Υπάρχει ένα νησί που επιμένει να λειτουργεί με τους δικούς του όρους. Ένας τόπος όπου ανάπτυξη και παράδοση δεν είναι έννοιες αντικρουόμενες, αλλά οι δύο βασικές συνισταμένες που θα οδηγήσουν στην επόμενη μέρα. Με σεβασμό στην αυθεντική του ταυτότητα, αλλά χωρίς να παραμένει στο χθες. Το δύσκολο αυτό «στοίχημα» έγινε όραμα και το όραμα υλοποιείται. Την Ίο τη γνωρίζουμε. Ας  γνωρίσουμε και τη Νιό μέσα από τα μάτια των δικών της ανθρώπων...

Τα έργα στο λιμάνι βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη λίγο πριν την έναρξη της θερινής περιόδου, χαρίζοντας έναν αέρα ανανέωσης, χωρίς να διαταράσσουν τον γνώριμο καμβά των καϊκιών και των πλοίων της γραμμής που πιάνουν κάβο στο κυκλαδίτικο νησί. 

Υποδομές αναβαθμίζονται, έργα δρομολογούνται, καινούριες συνεργασίες διαμορφώνονται. Από τη μία η ανάγκη για βελτίωση της πρόσβασης, της διαχείρισης πόρων και από την άλλη η δέσμευση να παραμείνει άθικτος ο γνώριμος χαρακτήρας του νησιού όχι απλά ως εικόνα αλλά ως τρόπος ζωής.

Οι τοπικοί φορείς, επιχειρηματίες και οι ντόπιοι παραγωγοί μιλούν στο Liberal.gr για τη δική τους «Νιό», το νησί όπως το ζουν οι ίδιοι καθημερινά, πίσω από την εικόνα που προλαβαίνουν να γνωρίσουν οι επισκέπτες. 

Μέσα από τις δικές τους ιστορίες ξεδιπλώνεται μια πιο αυθεντική πλευρά της Ίου: οι ρυθμοί της καθημερινότητας σε μία κοινότητα που συνεχώς εξελίσσεται και δημιουργεί, οι προκλήσεις, αλλά και οι μικρές ευλογίες που τους χαρίζει ο τόπος τους, καθώς και όλα εκείνα τα στοιχεία που συνθέτουν την αληθινή ταυτότητα του νησιού, πίσω και πέρα από τα reels, τα stories και τα hashtags.

- Περιγράψτε μας τη ζωή των μόνιμων κατοίκων σήμερα στην Ιο. Πώς βιώνουν τη σημερινή στροφή προς έναν πιο "ποιοτικό" και πολυτελή τουρισμό και πώς αυτό αλλάζει την καθημερινή ζωή στο νησί;

«Σωστά εντοπίζετε ότι τα τελευταία χρόνια σταδιακά ο τουρισμός στο νησί μας αλλάζει. Αφήνουμε πίσω μας τις  εικόνες που μπορεί ακόμα αρκετοί να έχουν στο μυαλό τους -θα υπάρχουν και αυτά, όπως σε κάθε τόπο νεανικών διακοπών, αλλά δεν νομίζω ότι πλέον χαρακτηρίζουν την εμπειρία της επίσκεψης στην Ίο» εξηγεί ο Δήμαρχος Ιητών κ. Γκίκας Γκίκας. «Σήμερα, οι νέες και οι νέοι, αλλά και οι μεγαλύτερες ηλικίες και ιδίως οι οικογένειες που όλο και περισσότερο επιλέγουν το νησί μας, στρέφονται προς έναν τουρισμό που χαρακτηρίζεται από την ποιότητα και -θα έλεγα- προσιτή πολυτέλεια: Σύγχρονα καταλύματα, όμορφες παραλίες, καλό φαγητό και βέβαια έντονη διασκέδαση». 

«Ταυτόχρονα, όμως, όλο και περισσότεροι ανακαλύπτουν και τις λιγότερο γνωστές πτυχές της Ίου, όπως η μοναδική πολιτισμική διαδρομή της μέσα στο χρόνο. Το νησί μας, από τον πρωτοκυκλαδικό αρχαιολογικό χώρο του Σκάρκου και τον Τάφο του Ομήρου, έως το καταπληκτικό Μουσείο Γαΐτη-Σίμωσι που εγκαινιάσαμε το 2024 και εντυπωσιάζει όλους τους επισκέπτες του, έχει να επιδείξει μια ιστορία πολιτισμού 4500 ετών» αποκαλύπτει ο κ. Γκίκας στο Liberal.gr. 

Ο ίδιος, μοιρασμένος ανάμεσα στα διοικητικά του καθήκοντα και στην καθημερινή του επαφή με τους κατοίκους, αφουγκράζεται τον παλμό της καθημερινής ζωής στο νησί, που δεν εξαντλείται στην τουριστική του εικόνα ούτε στη στροφή προς μια πιο αναβαθμισμένη ποιοτική και πολυτελή εκδοχή προορισμού, αλλά είναι πρωτίστως ο τόπος στον οποίο οι ντόπιοι ζουν και εργάζονται.

Το Μουσείο Γαΐτη – Σίμωσι αφιερωμένο στο έργο του Γιάννη Γαΐτη και της γλύπτριας Γαβριέλλας Σίμωσι που αγάπησαν το νησί και έζησαν και δημιούργησαν σε αυτό.

