Σε μια εποχή όπου η κλιματική κρίση δεν αποτελεί πλέον μια αφηρημένη απειλή αλλά καθημερινή πραγματικότητα, οι μεγάλες υποδομές καλούνται να αναλάβουν πρωταγωνιστικό ρόλο στη μετάβαση προς ένα βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης. Ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών (ΔΑΑ) δεν περιορίστηκε σε επιμέρους παρεμβάσεις ή συμβολικές κινήσεις. Με το φιλόδοξο πρόγραμμα «ROUTE 2025», απέδειξε ότι η πραγματική απανθρακοποίηση είναι εφικτή, μετρήσιμη και –κυρίως– μπορεί να υλοποιηθεί πολύ νωρίτερα από τους διεθνείς στόχους.
Το «ROUTE 2025» ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2019, σε μια περίοδο που η συζήτηση για τη βιωσιμότητα στα αεροδρόμια βρισκόταν ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Ο στόχος ήταν ξεκάθαρος αλλά εξαιρετικά απαιτητικός. Μηδενικό ισοζύγιο εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2025, 25 χρόνια νωρίτερα από τον ευρωπαϊκό στόχο του 2050. Έξι χρόνια μετά, ο ΔΑΑ όχι μόνο πέτυχε τον στόχο του, αλλά τον μετουσίωσε σε ένα ολοκληρωμένο ενεργειακό οικοσύστημα, μοναδικό σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, όλες οι ανάγκες της Εταιρείας Αεροδρομίου σε ηλεκτροδότηση καλύπτονται αποκλειστικά από καθαρή, ανανεώσιμη ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται εντός των εγκαταστάσεων του αεροδρομίου. Πρόκειται για ένα ορόσημο που αλλάζει τα δεδομένα όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και για τον διεθνή αεροπορικό κλάδο.
Η μεγαλύτερη επένδυση αυτοπαραγωγής σε ελληνικό αεροδρόμιο
Κεντρικός πυλώνας του «ROUTE 2025» είναι η παραγωγή και αποθήκευση καθαρής ενέργειας. Με την ολοκλήρωση του δεύτερου φωτοβολταϊκού σταθμού ισχύος 35,5 MWp, του μεγαλύτερου στην Ελλάδα σε αεροδρόμιο, η συνολική εγκατεστημένη ισχύς των φωτοβολταϊκών του ΔΑΑ ανέρχεται πλέον σε 51,5 MWp. Το έργο συμπληρώνεται από μια μονάδα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες ωφέλιμης χωρητικότητας 82 MWh, που επιτρέπει τη μέγιστη ιδιοκατανάλωση της παραγόμενης ενέργειας και ενισχύει ουσιαστικά την ενεργειακή αυτονομία του αεροδρομίου.
Η ετήσια παραγωγή φτάνει τις 88.000 μεγαβατώρες – ποσότητα αντίστοιχη με την κατανάλωση περίπου 22.000 νοικοκυριών. Μέχρι τη λήξη της παραχώρησης το 2046, η λειτουργία των φωτοβολταϊκών σταθμών θα αποτρέψει εκπομπές CO₂ ισοδύναμες με τη φύτευση ενός δάσους 1,5 φορές μεγαλύτερου από την έκταση του ίδιου του αεροδρομίου.
Ένα ολοκληρωμένο ενεργειακό οικοσύστημα
Το «ROUTE 2025» δεν είναι ένα μεμονωμένο έργο υποδομής. Είναι ένα πλέγμα αλληλοσυμπληρούμενων παρεμβάσεων που λειτουργούν συνδυαστικά. Στη βάση του βρίσκονται η παραγωγή καθαρής ενέργειας εντός του ακινήτου του αεροδρομίου, η αποθήκευσή της αποκλειστικά για ιδιοκατανάλωση και η ψηφιακή διαχείριση της ενέργειας σε πραγματικό χρόνο.
