Οι περισσότερο επενδυτές αντιμετωπίζουν την τεχνολογία ως μια «άυλη» βιομηχανία και ως εκ τούτου παραβλέπουν την τεράστια εξάρτησή της από τη φυσική υποδομή, τους πόρους και τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.
Τα πράγματα όμως είναι πιο πολύπλοκα.
Η κλιματική αλλαγή αποτελεί πλέον συστημικό οικονομικό κίνδυνο για τον τεχνολογικό κλάδο, καθώς η άνοδος της θερμοκρασίας και τα ακραία καιρικά φαινόμενα απειλούν άμεσα τις εγκαταστάσεις/υποδομές τεχνητής νοημοσύνης.
Τα κέντρα δεδομένων για παράδειγμα απαιτούν gigawatts ενέργειας και εκατομμύρια λίτρα νερού για ψύξη. Ως εκ τούτου η λειψυδρία σε περιοχές όπως η Βιρτζίνια ή η Ευρώπη απειλεί τη λειτουργία τους, με την επιστημονική κοινότητα αυτή την περίοδο να έχει επικεντρωθεί στην ανεύρεση καινοτόμων λύσεων στη διαχείριση των υδάτινων πόρων.
Η ακραία ζέστη επίσης μειώνει την αποδοτικότητα των servers και αυξάνει κατακόρυφα το λειτουργικό κόστος.
Φυσικά, υπάρχουν και οι κίνδυνοι εφοδιαστικής αλυσίδας που επίσης οι επενδυτές αγνοούν. Η παραγωγή hardware είναι εξαιρετικά συγκεντρωμένη γεωγραφικά και επίσης ευάλωτη στο κλίμα.
Η γεωγραφική συγκέντρωση παραμένει λοιπόν άλλο ένα πρόβλημα του τεχνολογικού κλάδου, παρά τις πρόσφατες προσπάθειες επίλυσης του. Το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας παραγωγής ημιαγωγών γίνεται στην Ταϊβάν και τη ΝΑ Ασία, περιοχές όπου τυφώνες και πλημμυρικά φαινόμενα απειλούν ολοένα και περισσότερο εργοστάσια και λιμάνια, απειλώντας να «παγώσουν» την παγκόσμια αγορά.
Σημειωτέον ότι η Νοτιοανατολική Ασία είναι από τις περιοχές με τη μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης τυφώνων στον κόσμο με την κλιματική αλλαγή να λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής απειλών, καθώς καθιστά τους τυφώνες ακόμα πιο καταστροφικούς και συχνούς.
Την ίδια στιγμή, καθώς η κατασκευή ημιαγωγών απαιτεί υπερκαθαρό νερό, οι ξηρασίες στην Ταϊβάν επηρεάζουν άμεσα την παραγωγή.
Οι μεταβατικοί και ρυθμιστικοί κίνδυνοι είναι άλλος ένας παράγοντας που συνδέεται επίσης με την κλιματική αλλαγή.
Βλέπετε, οι κυβερνήσεις επιβάλλουν ολοένα και αυστηρότερους κανόνες για τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα. Η Τεχνητή Νοημοσύνη απαιτεί τεράστια υπολογιστική ισχύ, εκτοξεύοντας τη ζήτηση για ρεύμα. Οι εταιρείες τεχνολογίας λοιπόν κινδυνεύουν να αντιμετωπίσουν βαριά πρόστιμα ή φόρους αν δεν στραφούν 100% σε πράσινη ενέργεια.
Κίνδυνοι που δεν αντικατοπτρίζονται στις αποτιμήσεις
Οι τρέχουσες αποτιμήσεις πολλών τεχνολογικών εταιρειών δεν έχουν ενσωματώσει τον κλιματικό παράγοντα, ο οποίος αποτελεί ένα σημαντικό αλλά υποεκτιμημένο ρίσκο για τον κλάδο, καθώς υποδομές σε παράκτιες ή θερμές ζώνες ενδέχεται να χάσουν την αξία τους ή το κόστος ασφάλισης των τεχνολογικών υποδομών σε ζώνες υψηλού κινδύνου ενδέχεται να αυξηθεί τόσο ραγδαία, που θα μειώσει την κερδοφορία.