«Όπως εύστοχα επισημαίνετε, λοιπόν, αυτή η εξέλιξη του τουρισμού αλλάζει και την καθημερινότητα των μόνιμων κατοίκων. Όσων, δηλαδή, ζουν εδώ 12 μήνες το χρόνο και όταν είναι αυτοί καλά, τότε είναι και η Ίος μας καλά, όπως τη θέλουν τόσοι άνθρωποι σε όλον τον κόσμο που την έχουν αγαπήσει. Εδώ ευτυχώς, ακόμη, δεν αντιμετωπίζουμε πρόβλημα υπερτουρισμού. Μάλιστα, οικογένειες από άλλα νησιά έρχονται σε εμάς για να περάσουν το καλοκαίρι τους. Έχουμε, βέβαια, το βλέμμα στο μέλλον, για να λειτουργήσουμε προληπτικά εγκαίρως». 

Σήμερα, πάντως, οι μόνιμοι κάτοικοι της Ίου εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προβλήματα με τα οποία αναμετρώνται λίγο πολύ όλα τα νησιά μας και ιδίως τα μικρότερα σε μέγεθος, όμως με μια μεγάλη προσπάθεια που κάνουμε όλοι και όλες μαζί, μέρα με τη μέρα η ποιότητα ζωής μας γίνεται έστω και λίγο καλύτερη. Δίνουμε λύσεις σε χρόνια προβλήματα, προχωρώντας έργα όπως η αντιμετώπιση του μεγάλου ζητήματος της λειψυδρίας κατά τους θερινούς μήνες, η βελτίωση του οδικού δικτύου, το μεγάλο έργο του αποχετευτικού συστήματος και η αναβάθμιση του βιολογικού μας. Όλοι μαζί, θέλουμε να κάνουμε ακόμα περισσότερα, ακόμα καλύτερα. Έργα που αναβαθμίζουν τη ζωή στην Ίο, για τους κατοίκους αλλά και για τους επισκέπτες της» 

- Πώς είναι να διατηρεί κανείς τη δική του επιχείρηση στην Ίο σήμερα; Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις για έναν τοπικό επιχειρηματία που προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην έντονη εποχικότητα του καλοκαιριού και την πλήρη ησυχία του χειμώνα; Υπάρχουν κίνητρα για τη λειτουργία επιχειρήσεων όλο το χρόνο;

«Όπως σας είπα, η ζωή σε ένα νησί σαν την Ίο, έχει και τις δυσκολίες της. Το να διατηρείς επιχείρηση εδώ -ή θα έλεγα οπουδήποτε στη νησιωτική Ελλάδα- είναι και ένας μικρός άθλος. Τίποτα από όσα χρειάζεσαι δεν είναι κοντά, τίποτα δεν είναι απλό, τίποτα δεν είναι αυτονόητο. Επιπλέον, η τουριστική περίοδος δεν έχει ακόμα τη χρονική διάρκεια που χρειάζεται για να αποδίδουν επαρκώς οι επενδύσεις που γίνονται σε χρήμα, χρόνο, κόπο και ανθρώπινο δυναμικό. Οι επιχειρήσεις για να λειτουργούν όλο το χρόνο χρειάζονται περισσότερα κίνητρα, αλλά χρειάζονται και μεγαλύτερο κοινό. Αν θέλετε να μιλήσουμε πάλι συνολικά για τους μόνιμους κατοίκους, λοιπόν, δεν είναι εύκολος ο χειμώνας… Ο μεγάλος μας στόχος, όμως, είναι σε μια δεκαετία, οι 2000 μόνιμοι κάτοικοι να έχουν γίνει 3000. Πώς θα γίνει αυτό; Με περισσότερα και καλύτερα σχολεία. Με υγεία, παιδιάτρους για τα παιδιά μας. Με ποιότητα ζωής. Δουλεύουμε και διεκδικούμε όσο μπορούμε για όλα αυτά. Όσο περισσότερο ικανοποιούμαστε από τη ζωή μας εδώ, τόσο περισσότεροι θα γίνουμε. Και όσο περισσότεροι γίνουμε το χειμώνα, τόσο καλύτερα θα πηγαίνουν και όλα το καλοκαίρι» σημειώνει ο κ. Γκίκας, δίνοντας τη σκυτάλη στον Πρόεδρο της  Τουριστικής Επιτροπής του Δήμου Ιητών. 

«Το μεγάλο στοίχημα είναι οι νέες επενδυτικες κινήσεις να γίνουν με σεβασμό στην ταυτότητα του νησιού» αποκαλύπτει ο κ. Αντώνης Μέττος.

Όσο για το ποιες θεωρεί τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα το νησί σε σχέση με τον τουρισμό, ο κ. Μέττος μιλά χωρίς περιστροφές: «Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το νησί αυξήθηκαν τα τελευταία χρόνια με αποκορύφωμα τις παγκόσμιες κρίσεις που επηρέασαν και το νησί της Ιου. Οι πόλεμοι που διαδέχονται ο ένας τον άλλον, έχουν πιέσει πολύ τις επιχειρήσεις ως προς τα έξοδα, κυρίως ενεργειακά, αλλά και ως προς τα έσοδα, καθώς οδηγούνται μοιραία σε αύξηση τιμών, που αυτή με τη σειρά της οδηγεί σε απώλειες επισκεψιμότητας έναντι των ανταγωνιστών».

