Στο πρόσφατο Delphi Economic Forum, η BAT ανέδειξε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που συνδέει την προστασία των ανηλίκων, τη μείωση της βλάβης από το κάπνισμα και τη δημιουργία ενός λειτουργικού φορολογικού πλαισίου. Μέσα από στοχευμένες παρεμβάσεις και συγκεκριμένα παραδείγματα πολιτικής, η εταιρεία επιχείρησε να συμβάλει σε έναν διάλογο που αφορά όχι μόνο τη βιομηχανία, αλλά την κοινωνία στο σύνολό της.
Η συζήτηση γύρω από την προστασία των ανηλίκων από προϊόντα καπνού και νικοτίνης αποκτά νέα δυναμική στην εποχή της ψηφιακής μετάβασης. Η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και των προηγμένων συστημάτων επαλήθευσης ηλικίας αναδεικνύεται ως κρίσιμος παράγοντας για τη διασφάλιση ότι η πρόσβαση σε τέτοια προϊόντα περιορίζεται αυστηρά στους ενήλικες.
Σε αυτό το πλαίσιο, η παρέμβαση του Thibault De Lary De Latour, Head of External Engagement Americas & Europe της BAT, που συμμετείχε σε πάνελ συζήτησης με θέμα «From Policy to Practice: AI, Technology and Minors’ Protection», εστίασε στη μετάβαση από την κανονιστική συμμόρφωση σε μια πιο ουσιαστική προσέγγιση ευθύνης. Η προστασία των ανηλίκων, όπως επισημάνθηκε, δεν μπορεί να αποτελεί απλώς υποχρέωση που απορρέει από το ρυθμιστικό πλαίσιο, αλλά θεμελιώδη προτεραιότητα για τη διατήρηση της κοινωνικής εμπιστοσύνης.
Η Ελλάδα παρουσιάστηκε ως ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα εφαρμογής τέτοιων πρακτικών, μέσα από την υλοποίηση πιλοτικού προγράμματος από την BAT Hellas που ενσωματώνει AI τεχνολογίες επαλήθευσης ηλικίας σε σημεία λιανικής στην Αττική. Η πρακτική αυτή αναδεικνύει μια ευρύτερη τάση, ήτοι τη σύγκλιση δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στην αναζήτηση αποτελεσματικών λύσεων πρόληψης. Παράλληλα, η έμφαση στην εκπαίδευση των γονέων και στην ενίσχυση της θεσμικής παρέμβασης υπογραμμίζει ότι η προστασία των νέων αποτελεί συλλογική ευθύνη.
Όταν οι τεχνολογικές εξελίξεις συχνά προηγούνται της νομοθεσίας, η πρόκληση δεν είναι μόνο η υιοθέτηση νέων εργαλείων, αλλά και η διασφάλιση ότι αυτά εντάσσονται σε ένα συνεκτικό και αποτελεσματικό πλαίσιο πολιτικής.
Μείωση της βλάβης: Από τη θεωρία στην εφαρμογή πολιτικής
Η έννοια της μείωσης της βλάβης από το κάπνισμα επανέρχεται δυναμικά στο ευρωπαϊκό προσκήνιο, όχι ως εναλλακτική της πρόληψης, αλλά ως συμπληρωματική στρατηγική. Η τοποθέτηση της Martina Branconi, Head of Regulatory Deployment της BAT, που συμμετείχε σε πάνελ με θέμα «Rethinking Prevention: Building a Stronger European Health Union», ανέδειξε την ανάγκη για μια πιο ρεαλιστική προσέγγιση στη δημόσια υγεία, που λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές συμπεριφορές των ενήλικων καπνιστών.
Η βασική παραδοχή είναι ότι, παρά τις εκτεταμένες πολιτικές πρόληψης, εκατομμύρια Ευρωπαίοι συνεχίζουν να καπνίζουν. Σε αυτό το πλαίσιο, η δυνατότητα πρόσβασης και η παροχή ενημέρωσης γύρω από τα εναλλακτικά προϊόντα δυνητικά μειωμένου κινδύνου μπορεί να λειτουργήσει ως ενδιάμεσο βήμα προς τη μείωση της συνολικής βλάβης.
Η ελληνική εμπειρία, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, προσφέρει ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Η υιοθέτηση ενός προοδευτικού ρυθμιστικού πλαισίου φαίνεται να συνδέεται με σημαντική μείωση της συχνότητας καπνίσματος, υποδεικνύοντας ότι οι πολιτικές που βασίζονται σε δεδομένα μπορούν να αποδώσουν μετρήσιμα αποτελέσματα.