Ήδη οι ασφαλιστικές εταιρείες παρακολουθούν στενά τον κλιματικό κίνδυνο.
Μια πρόσφατη μελέτη από την εταιρεία ανάλυσης κλιματικών κινδύνων First Street διαπίστωσε ότι το 79% της παγκόσμιας χωρητικότητας των κέντρων δεδομένων αντιμετωπίζει αυξημένους κινδύνους από κλιματικούς κινδύνους, όπως πλημμύρες, ακραίους ανέμους και πυρκαγιές, που μπορούν να διαταράξουν τις λειτουργίες, να αυξήσουν τον χρόνο διακοπής λειτουργίας και να αυξήσουν το κόστος ασφάλισης και επισκευών.
Η ασφαλιστική αγορά λοιπόν υποδεικνύει ότι οι πελάτες και τα ενδιαφερόμενα μέρη στον κλάδο των ψηφιακών υποδομών θα πρέπει να αρχίσουν να εντοπίζουν, να ποσοτικοποιούν και να διαχειρίζονται αυτούς τους κλιματικούς κινδύνους εντός των αντίστοιχων ορίων ανοχής τους.
Εάν δεν διαχειριστούν αυτούς τους κινδύνους, οι επιχειρήσεις θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν υψηλότερο κόστος και λειτουργικά ελλείμματα, εξέλιξη που θα αποτελέσει απειλή για τα κεφαλαιακά αποθέματα που τροφοδοτούν την επανάσταση των κέντρων δεδομένων που βασίζονται στην Τεχνητή Νοημοσύνη.
Ειδικά στην Ευρώπη που είναι από τις ηπείρους που έρχεται πρώτη αντιμέτωπη με τις συνέπειες τις κλιματικής αλλαγής, θα πρέπει να υπάρξει άμεση εγρήγορση.
Καθώς οι Ευρωπαίοι αγωνίζονται να παραμείνουν δροσεροί εν μέσω ενός ρεκόρ καύσωνα, οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες αντιμετωπίζουν τη δική τους μάχη για να διατηρήσουν σε λειτουργία τα ισχυρά τσιπ στα κέντρα δεδομένων Τεχνητής Νοημοσύνης.
Οι θερμοκρασίες αυτού του μήνα έχουν υπογραμμίσει τον αντίκτυπο που μπορεί να έχει ο καιρός σε υποδομές όπως εργοστάσια, πυρηνικούς σταθμούς και κέντρα δεδομένων. Η επιπλέον ζήτηση από μονάδες κλιματισμού μπορεί να υπερφορτώσει τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, προκαλώντας διακοπές ρεύματος που μπορούν να διαταράξουν τις υποδομές. Και αυτό δεν συμβαίνει μόνο στην Ευρώπη.
Στις ΗΠΑ φέτος, το 64% της χωρητικότητας των κέντρων δεδομένων που βρίσκονται υπό κατασκευή βρίσκεται εκτός παραδοσιακών κόμβων όπως η Βόρεια Βιρτζίνια και μεταφέρεται στο Δυτικό Τέξας, το Τενεσί, το Ουισκόνσιν και το Οχάιο. Οι εγκαταστάσεις σε αυτές τις περιοχές όμως είναι εκτεθειμένες στους κινδύνους ανεμοστρόβιλων, χαλαζιού και ισχυρών ανέμων που μπορεί να προκαλέσουν χάος στους πύργους ψύξης και τις ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Αλλά και οι υψηλές θερμοκρασίες και οι καύσωνες αποτελούν τεράστιο πρόβλημα καθώς επιβαρύνουν ταυτόχρονα τα κέντρα δεδομένων και το δίκτυο στο οποίο βασίζονται.
Η ψύξη αποτελεί περίπου το 40% της κατανάλωσης ενέργειας των κέντρων δεδομένων, ακόμη και σε κανονική θερμοκρασία. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται σε ακραίες θερμοκρασίες, ακριβώς τη στιγμή που ο κλιματισμός αυξάνει τη ζήτηση για το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας. Εν ολίγοις, τα κέντρα δεδομένων χρειάζονται την περισσότερη ενέργεια ακριβώς όταν το δίκτυο έχει τη μικρότερη δυναμική.