Όσο για το θέμα της πρόσβασης στο νησί, σημειώνει: «Άλλη μεγάλη πρόκληση είναι η ελλιπής  διασύνδεση της Ιου με άλλους προορισμούς λόγω της απουσίας αεροδρομίου, που στερεί τη δυνατότητα ευελιξίας και, σε κάποιες περιπτώσεις, οικονομικότερης πρόσβασης» για να καταλήξει σε αυτό που πολλοί με την ιδιότητά του σε άλλους τουριστικούς προορισμούς αποφεύγουν να θίξουν: «Επίσης, μια μεγάλη πρόκληση που έχουμε να αντιμετωπίσουμε είναι η διαχρονικά μονομερής προβολή του νησιού ως ‘νησί του πάρτι και της νεολαίας’. Η Ίος έχει τόσα πολλά να προσφέρει στον επισκέπτη της -τοπική γαστρονομία, αρχαιολογικούς χώρους, πανέμορφα φυσικά τοπία, εξερεύνηση μονοπατιών και πλήθος άλλων δραστηριοτήτων- που είναι τουλάχιστον άδικο να της αποδίδεται μια συγκεκριμένη ταμπέλα που υπονομεύει όλα τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά του νησιού αυτού και τα βάζει στο περιθώριο. Η Ιος είναι ένα νησί που μπορεί να καλύψει επάξια τα ενδιαφέροντα κάθε επισκέπτη και αυτό είναι που κάνει το νησί μας τόσο διαφορετικό και ταυτόχρονα ενδιαφέρον». 

Ο λεγόμενος «τάφος του Ομήρου», ένα μνημείο από ερείπια ελληνιστικού πύργου κοντά στον ερειπωμένο οικισμό Πλακωτό έχει να αφηγηθεί ιστορικά δεδομένα γύρω από την καταγωγή, την επίσκεψη του Ομήρου στον τόπο αυτό αλλά και έναν θρύλο που «θέλει» έναν παιδικό γρίφο να οδηγεί τον ποιητή στο θάνατό του, τον οποίο του είχε προμηνύσει το μαντείο των Δελφών.

Αντίστοιχα, στο κομμάτι των επενδύσεων και της ανάπτυξης, προσθέτει: «Τέλος, πρεπει να σημειωθεί πως στο νησί υπάρχει αυξανόμενη επενδυτική δραστηριότητα, η οποία ναι μεν προσφέρει πολλαπλά οφέλη στο νησί και στους κατοίκους του, αλλά πρέπει να αντιμετωπιστεί με ιδιαίτερη προσοχή ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα περιβαλλοντικής επιβάρυνσης και αλλοίωσης του χαρακτήρα του κυκλαδίτικου τοπίου του νησιού». 

- Πώς μπορεί, κατά τη γνώμη σας, να επιτευχθεί ισορροπία ανάμεσα στην τουριστική ανάπτυξη και στη διατήρηση της αυθεντικότητας του φυσικού τοπίου;

«Κατά τη γνώμη μου, το μεγάλο στοίχημα είναι οι νέες επενδυτικες κινήσεις να γίνουν με σεβασμό στην ταυτότητα του νησιού» τονίζει ο κ. Μέττος. «Για αυτό, απαιτείται αρχικά απρόσκοπτη τήρηση των κανόνων και των νόμων για την προστασία του τοπικού χαρακτήρα αλλά και αυστηρός έλεγχος από το κράτος.  Δευτερευόντως πρέπει να υπάρχει από μέρους του Δήμου και των Συλλόγων, ευαισθητοποίηση και ενημέρωση όλων των πολιτών-επιχειρηματιών ώστε να βρεθούν τρόποι ανάπτυξης και σχεδιασμού που δεν θα επιβάρυνουν το παραδοσιακό τοπίο και θα  αφήνουν αναλλοίωτα τα τοπόσημα του νησιού μας». 

- Αν έπρεπε να περιγράψετε την Ίο σε δέκα χρόνια από σήμερα, θα βλέπαμε ένα νησί-πρότυπο βιώσιμης ανάπτυξης ή έναν αποκλειστικά VIP προορισμό; Πώς εμπλέκεται ο δήμος στη διατήρηση της αυθεντικότητας της  Ίου;

«Κατά τη γνώμη μου, η Ιος, σε αντίθεση με άλλα νησιά, έχει ακόμα ένα ισορροπημένο μοντέλο ανάπτυξης, καθώς στο νησί οι περισσότερες επιχειρήσεις παραμένουν «οικογενειακές», παρέχοντας στον επισκέπτη πιο άμεση και αυθεντική επαφή και αλληλεπίδραση» αναλύει τη θετική πλευρά ο κ. Μέττος. 

«Ταυτόχρονα όμως τα τελευταία χρόνια υπάρχει και μεγάλη επενδυτική δραστηριότητα που εστιάζει σε πιο πολυτελείς επιλογές. Πιστεύω ότι αυτή η ισορροπία δεν θα μεταβληθεί ιδιαίτερα τα επόμενα χρόνια καθώς οι ντόπιοι επιχειρηματίες έχουν αντιληφθεί πόσο σημαντικό είναι να κρατήσει το νησί τον χαρακτήρα του και την αυθεντικότητα του. Ο Δήμος προσπαθεί με κάθε τρόπο να προωθήσει και να διατηρήσει την αυθεντική, παραδοσιακή εικόνα του νησιού, μέσα από μια σειρά από ενέργειες. Αυτές περιλαμβάνουν εξωραϊστικές ενέργειες, αναστηλώσεις και επενδύσεις σε διατηρητέα κτίρια, πρωτοβουλίες θεσμικής θωράκισης και προστασίας τοποσήμων του νησιού.»

