για αγορές και παγκόσμια οικονομία είναι ήδη μεγάλη και ο κόσμος δεν φαίνεται να έχει συνειδητοποιήσει το μέγεθος της καταστροφής.
Είναι σαφές ότι οι αγορές παραμένουν εγκλωβισμένες στη δίνη των παλινωδιών αναφορικά με τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Τη μία μέρα τα χρηματιστήρια πανηγυρίζουν και το πετρέλαιο υποχωρεί κάτω από τα 100 δολάρια και την αμέσως επόμενη οι ελπίδες για τερματισμό των εχθροπραξιών εξανεμίζονται και οι ειδικοί βλέπουν το πετρέλαιο στα 150 δολάρια.
Αρκεί να πούμε ότι το συνολικό πετρέλαιο που «χάνει» η παγκόσμια οικονομία από την τρέχουσα κρίση, αναμένεται σύμφωνα με τις εκτιμήσεις να ξεπεράσει τα 1 δισεκατομμύριο βαρέλια. Μόνο η χαμένη παραγωγή του Απριλίου είναι ικανή να αντισταθμίσει την απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων ύψους 400 εκατ. βαρελιών που αποφάσισε η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας, ΙΕΑ.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη απελευθέρωση αποθεμάτων στην ιστορία και διπλάσια από τα 182 εκατ. βαρέλια του 2022, στον απόηχο της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Παρ’ όλα αυτά, η απελευθέρωση αντιστοιχεί σχεδόν σε 4 ημέρες παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου ή 20 έως 27 ημέρες πετρελαίου που χάνεται εξαιτίας του αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ. Σημειώνεται επίσης ότι τα κράτη-μέλη της ΙΕΑ διαθέτουν 1,2 δισ. βαρέλια έκτακτων αποθεμάτων πετρελαίου και επιπλέον 600 εκατ. βαρέλια υπάρχουν αποθηκευμένα ιδιωτικά.
Υπενθυμίζεται ότι από τα Στενά του Ορμούζ μεταφέρονται, υπό φυσιολογικές συνθήκες, καθημερινά περίπου 20 εκατ. βαρέλια την ημέρα, ενώ σήμερα οι μεταφορές έχουν σχεδόν διακοπεί (μόνο επιλεκτικά π.χ προς την Κίνα και ορισμένες ημέρες δεν περνά κανένα δεξαμενόπλοιο) την ώρα που οι χώρες του Κόλπου έχουν μειώσει την παραγωγή κατά περίπου 10 εκατ. βαρέλια την ημέρα.
Έτσι, λοιπόν, ένας ακόμα μήνας πολέμου για την παγκόσμια οικονομία ενδέχεται να συνεπάγεται ότι θα χαθούν εκατοντάδες εκατομμύρια ή και πάνω από 1 δισεκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου στο σύνολο της αναταραχής, καθώς κανείς δεν γνωρίζει πότε θα ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ.
Παράλληλα, οι ειδικοί πιστεύουν ότι θα είναι πολύ δύσκολη η ανοικοδόμηση και επισκευή των ενεργειακών υποδομών της Μέσης Ανατολής, σε βαθμό που να καταστούν το ίδιο λειτουργικές με τις συνθήκες που ίσχυαν πριν τον πόλεμο.
Η εξειδικευμένη στον κλάδο των εμπορευμάτων εταιρεία μελετών Sparta Commodities εκτιμά ότι για την επαναλειτουργία και πλήρη αποκατάσταση των κατεστραμμένων ενεργειακών υποδομών των χωρών του Κόλπου θα χρειαστούν 3-6 μήνες για τις πιο εύκολες περιπτώσεις και έως και 4 χρόνια για τις μονάδες υγροποίησης φυσικού αερίου του Κατάρ που υπέστησαν μεγάλες ζημιές.
Με φόντο την αβεβαιότητα και τις ακραίες εκτιμήσεις για τη ζημιά που έχει ήδη γίνει στην αγορά πετρελαίου, οι αγορές αρχίζουν να προετοιμάζονται για το δυσμενές σενάριο, βάσει του οποίου οι τιμές του «μαύρου χρυσού» θα εκτιναχθούν μέσα στον Απρίλιο στο υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί στα χρονικά. Επίσης, ο Μάρτιος του 2026 θα μείνει για πάντα χαραγμένος στη μνήμη των επενδυτών καθώς το πετρέλαιο κατέγραψε τη μεγαλύτερη μηνιαία άνοδο στα χρονικά με κέρδη της τάξης του 63%, φτάνοντας σε επίπεδα που είχαμε να δούμε από το 2022.