Μπορεί οι επενδυτές λοιπόν να μη συνδέουν την κλιματική αλλαγή με τις μετοχές υψηλής τεχνολογίας, όμως η πραγματικότητα δείχνει ότι οι μεγαλύτερες εταιρείες του πλανήτη βρίσκονται ήδη σε «τροχιά σύγκρουσης» με τα κλιματικά όρια της Γης.
Δείτε τους τεχνολογικούς Μicrosoft και Αlphabet που έχουν σχεδόν τριπλασιάσει την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας λόγω των νέων AI data centers.
Το αποτέλεσμα ήταν η Microsoft να αναγκαστεί να επανεξετάσει και να καθυστερήσει τον φιλόδοξο στόχο της για 100% χρήση καθαρής ενέργειας έως το 2030. Αντίστοιχα, η Google χαρακτηρίζει πλέον αυτούς τους στόχους ως «σχεδόν ακατόρθωτους» στρεφόμενη προσωρινά στο φυσικό αέριο για να κρατήσει τα δίκτυά της ζωντανά. Αυτές οι αποφάσεις όμως έχουν δυσαρεστήσει πολλούς επενδυτές που βασίζονται στα κριτήρια ESG.
Το νερό όπως αναφέραμε και πιο πάνω είναι ένα εξίσου σημαντικό θέμα. Η TSMC, ο σημαντικότερος κατασκευαστής ημιαγωγών στον κόσμο, η οποία τροφοδοτεί εταιρείες από την Apple μέχρι την Nvidia, έχει έρθει αντιμέτωπη με το γεγονός ότι η παραγωγή της εξαρτάται από έναν εξαιρετικά σπάνιο πόρο: το υπερκάθαρο νερό. (σ.σ: Ως υπερκάθαρο νερό ορίζεται το νερό από το οποίο έχουν αφαιρεθεί σχεδόν όλα τα ξένα σωματίδια, μέταλλα και οργανικές ενώσεις. Είναι χημικά αδρανές και δεν περιέχει σχεδόν καθόλου ιόντα).
Η κατασκευή ενός και μόνο προηγμένου chip απαιτεί χιλιάδες λίτρα νερού. Η Ταϊβάν όμως πλήττεται όλο και συχνότερα από ακραίες ξηρασίες και τυφώνες λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Σε περιόδους έντονης λειψυδρίας λοιπόν , η TSMC αναγκάζεται να μεταφέρει νερό με βυτιοφόρα στα εργοστάσιά της για να μην σταματήσει η παραγωγή. Οποιαδήποτε παρατεταμένη διακοπή λειτουργίας της TSMC λόγω κλιματικών φαινομένων μπορεί να προκαλέσει παγκόσμιο κραχ στην προμήθεια chips, επηρεάζοντας άμεσα τα έσοδα όλων των tech hardware εταιρειών παγκοσμίως.
Η Amazon, η ραχοκοκαλιά του παγκόσμιου Cloud αντιμετωπίζει επίσης το ρίσκο ότι οι υποδομές της είναι ευάλωτες στα νέα κλιματικά δεδομένα.
Όταν οι εξωτερικές θερμοκρασίες ξεπερνούν τους 40°C, τα συστήματα ψύξης των data centers λειτουργούν στα όριά τους, αυξάνοντας κατακόρυφα το κόστος ενέργειας και τον κίνδυνο hardware crashes. Η Amazon επενδύει δισεκατομμύρια σε τεχνολογίες κυκλικής οικονομίας και ανανεώσιμης ενέργειας, όμως το κόστος ασφάλισης και θωράκισης αυτών των υποδομών μειώνει τα περιθώρια κέρδους της εταιρείας.
Στρατηγικές εταιρειών απέναντι στην κλιματική αλλαγή
Οι big tech εταιρείες προκειμένου να αντιμετωπίσουν τους κλιματικούς κινδύνους προχωρούν καταρχάς σε επενδύσεις στην πυρηνική ενέργεια. Η Microsoft, η Google και η Amazon υπογράφουν συμφωνίες για τη χρήση μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων (SMRs) ώστε στο μέλλον να έχουν 24/7 καθαρή ενέργεια χωρίς να εξαρτώνται από τον ήλιο ή τον άνεμο.