Τα νέα έργα

Κεντρικό πρόσωπο στη διαμόρφωση της νέας εικόνας του νησιού, των έργων που υλοποιούνται, αλλά και ταυτόχρονα ένας από τους θεματοφύλακες της τοπικής παράδοσης, τόσο στην παραγωγή των τοπικών προϊόντων, όσο και στο χαρακτήρα του νησιού είναι ο Στέλιος Παξιμαδάς. Ο Αντιδήμαρχος Δήμου Ιητών και Πρόεδρος του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Ίου, αναφέρεται στα μεγάλα έργα και τις επενδύσεις που υλοποιούνται σήμερα στο νησί.

- Καθώς προωθούνται νέες, μεγάλες επενδύσεις, πόσο έτοιμες είναι οι υποδομές του νησιού -νερό, οδικό δίκτυο, διαχείριση απορριμμάτων- να αντέξουν την αύξηση της ζήτησης χωρίς να αλλοιωθεί ο χαρακτήρας του τόπου;

«Ο Δήμος φροντίζει για την επιχειρησιακή ετοιμότητα των υπάρχουσων υποδομών (αφαλατώσεις, γεωτρήσεις  – ύδρευση , αποχέτευση – βιολογική επεξεργασία λυμμάτων) ενώ ταυτόχρονα αναπτύσσει και νέες σύμφωνα με τις υπάρχουσες αλλά και επερχόμενες απαιτήσεις. Για παράδειγμα, ολοκληρώνεται σύντομα το νέο αποχετευτικό δίκτυο του νησιού, ενώ έχει ήδη ξεκινήσει το μεγάλο έργο στο λιμάνι για την επέκταση της προβλήτας και του περιβάλλοντος χώρου υποδοχής». 

Μετά την υπογραφή της σύμβασης για το έργο της λιμενικής επέκτασης στις αρχές του χρόνου, που αφορά την κατασκευή νέου μετώπου παραβολής πλοίων στα δυτικά του υφιστάμενου προβλήτα, το νέο μέτωπο θα έχει συνολικό μήκος περίπου 183 μέτρα και θα βελτιώσει τη λειτουργικότητα, την ασφάλεια και την αναπτυξιακή δυναμική του λιμένα. Με συνολικό προϋπολογισμό 11,4 εκ. ευρώ, το έργο υπολογίζεται να αποπερατωθεί σε 18 μήνες, χωρίς να πλήττεται η λειτουργικότητα του λιμανιού κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου.

Παράδοση και καινοτομία

Μέσα από την πολυετή του ενασχόληση με το Τυροκομείο της Ίου «Νιώτικο», ο κ. Παξιμαδάς αναδεικνύει άλλο ένα ζωντανό παράδειγμα του πώς η καινοτομία και η παράδοση μπορούν να συνυπάρχουν και να συμπορεύονται δημιουργικά. 

Με την άμεση καθημερινή συνεργασία με τους κτηνοτρόφους και τους τοπικούς παραγωγούς ο Συνεταιρισμός έχει καταφέρει να διατηρήσει αναλλοίωτο τον χαρακτήρα της αυθεντικότητας των προϊόντων, αποσπώντας διακρίσεις και πιστοποιήσεις που αποδεικνύουν στην πράξη ότι η παράδοση και η καινοτομία στην παραγωγή μπορούν να συνυπάρξουν αρμονικά. 

- Πώς επιτυγχάνει το τυροκομείο να συνδυάζει τις παραδοσιακές μεθόδους με τις σύγχρονες απαιτήσεις ποιότητας; Και πώς αυτό αντανακλάται στη γενικότερη φιλοσοφία του νησιού ως μίας κοινότητας που εξελίσσεται και δημιουργεί με σεβασμό στο παρελθόν και πίστη στο μέλλον;

«Η επιτυχία οφείλεται στο γεγονός ότι σεβόμαστε την παράδοση και τα προϊόντα αυτής, αλλά πολύ περισσότερο τους ανθρώπους που εμπλέκονται σε αυτή τη διαδικασία και συνεργαζόμαστε μαζί τους τόσα χρόνια, οι οποίοι δεν είναι άλλοι από τους παραγωγούς που μας προμηθεύουν την αγνή πρώτη ύλη, για να παράξουμε με τη σειρά μας τα εξαίρετα προϊόντα του τόπου» σημειώνει ο κ. Παξιμαδάς.

«Επίσης δεν κάναμε ποτέ εκπτώσεις στην ποιότητα χάριν της ποσότητας, αλλά μείναμε στο μοντέλο της ελεγχόμενης παραγωγής υψηλής ποιότητας. Επιλέξαμε να υπάρχουμε στο χώρο με τον δικό μας τρόπο, με όλες τις δυσκολίες που αυτό συνεπάγεται.»

«Η τεχνολογία για εμάς είναι το εργαλείο για να προσφέρουμε στο κόσμο τα αγνά προϊόντα του νησιού με όλους τους κανόνες υγιεινής και ασφάλειας που η σύγχρονη εποχή επιβάλλει και όχι το όχημα που θα μας οδηγήσει μακριά από τις ρίζες μας».

