Όταν το ελληνικό χρηματιστήριο παρέμεινε κλειστό για πέντε εβδομάδες το 2015, καθώς τα capital controls έπνιγαν τη χώρα και οι τράπεζες λύγιζαν υπό το βάρος της κρίσης χρέους, η επιστροφή στο καθεστώς ανεπτυγμένης αγοράς έμοιαζε μακρινό σενάριο.
Σύμφωνα με το Bloomberg, οι μετοχές των ελληνικών τραπεζών κατέρρευσαν κατά 94% εκείνη τη χρονιά και η ρευστότητα εξαφανίστηκε, αφήνοντας την αγορά μικρότερη από εκείνη της Αιγύπτου ή του Μαρόκου.
Μια δεκαετία μετά, η Ελλάδα επανέρχεται σταδιακά στον ανεπτυγμένο κόσμο. Με τον MSCI πιο κοντά από ποτέ σε αναβάθμιση της χώρας από αναδυόμενη σε ανεπτυγμένη αγορά, οι επιχειρήσεις εκτιμούν ότι οι ελληνικές μετοχές βρίσκονται πλέον σε θέση να διεκδικήσουν διεθνή κεφάλαια, καθώς η οικονομία εξελίσσεται σε μία από τις πιο εντυπωσιακές ιστορίες ανάκαμψης στην ευρωζώνη.
Η MSCI εξετάζει την επαναταξινόμηση της Ελλάδας ως ανεπτυγμένης χρηματιστηριακής αγοράς και αναμένεται να ανακοινώσει την απόφασή της έως τις 31 Μαρτίου. Είχε υποβαθμίσει τη χώρα σε αναδυόμενη αγορά το 2013, στο αποκορύφωμα της κρίσης δημόσιου χρέους — την πρώτη φορά που ανεπτυγμένη οικονομία υποβαθμίστηκε. Σε κάποια φάση, η Ελλάδα κινδύνευσε ακόμη και με ένταξη στην κατηγορία «standalone» του MSCI, που αφορά μικρές ή δύσκολα προσβάσιμες αγορές, όπως η Τζαμάικα ή η Μποτσουάνα.
Περίπου 18,3 τρισ. δολάρια ακολουθούν τους δείκτες μετοχών της MSCI. Οι ταξινομήσεις της έχουν δυσανάλογα μεγάλη επιρροή στις κατανομές κεφαλαίων παγκοσμίως και, όπως φάνηκε πρόσφατα στην Ινδονησία, μπορούν να ασκήσουν πίεση ακόμη και σε ρυθμιστικές αρχές. Ανταγωνιστικοί πάροχοι δεικτών, όπως οι FTSE Russell και S&P Global Ratings, κατατάσσουν ήδη την Ελλάδα στις ανεπτυγμένες αγορές.
Για τις ελληνικές εταιρείες που ήδη προσελκύουν διεθνείς επενδυτές, μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να διευρύνει σημαντικά το επενδυτικό κοινό. Η Lamda Development, η οποία μετατρέπει το πρώην αεροδρόμιο της Αθήνας στη μεγαλύτερη «έξυπνη πόλη» της Ευρώπης — το έργο The Ellinikon — εκτιμά ότι η αναβάθμιση θα φέρει βαθύτερες δεξαμενές θεσμικών κεφαλαίων.
Ωστόσο, υπάρχει συζήτηση για το αν είναι προτιμότερο να ξεχωρίζει κανείς σε έναν μικρότερο δείκτη ή να αποτελεί μικρότερο μέρος σε ένα ευρύτερο επενδυτικό σύμπαν. Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες της Ελλάδας παραμένουν σχετικά μικρές, με τη μεγαλύτερη, την Eurobank — αξίας περίπου 12,4 δισ. ευρώ — να υστερεί σε μέγεθος έναντι πολλών ευρωπαϊκών ανταγωνιστών.
Η έξοδος από την κατηγορία των αναδυόμενων αγορών θα μπορούσε αρχικά να προκαλέσει εκροές από εξειδικευμένα funds. Αν και αυτές πιθανότατα θα εξισορροπηθούν με την πάροδο του χρόνου από εισροές, λόγω ένταξης σε δείκτες ανεπτυγμένων αγορών, οι επιπτώσεις θα είναι άνισες μεταξύ των εταιρειών, με τις μικρότερες να πλήττονται περισσότερο, σύμφωνα με τον Σουνίλ Κουλ, επικεφαλής στρατηγικής μετοχών αναδυόμενων αγορών της Goldman Sachs.
Η Ελλάδα αντιστοιχεί περίπου στο 0,5% του δείκτη MSCI Emerging Markets, με οκτώ εταιρείες να συμμετέχουν σε αυτόν. Σε περίπτωση αναβάθμισης, αναλυτές της JPMorgan εκτιμούν ότι το βάρος της στους δείκτες ανεπτυγμένων αγορών θα είναι σημαντικά μικρότερο, ενώ η συνολική επίδραση από παθητικά κεφάλαια αναμένεται ελαφρώς αρνητική — περίπου 300 εκατ. δολάρια σε εκροές.