Τα Κέντρα Κυκλικής Διαχείρισης είναι άλλη μια στρατηγική. Η Microsoft λειτουργεί κέντρα κυκλικής διαχείρισης για την ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση πόρων που χρειάζονται οι servers της σε ποσοστό άνω του 90%.
Η Αγορά Πιστώσεων Άνθρακα είναι επίσης μια τακτική, ενώ πολλοί τεχνολογικοί κολοσσοί προχωρούν ένα βήμα παρακάτω και χρηματοδοτούν έργα δέσμευσης άνθρακα από την ατμόσφαιρα.
Στο σημείο αυτό να αναφέρουμε ότι τα τμήματα Έρευνας και Ανάπτυξης των τεχνολογικών κολοσσών έχουν ανεβάσει ταχύτητα στην αναζήτηση καινοτόμων λύσεων.
Η Nvidia για παράδειγμα δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι οι νέοι διακομιστές Τεχνητής Νοημοσύνης μπορούν να λειτουργήσουν το ψυκτικό τους υγρό στους 45 βαθμούς Κελσίου. Αυτό μπορεί να μην ακούγεται σπουδαίο όμως η αύξηση της θερμοκρασίας του ψυκτικού συστήματος έστω κατά μόλις έναν βαθμό μπορεί να μειώσει το κόστος ενέργειας ψύξης κατά περίπου 4%, σύμφωνα με την Nvidia.
Επενδυτικές στρατηγικές απέναντι στις κλιματικές παγίδες
Για να προστατεύσουν τα κεφάλαιά τους και να εντοπίσουν έγκαιρα τις κρυφές «κλιματικές παγίδες», οι επενδυτές πρέπει να αλλάξουν ριζικά τον τρόπο που αξιολογούν τους τεχνολογικούς κολοσσούς, προσθέτοντας κριτήρια όπως:
- Τον έλεγχο ενεργειακής επάρκειας.
Η εταιρεία έχει εξασφαλίσει PPA, δηλαδή μακροχρόνια συμβόλαια αγοράς καθαρής ενέργειας; Έχει κάνει πυρηνική στροφή;
Οι εταιρείες που βασίζονται ακόμη στο παραδοσιακό ηλεκτρικό δίκτυο θα αντιμετωπίσουν σύντομα υπέρογκους φόρους άνθρακα και διακοπές ρεύματος.
- Tον έλεγχο της γεωγραφικής έκθεσης.
Οι επενδυτές πρέπει να σταματήσουν να βλέπουν το cloud ως κάτι «άυλο» και να εξετάσουν πού βρίσκονται τα εργοστάσια και τα data centers της εταιρείας. Εταιρείες με υποδομές σε ζώνες υψηλού κινδύνου π.χ. σε περιοχές με ακραίους καύσωνες ή εργοστάσια ημιαγωγών σε περιοχές με λειψυδρία έχουν μεγαλύτερο ρίσκο.
Η τακτική της διασποράς κινδύνου αποτελεί μια συνετή επιλογή. Οι εταιρείες που διαφοροποιούν γεωγραφικά τις υποδομές τους για να είναι ανθεκτικές σε τοπικές κλιματικές καταστροφές ενδεχομένως στο μέλλον να αποδειχθούν πολύ πιο αμυντικές στους κλιματικούς κινδύνους. Δείτε την TSMC για παράδειγμα που χτίζει νέα εργοστάσια στην Αριζόνα και την Ευρώπη προκειμένου να διαφοροποιήσει γεωγραφικά τις εγκαταστάσεις της από την Ταϊβάν.
Όσον αφορά τώρα τις επιλογές μέσω των δεικτών ΕSG ,να σημειώσουμε ότι πολλές εταιρείες υπόσχονται «μηδενικές εκπομπές», αλλά χρησιμοποιούν λογιστικά τεχνάσματα.
Ως εκ τούτου καλό είναι να μην κοιτάμε μόνο την ενέργεια που καταναλώνει η ίδια η εταιρεία αλλά να εξετάζουμε και τις εκπομπές ρύπων ολόκληρης της εφοδιαστικής της αλυσίδας (Scope 3). Αν οι προμηθευτές της εταιρείας ρυπαίνουν, η ίδια η εταιρεία θα υποστεί τις οικονομικές συνέπειες βάση των νέων κανονισμών.