- Τι ρόλο παίζουν οι τοπικοί παραγωγοί και οι μικρές επιχειρήσεις στην τουριστική εμπειρία του επισκέπτη και πώς μπορεί αυτό να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο; 

«Οι τοπικοί παραγωγοί και οι μικρές επιχειρήσεις είναι η ψυχή του νησιού, άρα μόνο μέσα από την επαφή του με αυτούς ο επισκέπτης μπορεί να γνωρίσει πραγματικά το χώρο που επισκέπτεται και το ταξίδι του να γίνει μια εμπειρία ζωής» εξηγεί ο Αντιδήμαρχος.

Ακόμη και οι επενδυτές και οι επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται εμπορικά και τουριστικά στο νησί εμπνευσμένοι από το όραμα της δημοτικής αρχής, τη βαθιά ριζωμένη νοοτροπία των κατοίκων και τη συλλογική στάση των ντόπιων παραγωγών, υιοθετούν το μοντέλο local first.  Προωθούν τα τοπικά προϊόντα στις επιχειρήσεις τους, σέβονται το περιβάλλον και υλοποιούν δράσεις με στόχο την προστασία του φυσικού τοπίου και της τοπικής κοινωνίας. 

«Οι τοπικές κουζίνες, όποιες επιρροές και αν έχουν αφομοιώσει με το  πέρασμα των χρόνων, δεν χάνουν την επαφή τους με τα τοπικά προϊόντα, κάτι το οποίο μας στηρίζει φυσικά σε μεγάλο βαθμό» σημειώνει ο κ. Παξιμαδάς.

«Πράγματι, πολλές επιχειρήσεις εστίασης και φιλοξενίας στο νησί προμηθεύονται αποκλειστικά τα δικά μας προϊόντα και τα τελευταία χρόνια βλέπουμε τη ζήτηση να αυξάνεται, κάτι που μας χαροποιεί και ταυτόχρονα αποτελεί τον κινητήριο μοχλό ανάπτυξης του τυροκομείου μας» δηλώνει ο Δημήτρης Ζακχαίος, Εμπορικός Διευθυντής του Τυροκομείου Νιώτικο, πρώην Αντιδήμαρχος και από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του νησιού με πολυδιάστατη δραστηριότητα, που συμβάλλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση της σημερινής και μελλοντικής εικόνας του τόπου. 

Παρότι μάλιστα οι ιδιαίτερες εδαφοκλιματικές συνθήκες δεν ευνοούν την αύξηση της διαθέσιμης πρώτης ύλης για τις ετικέτες που παράγει το τυροκομείο εδώ και 13 χρόνια από τότε που ιδιωτικοποιήθηκε, η επιχείρηση καταφέρνει να διατηρεί μια αξιοσημείωτη δυναμική. 

«Η πρωτογενής παραγωγή αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις, καθώς το ζωικό κεφάλαιο μειώνεται, το κόστος εκτροφής παραμένει υψηλό, ενώ οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας επιβαρύνουν τις συνθήκες παραγωγής» εξηγεί ο κ. Ζακχαίος. 

«Ωστόσο, η μεταποιητική δραστηριότητα εξελίσσεται ιδιαίτερα θετικά, χάρη και στη συμβολή του κ. Παξιμαδά που έχει αναλάβει τη λειτουργία της μονάδας. Έτσι, το τυροκμείο κατορθώνει να ανταποκρίνεται στη ζήτηση της αγοράς διατηρώντας την παρουσία κωδικών του σε αλυσίδες σουπερμάρκετ αλλά και σε εξαγωγικές αγορές. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η στήριξη που λαμβάνουμε από τους τοπικούς επενδυτές που αναδεικνύουν τα τοπικά μας προϊόντα».

-Από τη δραστηριοποίησή σας στον κλάδο του real estate στο νησί, ποιες τάσεις αφουγκράζεστε; Δέχεστε πιέσεις για να περιοριστείτε σε «λελογισμένες» επενδύσεις;

«Υπάρχει σαφής ζήτηση στην Ίο σήμερα, κυρίως για κατοικίες και λιγότερο για επενδυτικά project. Το κόστος αγοράς για αρτιότητα εκτός σχεδίου, και η περιορισμένη διαθεσιμότητα τεμαχίων έτοιμων προς αξιοποίηση ρυθμίζουν την αγορά σε σχετικά χαμηλά επίπεδα ανάπτυξης και επενδυτικής δραστηριότητας. Προχωρά βεβαίως ο πολεοδομικός σχεδιασμός, πρέπει να προχωρήσει και ο σχεδιασμός νέων δρόμων, όπως επίσης και να εξορθολογιστεί ο δασικός σχεδιασμός για να δοθεί το πράσινο φως για μεγαλύτερο ρυθμό αξιοποίησης» αποκαλύπτει ο κ. Ζακχαίος. 

