Για τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, η συζήτηση γύρω από το ESG δεν αποτελεί μια παράλληλη δραστηριότητα εταιρικής εικόνας, αλλά μια οργανική διαδικασία που διατρέχει το σύνολο της λειτουργίας του. Η στρατηγική βιώσιμης ανάπτυξης του αεροδρομίου βασίζεται σε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο που συνδέει το περιβάλλον, τον άνθρωπο και τη διακυβέρνηση με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό, την καθημερινή λειτουργία και τις επενδυτικές αποφάσεις.
Η Διοίκηση του ΔΑΑ έχει επιλέξει να κινηθεί πέρα από τη λογική της συμμόρφωσης με τις ευρωπαϊκές και διεθνείς κανονιστικές απαιτήσεις, επιδιώκοντας να τοποθετήσει το Αεροδρόμιο ανάμεσα στους οργανισμούς που λειτουργούν ως πρότυπα βιώσιμης ανάπτυξης στον κλάδο των αερομεταφορών.
Η ενσωμάτωση των στόχων ESG στη λειτουργία του οργανισμού αποτυπώνεται τόσο στις δημόσιες εκθέσεις βιωσιμότητας, όσο και στις εσωτερικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Κυρίως, έχει ενσωματωθεί στην κουλτούρα της Εταιρείας Αεροδρομίου, καθώς, από συστάσεώς της, η επένδυση στην ανάπτυξη γινόταν πάντα υπό το πρίσμα της βιωσιμότητας.
Η πολιτική βιώσιμης ανάπτυξης του αεροδρομίου ευθυγραμμίζεται με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ και τις αρχές του UN Global Compact, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαφάνεια και στη μέτρηση μη χρηματοοικονομικών επιδόσεων. Ουσιαστικά, ο ΔΑΑ επιχειρεί να οικοδομήσει ένα μοντέλο διοίκησης όπου οι περιβαλλοντικοί και κοινωνικοί δείκτες αντιμετωπίζονται με βαρύτητα αντίστοιχη με αυτήν που αναλογεί στα οικονομικά αποτελέσματα.
Παράλληλα, η Εταιρεία έχει διαμορφώσει μια πολυεπίπεδη δομή εποπτείας για τα ζητήματα βιωσιμότητας. Η Επιτροπή Βιώσιμης Ανάπτυξης, σε συνεργασία με τη Διοίκηση και την Επιτροπή Ελέγχου του Διοικητικού Συμβουλίου, παρακολουθεί τους σχετικούς δείκτες, τις διαδικασίες κατάρτισης εκθέσεων και τις στρατηγικές προτεραιότητες, με στόχο τη διαρκή προσαρμογή στα νέα διεθνή πρότυπα και στις απαιτήσεις της αγοράς.
Η «πράσινη» μετάβαση που αλλάζει τα δεδομένα στα ευρωπαϊκά αεροδρόμια
Το πιο εμβληματικό ίσως κομμάτι της στρατηγικής του ΔΑΑ αφορά στην «πράσινη» μετάβασή του. Ο Οδικός Χάρτης «ROUTE 2025», που παρουσιάστηκε το 2019 και ολοκληρώθηκε το 2025, οπότε έγινε πράξη η δέσμευση του Αεροδρομίου για επίτευξη μηδενικού ισοζυγίου εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου είναι μεγάλο επίτευγμα για τα δεδομένα της ευρωπαϊκής, αλλά και της διεθνούς αεροπορικής βιομηχανίας.
Το «ταξίδι» του αεροδρομίου να καταστεί ο πρώτος διαχειριστής αεροδρομίου στην Ευρώπη που θα καλύπτει πλήρως τις ανάγκες σε ηλεκτρική ενέργεια μέσω παραγωγής εντός της έκτασης του αεροδρομίου από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας υλοποιήθηκε με τις επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά συστήματα μεγάλης κλίμακας, αλλά και την αντικατάσταση συμβατικών ενεργειακών υποδομών.
Έξι χρόνια μετά την έναρξη του προγράμματος «ROUTE 2025», η Εταιρεία Αεροδρομίου ολοκλήρωσε με επιτυχία τον οδικό χάρτη απανθρακοποίησής της, θέτοντας σε πλήρη λειτουργία τον δεύτερο και μεγαλύτερο φωτοβολταϊκό σταθμό αυτοπαραγωγής σε αεροδρόμιο στην Ελλάδα, ισχύος 35,5 MWp, καθώς και μονάδα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες χωρητικότητας 82 MWh. Σε συνδυασμό με το φωτοβολταϊκό πάρκο ισχύος 16 MWp που λειτουργεί από το 2023, η συνολική εγκατεστημένη ισχύς των φωτοβολταϊκών σταθμών του αεροδρομίου ανέρχεται πλέον σε 51,5 MWp. Παράλληλα, στο πλαίσιο του «ROUTE 2025», υλοποιήθηκαν συμπληρωματικές παρεμβάσεις, όπως η αντικατάσταση των συστημάτων φυσικού αερίου με αντλίες θερμότητας υψηλής απόδοσης, η προώθηση της ηλεκτροκίνησης του εταιρικού στόλου, η ανάπτυξη υποδομών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και η εφαρμογή προηγμένων συστημάτων ψηφιακής διαχείρισης ενέργειας, δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο ενεργειακό οικοσύστημα παραγωγής, αποθήκευσης και κατανάλωσης καθαρής ενέργειας.