Επίσης, οι εταιρείες που απλώς «αγοράζουν πιστώσεις άνθρακα» δεν είναι δυνατόν να τοποθετούνται στην ίδια λίστα με αυτές που επενδύουν σε πραγματικές τεχνολογίες άμεσης δέσμευσης άνθρακα.
Μια συνετή επενδυτική στρατηγική είναι η διαφοροποίηση χαρτοφυλακίου με «Climate Tech» και Hardware Agnostic λογισμικό.
Αν όλο το χαρτοφυλάκιο βασίζεται σε εταιρείες που εξαρτώνται από φυσικό hardware, η έκθεσή στον κίνδυνο είναι τεράστια.
Ως εκ τούτου, απαιτείται ο εμπλουτισμός του με εταιρείες που αναπτύσσουν λογισμικό -SaaS- και δεν διαθέτουν δικά τους data centers ή εργοστάσια, ή εταιρείες Hardware Αgnostic ήτοι λογισμικό, εφαρμογή ή λειτουργικό σύστημα που έχει σχεδιαστεί για να εκτελείται με την ίδια ακριβώς επιτυχία σε οποιαδήποτε συσκευή ή πλατφόρμα, ανεξάρτητα με το τσιπ (CPU/GPU) ή τα τεχνικά χαρακτηριστικά του hardware .(σ.σ: To Chrome και το Netflix είναι δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα).
Στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής και των κρίσεων στην εφοδιαστική αλυσίδα, οι εταιρείες που παράγουν hardware agnostic λογισμικό αποτελούν πολύ πιο ασφαλή επενδυτική επιλογή για τρεις λόγους:
- Αντοχή στις ελλείψεις μικροτσίπ: Αν πλημμυρίσει ένα εργοστάσιο της TSMC στην Ταϊβάν και σταματήσει η παραγωγή ενός συγκεκριμένου επεξεργαστή, μια εταιρεία agnostic λογισμικού δεν θα καταστραφεί. Το πρόγραμμά της μπορεί απλώς να μεταφερθεί και να τρέξει σε servers με τσιπ άλλης εταιρείας (π.χ. Intel αντί για Nvidia).
- Μηδενικό κόστος υποδομών: Οι εταιρείες pure software - SaaS - δεν χρειάζεται να χτίζουν δικά τους data centers, ούτε να ανησυχούν για το αν θα «λιώσουν» οι servers τους από τον καύσωνα. «Νοικιάζουν» υποδομές από τρίτους (όπως το Amazon AWS ή το Microsoft Azure) και μετακυλίουν το κλιματικό ρίσκο σε αυτούς.
- Ταχύτερη μετάβαση στην πράσινη ενέργεια: Αν ένα data center που χρησιμοποιούν κλείσει λόγω κλιματικής καταστροφής ή γίνει πολύ ακριβό λόγω φόρων άνθρακα, το agnostic λογισμικό μπορεί μέσα σε λίγες ώρες να «μετακομίσει» ψηφιακά σε ένα άλλο, πιο πράσινο και ασφαλές data center.
Τέλος, οι εταιρείες Climate Tech που αναπτύσσουν έξυπνα συστήματα ψύξης για data centers, πράσινο υδρογόνο ή λογισμικό διαχείρισης ενέργειας είναι επίσης δυνατές επιλογές.
Βλέπετε, αυτές οι εταιρείες θα δουν τα έσοδά τους να εκτοξεύονται καθώς οι τεχνολογικοί κολοσσοί θα αναζητούν ολοένα και περισσότερο λύσεις για να προστατευτούν από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.
Αποποίηση Ευθύνης: Το υλικό αυτό παρέχεται για πληροφοριακούς και μόνο σκοπούς. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να εκληφθεί ως προσφορά, συμβουλή ή προτροπή για την αγορά ή πώληση των αναφερόμενων προϊόντων. Παρόλο που οι πληροφορίες που περιέχονται βασίζονται σε πηγές που θεωρούνται αξιόπιστες, ουδεμία διασφάλιση δίνεται ότι είναι πλήρεις ή ακριβείς και δε θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.