«Σίγουρα πάντως σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να μιλήσουμε για κίνδυνο υπερδόμησης τώρα ή στα επόμενα χρόνια. Τουναντίον θα ήταν επιθυμητό να προσελκύσουμε περισσότερες επενδύσεις σε ακίνητα, τόσο οικιστικά όσο και τουριστικά, από μεγάλα θέρετρα ή μικρότερης κλίμακας έργα, τα οποία θα προσφέρουν αποδεδειγμένα προστιθέμενη αξία στην οικονομία και την κοινωνία του νησιού, όπως έχει φανεί από κάποιες επενδύσεις που έχουν ήδη υλοποιηθεί. Υπάρχουν πάνω από 40 παραλίες με ολόχρυση άμμο αναξιοποίητες ακόμη. Η Ίος δεν κινδυνεύει από υπερτουρισμό. Αντιθέτως οφείλουμε να συνεχίσουμε το έργο αυτό που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια, τόσο από τις προσπάθειες της δημοτικής αρχής και της περιφέρειας, όσο και στο κομμάτι της αλλαγής νοοτροπίας των κατοίκων ώστε να εντείνουμε τις προσπάθειες για προσέλκυση βιώσιμου, ποιοτικού τουρισμού».

- Πώς βιώσατε τη μετάβαση από την εικόνα ενός νησιού γνωστού κυρίως για τη ξέφρενη διασκέδαση και τον φθηνό άναρχο τουρισμό προς έναν προορισμό που προσελκύει επισκέπτες με έμφαση στην ποιότητα εμπειρίας; 

«Είναι παράδοξο, αλλά το γνωρίζετε ότι στις αρχές του ’80 η Ίος προσέλκυε τον διπλάσιο αριθμό τουριστών από ό,τι σήμερα; Η ποιοτική σύσταση όμως δεν είχε καμία σχέση, όπως δεν έχει καμία σχέση με σήμερα το πώς αντιμετώπιζαν τότε οι ντόπιοι τη δραστηριότητα αυτή. Τότε λειτουργούσαν πολλά κάμπινγκ, δεν υπήρχε σπηλιά που να μην είχε μετατραπεί σε πρόχειρο κατάλυμα για τουρίστες και οι ντόπιοι ενοικίαζαν κάθε διαθέσιμο χώρο, από δωμάτια με κοινόχρηστους βοηθητικούς χώρους, έως ταράτσες και μπαλκόνια, φιλοξενώντας συχνά πολύ περισσότερα άτομα από τη χωρητικότητα που κανονικά μπορούσαν να υποστηρίξουν. Με την πάροδο του χρόνου επήλθε αλλαγή νοοτροπίας. Μειώθηκαν τα κάμπινγκ, τα καταλύματα μπήκαν σε προγράμματα εξηγίανσης, και η εστίαση πάει επίσης εξαιρετικά καλά. Ωστόσο, εκτός μεμονωμένων περιπτώσεων, λείπουν οι επενδύσεις από μεγάλα ξενοδοχεία».

- Γιατί δεν προχωρούν οι επενδύσεις, κατά τη γνώμη σας; Συναντούν την αντίδραση τοπικών παραγόντων;

«Κάθε άλλο. Οι κάτοικοι στη μεγάλη τους πλειονότητα βλέπουν πλέον θετικά τις επενδύσεις, καθώς το έχουν δει στην πράξη ότι συμβάλλουν στην ανάπτυξη του νησιού. Όχι μόνο στην οικονομική του ευημερία αλλά και στην ενδυνάμωση της τοπικής κοινωνίας, τη διακράτηση της νέας γενιάς και την προσέλκυση νέων μόνιμων κατοίκων. Παράλληλα υπάρχουν προκλήσεις, τις οποίες ωστόσο αντιμετωπίζουμε δυναμικά. Αυτές είναι η σχετικά μικρή σεζόν σε σχέση με τις υπόλοιπες Κυκλάδες -παρότι οι κλιματικές συνθήκες ευνοούν την παράτασή της- και η σχετική δυσκολία στη γρήγορη προσβασιμότητα, η οποία θα επιλυθεί με τα νέα έργα στο λιμάνι. Οι αναξιοποίητες εκτάσεις υπάρχουν, το νησί είναι πολύ δημοφιλές, με σημαντικά διαφοροποιημένο προφίλ και διαθέτει πιστούς επισκέπτες και μεγάλο εύρος διασποράς εισαγόμενου τουρισμού από όλο τον κόσμο, γεγονός που δημιουργεί σημαντικές προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης στις υποδομές φιλοξενίας και εστίασης».

Το «Οδυσσέας Ελύτης» ένα σύγχρονο ανοικτό θέατρο αρχαιολελληνικού ρυθμού στην περιοχή Τσουκαλαριά, κοντά στη Χώρα της Ίου, σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Peter Haupt, με πρότυπα τα αρχαία θέατρα της Ελλάδας και της Κάτω Ιταλίας.

Επενδύσεις με σεβασμό

«Για εμάς, η επένδυση στην Ίο δεν αφορά απλώς την ανάπτυξη υποδομών φιλοξενίας, αλλά μια συνολική δέσμευση απέναντι στο ίδιο το νησί, το περιβάλλον και τους ανθρώπους του» δηλώνει στο Liberal.gr η Έρικα Μιχαλοπούλου, Διευθύντρια Δημοσίων Σχέσεων & Events του Ομίλου Calilo ενός από τους σημαντικότερους, μακροχρόνιους επενδυτές στο νησί από τον κλάδο της φιλοξενίας.