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, το σύνολο των αναγκών της Εταιρείας Αεροδρομίου σε ηλεκτρική ενέργεια καλύπτεται αποκλειστικά από ανανεώσιμη ενέργεια που παράγεται και αποθηκεύεται εντός των εγκαταστάσεών του για ιδιοκατανάλωση, καθιστώντας τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών το μοναδικό αεροδρόμιο στην Ευρώπη που επιτυγχάνει πλήρη κάλυψη των ενεργειακών αναγκών του μέσω καθαρής ενέργειας παραγόμενης εντός του ακινήτου του. Η ετήσια παραγωγή των φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων ανέρχεται σε περίπου 88.000 MWh, ποσότητα που αντιστοιχεί στην κατανάλωση περίπου 22.000 νοικοκυριών, ενώ η επένδυση συμβάλλει ουσιαστικά στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και στη μακροπρόθεσμη κλιματική στρατηγική του αεροδρομίου. Ήδη, ο ΔΑΑ έχει μειώσει το συνολικό ανθρακικό αποτύπωμλ του κατά περισσότερο από 55% από το 2005 έως το 2024 και παραμένει το μοναδικό αεροδρόμιο στην Ελλάδα με πιστοποιημένο ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα, ενισχύοντας παράλληλα τη βιώσιμη ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών και τη θέση της Αθήνας ως κορυφαίου βιώσιμου προορισμού.
Πέρα όμως από την ενέργεια, το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του ΔΑΑ περιλαμβάνει και δράσεις για την προστασία της βιοποικιλότητας, τη διαχείριση αποβλήτων, τον περιορισμό του αεροπορικού θορύβου στο μέτρο του εφικτού και την ορθολογική χρήση φυσικών πόρων. Σε όλο το φάσμα δραστηριοτήτων του ΔΑΑ, συμμέτοχοι είναι το σύνολο των ενδιαφερομένων μερών, όπως οι αεροπορικές εταιρείες, οι εταιρείες επίγειας εξυπηρέτησης, οι παραχωρησιούχοι και το ευρύτερο οικοσύστημα των αερομεταφορών.
Έχοντας πετύχει έναν από τους πιο φιλόδοξους στόχους βιωσιμότητας στον ευρωπαϊκό αεροδρομιακό κλάδο, ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών στρέφει πλέον το βλέμμα στην επόμενη ημέρα. Με στόχο τη σταδιακή μετάβαση σε ένα πιο βιώσιμο μοντέλο λειτουργίας για το σύνολο του αεροδρομιακού οικοσυστήματος, ο ΔΑΑ εξετάζει τις διαθέσιμες τεχνολογικές και επιχειρησιακές λύσεις που θα μπορούσαν να επιταχύνουν περαιτέρω την απανθρακοποίηση των αερομεταφορών, ενός κλάδου που καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάπτυξη και την περιβαλλοντική ευθύνη.
Η κοινωνική διάσταση μιας μεγάλης υποδομής
Η βιωσιμότητα για τον ΔΑΑ αποκτά ιδιαίτερο βάρος και στο κοινωνικό της σκέλος. Το Αεροδρόμιο αποτελεί κάτι περισσότερο από έναν κόμβο μεταφορών, καθώς επηρεάζει ουσιαστικά την οικονομία, την απασχόληση και την καθημερινότητα της τοπικής κοινωνίας.
Η στρατηγική του Αεροδρομίου εστιάζει στην ανάδειξη της Αθήνας ως βιώσιμου προορισμού καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, με έμφαση στην ποιοτική τουριστική ανάπτυξη και στην ενίσχυση της εμπειρίας του επισκέπτη. Ο στόχος είναι αφενός η υποστήριξη της εθνικής οικονομίας μέσω της τουριστικής δραστηριότητας και αφετέρου η δημιουργία συνθηκών ισορροπημένης ανάπτυξης, με οφέλη που επιστρέφουν και στις τοπικές κοινωνίες.
Επιπλέον, η προσβασιμότητα αποτελεί έναν από τους τομείς στους οποίους ο ΔΑΑ αναπτύσσει δράσεις και υπηρεσίες υποστήριξης για επιβάτες με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα. Ο ΔΑΑ παρέχει τις υπηρεσίες συνδρομής που προβλέπει το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο για τα άτομα με αναπηρία και μειωμένη κινητικότητα και συνεργάζεται με αρμόδιους φορείς για θέματα εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης του προσωπικού, εξετάζοντας παράλληλα δυνατότητες περαιτέρω βελτίωσης των παρεχόμενων υπηρεσιών και υποδομών.