Παράλληλα, αναδείχθηκε η σημασία της επιστημονικής τεκμηρίωσης στη χάραξη πολιτικής. Η ανάγκη αποφυγής ιδεολογικών προσεγγίσεων και η προσήλωση σε επιστημονικά δεδομένα αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη διαμόρφωση αποτελεσματικών παρεμβάσεων. Η συζήτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία στο ευρωπαϊκό επίπεδο, όπου οι διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ κρατών-μελών δημιουργούν ένα σύνθετο ρυθμιστικό τοπίο.
Η στρατηγική της BAT για ένα Καλύτερο Αύριο, χωρίς τον καπνό του τσιγάρου, εντάσσεται σε αυτό το πλαίσιο, θέτοντας ως στόχο μια σταδιακή μετάβαση που συνδυάζει καινοτομία, ρύθμιση και ενημέρωση των καταναλωτών.
Φορολογία και παράνομο εμπόριο: Η ανάγκη ισορροπίας
Ένας τρίτος, εξίσου κρίσιμος άξονας του ευρύτερου διαλόγου αφορά στη φορολογία των προϊόντων νικοτίνης και τις επιπτώσεις της στην αγορά και την κοινωνία. Η παρέμβαση του Juan José Marco Jurado, Western Europe Head of Corporate and Regulatory Affairs της BAT επικεντρώθηκε στην ανάγκη διαμόρφωσης ενός ισορροπημένου φορολογικού πλαισίου που θα αποτρέπει το παράνομο εμπόριο και θα στηρίζει τη νόμιμη αγορά.
Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η υπερβολική φορολόγηση συχνά οδηγεί σε αντίθετα αποτελέσματα από τα επιδιωκόμενα. Αντί να περιορίζει την κατανάλωση, ενισχύει τη στροφή προς παράνομα προϊόντα, τα οποία διακινούνται εκτός ελέγχου και χωρίς τις απαραίτητες προδιαγραφές ασφάλειας.
Το παράδειγμα της Ελλάδας κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης είναι ενδεικτικό, με το λαθρεμπόριο να αγγίζει ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά. Αντίθετα, η σταθεροποίηση των φόρων τα τελευταία χρόνια φαίνεται να έχει συμβάλει στη συγκράτηση του φαινομένου και στη δημιουργία πιο ισορροπημένων συνθηκών στην αγορά.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η αναθεώρηση της οδηγίας για τη φορολογία των προϊόντων καπνού (TED) αποτελεί κρίσιμο σημείο καμπής. Η ανάγκη διαφοροποίησης της φορολογικής μεταχείρισης ανάλογα με το προφίλ κινδύνου των προϊόντων αναδεικνύεται ως βασική προϋπόθεση για την ενίσχυση της μετάβασης προς δυνητικά λιγότερο επιβλαβείς επιλογές.
Η συζήτηση αυτή συνδέεται άμεσα με τη δημόσια υγεία, την οικονομία και τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, καθιστώντας σαφές ότι οι φορολογικές πολιτικές δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποσπασματικά.
Προς ένα συνεκτικό ευρωπαϊκό πλαίσιο
Οι παρεμβάσεις της BAT στο Delphi Economic Forum συγκλίνουν σε μια κοινή διαπίστωση, ότι η αντιμετώπιση των προκλήσεων που σχετίζονται με το κάπνισμα και τα προϊόντα νικοτίνης απαιτεί μια πολυδιάστατη και συντονισμένη προσέγγιση.
Η τεχνολογία, η δημόσια υγεία και η φορολογία δεν αποτελούν ανεξάρτητους άξονες πολιτικής, αλλά αλληλένδετα πεδία που πρέπει να λειτουργούν συμπληρωματικά. Η αποτελεσματική προστασία των ανηλίκων, η μείωση της βλάβης και η καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου μπορούν να επιτευχθούν μόνο μέσα από τη συνεργασία κρατών, θεσμών και επιχειρήσεων.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ανάγκη για ένα συνεκτικό ευρωπαϊκό πλαίσιο πολιτικής καθίσταται πιο επιτακτική από ποτέ. Ένα πλαίσιο που θα βασίζεται σε δεδομένα, θα ενσωματώνει την καινοτομία και θα ανταποκρίνεται στις πραγματικές συνθήκες της αγοράς.
Η πρόκληση για τα επόμενα χρόνια δεν είναι απλώς η υιοθέτηση νέων πολιτικών, αλλά η διαμόρφωση μιας κοινής ευρωπαϊκής στρατηγικής που θα μπορεί να γεφυρώσει τις διαφορετικές προσεγγίσεις και να οδηγήσει σε απτά αποτελέσματα. Σε αυτή τη διαδικασία, ο ρόλος του διαλόγου, όπως αυτός που αναπτύχθηκε στους Δελφούς, παραμένει καθοριστικός.