- Πώς υλοποιείτε αυτή τη στρατηγική «ήπιας» ανάπτυξης και πώς συνδέονται οι επενδυτικοί στόχοι σας με τη βιωσιμότητα και το σεβασμό στην τοπική κοινωνία και στο περιβάλλον στο οποίο δραστηριοποιείστε;

 «Από την πρώτη στιγμή δεσμευτήκαμε για τη διατήρηση της ταυτότητας και της αυθεντικότητας της Ίου, υιοθετώντας ένα μοντέλο ήπιας ανάπτυξης, όπου αξιοποιείται μόλις το 1% της συνολικής έκτασης που έχουμε στην κατοχή μας, διασφαλίζοντας ότι το υπόλοιπο θα παραμείνει ανέγγιχτο για τις επόμενες γενιές».

Σύμφωνα με τη φιλοσοφία του Ομίλου οι ανωδομές πρέπει να υποστηρίζονται από βιώσιμες και ποιοτικές υποδομές.

«Παράλληλα, επενδύουμε συστηματικά σε λύσεις που απαντούν σε κρίσιμες προκλήσεις του νησιού, όπως η λειψυδρία, πάντα σε στενή συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές. Έχουμε προχωρήσει στη δημιουργία δεξαμενών συλλογής βρόχινου νερού για την κάλυψη των αναγκών των εγκαταστάσεών μας, καθώς και στην αξιοποίηση αλμυρού νερού στις κολυμβητικές δεξαμενές, συμβάλλοντας στην αποσυμφόρηση του δικτύου ύδρευσης. Ταυτόχρονα, οι δράσεις μας επεκτείνονται από την προστασία και αναβάθμιση των παραλιών και τη βελτιστοποίηση της διαχείρισης αποβλήτων, μέχρι την αποκατάσταση του φυσικού τοπίου, με έμφαση στην επαναφορά της τοπικής χλωρίδας και την ενίσχυση της βιοποικιλότητας» αναλύει η κ. Μιχαλοπούλου.

Και καταλήγει: «Πιστεύουμε ότι το παράδειγμα της Ίου αποδεικνύει πως η ανάπτυξη μπορεί να συνυπάρχει με τη βιωσιμότητα και τον σεβασμό στο φυσικό τοπίο. Στόχος μας είναι να συμβάλλουμε ώστε η Ίος να παραμείνει αυθεντική, βιώσιμη και ανθεκτική στον χρόνο».

Ξεχωριστή η συμβολή της Ίου στον πολιτιστικό χάρτη των Κυκλάδων

Αντίστοιχα και οι ντόπιοι υιοθετούν καλές πρακτικές και στηρίζουν τις ενέργειες εκείνες που έχουν όφελος για το νησί, όχι μόνο τα έργα υποδομής ή όποιες τουριστικές επενδύσεις που αποδεικνύουν έμπρακτα ότι σέβονται το χώρο στον οποίο δραστηριοποιούνται, αλλά και τις πολιτιστικές πρωτοβουλίες που αναδεικνύουν την κουλτούρα και την πνευματική αξία και κληρονομιά του τόπου. 

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Μουσείο Γαΐτη-Σίμωσι. Η Γενική Διευθύντρια του Μουσείου, κ. Γεωργία Βουδούρη αναφέρεται στο έργο αυτό που κατάφερε να λειτουργήσει ως ένας ενεργός πυρήνας πολιτισμού σε διαρκή διάλογο με την τοπική κοινότητα.

- Παράδοση και καινοτομία συνθέτουν το σύγχρονο πρόσωπο της Ίου, το οποίο αντανακλάται και στον πολιτισμό που παράγει. Μιλήστε μας για το Μουσείο, την υποδοχή του από τους κατοίκους του νησιού και την απήχησή του στους επισκέπτες, ειδικά όσον αφορά τη συμβολή του στη  γεφύρωση του χθες με τη σύγχρονη εικόνα της Ίου;

«Το Μουσείο Γαΐτη – Σίμωσι αποτελεί την πιο πρόσφατη -και πολύ σημαντική-  προσθήκη στον πολιτιστικό χάρτη της Ίου και των Κυκλάδων ευρύτερα, και είμαστε πεπεισμένοι ότι θα συμβάλει στη δημιουργία θετικού αντίκτυπου τόσο στη φήμη όσο και στη βιωσιμότητα του νησιού» αναφέρει η κ. Βουδούρη. 

Όπως αποσαφηνίζει: «Ήδη από τον πρώτο χρόνο λειτουργίας του, το καλοκαίρι του 2025, τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά: το κοινό ανταποκρίθηκε θερμά, με περισσότερους από 5.000 επισκέπτες να περνούν τις πόρτες του, πέρα τις αρχικές μας προσδοκίες. Κατά το τρέχον έτος το καλλιτεχνικό πρόγραμμα του Μουσείου θα ενισχυθεί με την προσθήκη περιοδικών εκθέσεων, διευρύνοντας σταδιακά το εύρος και τον αντίκτυπο της δραστηριότητάς του». 

Πώς αγκάλιασαν οι κάτοικοι αυτή την πρωτοβουλία; «Η υποδοχή από τους κατοίκους της Ίου υπήρξε επίσης πολύ θετική και ουσιαστική. Μέσα από εκπαιδευτικές δράσεις και συνεργασίες, όπως η συνδιοργάνωση του Ios Festival, το Μουσείο κατάφερε να προσελκύσει ανθρώπους όλων των ηλικιών και να δημιουργήσει έναν ζωντανό δίαυλο επικοινωνίας με την τοπική κοινωνία» αποκαλύπτει. 