Στο πλαίσιο αυτό, αξιοποιούνται και ψηφιακά εργαλεία για τη διαχείριση των σχετικών υπηρεσιών, με στόχο την αποτελεσματικότερη εξυπηρέτηση των επιβατών και τη συνεχή αναβάθμιση της ταξιδιωτικής εμπειρίας.
Παράλληλα, το Αεροδρόμιο επενδύει στη διαμόρφωση ενός θετικού εργασιακού περιβάλλοντος, με έμφαση στην εκπαίδευση, την ασφάλεια και τη διατήρηση μιας κουλτούρας συνεργασίας. Σε έναν οργανισμό που λειτουργεί σε 24ωρη βάση και απασχολεί χιλιάδες εργαζομένους άμεσα και έμμεσα, η ανθρώπινη διάσταση αποτελεί το κλειδί για την επιχειρησιακή του συνέχεια και τη βιωσιμότητά του.
Πολιτισμός, κοινωνία και ανοιχτός διάλογος
Ένα από τα πιο ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της στρατηγικής του ΔΑΑ είναι η προσπάθεια σύνδεσης του αεροδρομίου με τον πολιτισμό και τη δημόσια ζωή της πόλης. Ο χώρος του αεροδρομίου έχει φιλοξενήσει περισσότερες από 100 εκθέσεις και πλήθος πολιτιστικών δράσεων, επιχειρώντας να λειτουργήσει ως σημείο πρώτης επαφής εκατομμυρίων επισκεπτών με την ελληνική πολιτιστική ταυτότητα.
Οι συνεργασίες με φορείς όπως το ΔΙΑΖΩΜΑ και ο Δήμος Αθηναίων εντάσσονται σε αυτήν τη λογική, καθώς το αεροδρόμιο δεν περιορίζεται σε μια στενά εμπορική λειτουργία, αλλά επιχειρεί να ενισχύσει την προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας και να υποστηρίξει δράσεις που σχετίζονται με την προστασία μνημείων και αρχαιολογικών χώρων.
Την ίδια στιγμή, η Διοίκηση του ΔΑΑ επιδιώκει να λαμβάνει υπόψη τις απόψεις και τις προσδοκίες των διαφορετικών ομάδων που συνδέονται με τη λειτουργία του αεροδρομίου, όπως οι εργαζόμενοι, οι τοπικές κοινωνίες, οι συνεργάτες, οι επιβάτες, οι μέτοχοι και οι κοινωνικοί φορείς. Στο πλαίσιο αυτό, αξιοποιούνται διαθέσιμοι μηχανισμοί ανατροφοδότησης και επικοινωνίας, ενώ πραγματοποιούνται κατά καιρούς έρευνες και μελέτες σχετικά με το οικονομικό και κοινωνικό αποτύπωμα του αεροδρομίου. Στόχος είναι η καλύτερη κατανόηση των ζητημάτων που απασχολούν τα ενδιαφερόμενα μέρη και η αξιοποίηση των σχετικών ευρημάτων κατά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων και διαμόρφωσης των προτεραιοτήτων του οργανισμού.
Η επιλογή αυτή συνδέεται άμεσα με τη φιλοσοφία της διαφανούς διακυβέρνησης. Ο ΔΑΑ δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στις δημόσιες αναφορές, στις εκθέσεις βιωσιμότητας και στη συστηματική επικοινωνία των επιδόσεων και των στόχων του.
Το στοίχημα της επόμενης ημέρας
Στην Εταιρεία Αεροδρομίου, η βιωσιμότητα δεν αποτελεί επικοινωνιακή άσκηση, αλλά ως στρατηγική επιλογή με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Η βιώσιμη ανάπτυξη στις αερομεταφορές αποτελεί ένα σύνθετο και απαιτητικό πεδίο. Τα αεροδρόμια καλούνται να διαχειριστούν την αυξανόμενη επιβατική κίνηση, τις πιέσεις για περιορισμό εκπομπών, τις νέες κανονιστικές απαιτήσεις και τις κοινωνικές προσδοκίες γύρω από τη λειτουργία μεγάλων υποδομών.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών επιχειρεί να τοποθετηθεί ως οργανισμός που επενδύει εγκαίρως στη μετάβαση στην επόμενη ημέρα, συνυπολογίζοντας ρίσκα κι ευκαιρίες. Η πρόκληση της διατήρησης ενός μοντέλου λειτουργίας, όπου η ανάπτυξη, η ανταγωνιστικότητα και η βιωσιμότητα συνυπάρχουν παραμένει και απαιτεί οργανισμούς με οργάνωση, στέρεες δομές και διαρκώς ενεργοποιημένα αντανακλαστικά.