Παράλληλα, ο ΔΑΑ προχώρησε στον εξηλεκτρισμό κρίσιμων λειτουργιών, ήτοι 19 λεωφορεία, 13 οχήματα Follow-Me και 29 vans κινούνται πλέον ηλεκτρικά, ενώ έχει αναπτυχθεί εκτεταμένο δίκτυο φορτιστών τόσο για επιχειρησιακά όσο και για επιβατικά ηλεκτρικά οχήματα. Στα κτίρια του αεροδρομίου, οι αντλίες θερμότητας αντικαθιστούν σταδιακά το φυσικό αέριο, οδηγώντας σε σημαντική μείωση των εκπομπών, ιδιαίτερα σε φυσιολογικές χειμερινές συνθήκες.
Όλα τα παραπάνω ενοποιούνται μέσω ενός προηγμένου συστήματος ψηφιακής ενεργειακής διαχείρισης, που παρακολουθεί, βελτιστοποιεί και εξισορροπεί την παραγωγή, την αποθήκευση και την κατανάλωση ενέργειας. Το αποτέλεσμα είναι ένα «ζωντανό» ενεργειακό μοντέλο, προσαρμοσμένο στις πραγματικές ανάγκες ενός σύγχρονου αεροδρομίου.
Μετρήσιμα αποτελέσματα και διαχρονική συνέπεια
Η πορεία του ΔΑΑ προς τη βιωσιμότητα δεν ξεκίνησε το 2019. Από το 2005 έως το 2024, το αεροδρόμιο έχει μειώσει το ανθρακικό του αποτύπωμα κατά περισσότερο από 55%, παρά τη σημαντική αύξηση της επιβατικής κίνησης. Από 67.001 τόνους CO₂ το 2005, έφτασε στους 29.209 τόνους το 2024, μέσα από στοχευμένες παρεμβάσεις στις λειτουργίες και τις υποδομές του.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών είναι το μοναδικό αεροδρόμιο στην Ελλάδα με Ουδέτερο Ισοζύγιο Άνθρακα από το 2016, πιστοποιημένο στο πλαίσιο του προγράμματος Airport Carbon Accreditation του ACI-Europe. Με το «ROUTE 2025», ο ΔΑΑ περνά πλέον σε ένα νέο επίπεδο, καθιστάμενος το μοναδικό αεροδρόμιο στην Ευρώπη που καλύπτει το 100% των ενεργειακών του αναγκών αποκλειστικά από καθαρή ενέργεια που παράγεται εντός των εγκαταστάσεών του.
Θετικό περιβαλλοντικό και οικονομικό αποτύπωμα
Η συνολική επένδυση ύψους 70 εκατ. ευρώ, με σημαντική στήριξη από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν αποδίδει μόνο περιβαλλοντικά οφέλη. Αποτελεί και ένα σαφές positive business case, ενισχύοντας τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του αεροδρομίου, τη σταθερότητα του ενεργειακού του κόστους και την ανθεκτικότητα απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις.
Ταυτόχρονα, η επένδυση συμβάλλει στη βιωσιμότητα των τοπικών κοινωνιών και ενδυναμώνει το αποτύπωμα της Αθήνας ως σύγχρονου, υπεύθυνου και βιώσιμου τουριστικού προορισμού. Σε έναν κόσμο όπου οι ταξιδιώτες δίνουν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία στο περιβαλλοντικό αποτύπωμα των μετακινήσεών τους, η ύπαρξη ενός αεροδρομίου-πρότυπου λειτουργεί ως ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για ολόκληρη την πόλη.
Οι μετρήσεις των αποτελεσμάτων για το 2026, που θα παρουσιαστούν εντός του 2027, αναμένεται να αποτυπώσουν με ακρίβεια το εύρος των επιτευγμάτων. Ωστόσο, ήδη από σήμερα είναι σαφές ότι ο ΔΑΑ δεν ακολούθησε απλώς τις εξελίξεις, αλλά χάραξε τον δρόμο και απέδειξε ότι όταν η στρατηγική, η καινοτομία και η συνέπεια συναντώνται, η βιωσιμότητα παύει να είναι σύνθημα και γίνεται πράξη.