- Τι αντίκτυπο έχει στους επισκέπτες; 

«Στόχος μας είναι το Μουσείο Γαΐτη – Σίμωσι να λειτουργήσει ως ένας ενεργός πυρήνας πολιτισμού σε διαρκή διάλογο με την τοπική κοινότητα.  Η απήχησή του στους επισκέπτες του νησιού υπήρξε εξίσου σημαντική. Οι αντιδράσεις των επισκεπτών μας ήταν πέρα από κάθε προσδοκία, και σε αυτό συμβάλλει το μοναδικό σύνολο που δημιουργούν το έργο των ίδιων των καλλιτεχνών, του Γιάννη Γαΐτη και της Γαβριέλλας Σίμωσι, το εξαιρετικό κτίριο του μουσείου από τους Αρχιτέκτονες Λορέττα Γαΐτη και Jacques Charrat, που εντάσσεται αρμονικά στο τοπίο της Ίου, και φυσικά η μοναδική φυσική ομορφιά του τόπου στον οποίο είναι χτισμένο».

Σε έναν προορισμό γνωστό κυρίως για τον τουριστικό του χαρακτήρα, το Μουσείο «μετατοπίζει» τη σύγχρονη πολιτιστική ταυτότητα της Ίου. Κάνει το έργο των δύο καλλιτεχνών γνωστό σε όλο τον κόσμο, ενώ παράλληλα αναδεικνύει μια λιγότερο προβεβλημένη πτυχή της ιστορίας του νησιού, ενός τόπου που έχει κατά καιρούς προσελκύσει πλήθος διεθνών προσωπικοτήτων της τέχνης λόγω της ομορφιάς του φυσικού περιβάλλοντος και του ιδιαίτερου ρυθμού ζωής του. Στοιχεία που αποτελούν μέρος της ξεχωριστής παράδοσής του και αξίζει να διαφυλαχθούν.

Με αυτόν τον τρόπο, το Μουσείο Γαΐτη – Σίμωσι αρθρώνεται πάνω στην πολιτιστική κληρονομιά της Ίου και τη γεφυρώνει με τη σύγχρονη δημιουργία, αναδεικνύοντας ένα νέο και πολυεπίπεδο πρόσωπο για το νησί μας, όπως τονίζει η κ. Βουδούρη.

Τέτοιου είδους συνεργασίες με τον ιδιωτικό τομέα δίνουν τον τόνο για να ενισχυθεί ουσιαστικά η ποιότητα του τουρισμού στο νησί. 

Γκίκας Γκίκας (Δήμαρχος Ιητών): «Το νησί μας, μας ζει με τον τουρισμό που μας προσφέρει, οφείλουμε και εμείς συνεπώς να το προστατεύσουμε και να το σεβαστούμε»

- Πώς οραματίζεστε να περιγράφουν οι επισκέπτες το νησί σας στα επόμενα 5-10 χρόνια ως τουριστικό προορισμό;

«Ως μια ολοκληρωμένη, ποιοτική και κυρίως αυθεντική εμπειρία» απαντά ο Δήμαρχος. «Και ξεκινώ από το τελευταίο. Η ανάπτυξη είναι φυσικά ευπρόσδεκτη στην Ίο, την αποζητούμε, αρκεί να γίνεται πάντα με σεβασμό στο νόμο, στο φυσικό περιβάλλον, στη φυσιογνωμία και στην ιστορία του νησιού μας. Ξέρετε, έχω σκεφτεί πολλές φορές και το συζητάμε και με φίλους από τριγύρω νησιά, γιατί εκατομμύρια άνθρωποι από όλον τον κόσμο επισκέπτονται ξανά και ξανά τις Κυκλάδες; Για να απολαύσουν αυτόν τον τόπο, όπως έχει διαμορφωθεί μέσα στους αιώνες. Αν αυτό το καταστρέψουμε βίαια, τότε εκτός από το ανυπολόγιστο περιβαλλοντικό κόστος, στο τέλος θα χάσουμε και τους επισκέπτες μας. Το νησί μας, μας ζει με τον τουρισμό που μας προσφέρει, οφείλουμε και εμείς συνεπώς να το προστατεύσουμε και να το σεβαστούμε». 

«Οραματίζομαι, λοιπόν, οι άνθρωποι που επισκέπτονται την Ίο, να γνωρίζουν και να βιώνουν πραγματικά την Ίο. Όχι  ένα μαζικοποιημένο τουριστικό προϊόν που μπορούν να βρουν οπουδήποτε αλλού. Αλλά την αληθινή, δική μας Ίο, τη Νιό όπως τη λέμε εμείς εδώ, και μάλιστα το πιο καλό της πρόσωπο. Με τη μοναδική της φυσική ομορφιά, τις αξέχαστες θάλασσές της, τη σπουδαία ιστορία της, το έντονο πολιτιστικό αποτύπωμα, τα υπέροχα τοπικά προϊόντα και φαγητά της, την ποιοτική διασκέδαση, την ηρεμία αλλά φυσικά και το κέφι των νέων ανθρώπων. Με όλο και πιο σύγχρονες υποδομές και με τις ανέσεις που απαιτεί ένας κοσμοπολίτης του 21ου αιώνα, πάντα όμως στο μέτρο που χαρακτηρίζει τον τόπο μας, χωρίς υπερβολές που δεν μας ταιριάζουν. Και βέβαια, όταν σε μερικά χρόνια περιγράφουν αυτή την εμπειρία στο νησί μας, είμαι βέβαιος ότι θα συνεχίσουν να λένε και για τους ανθρώπους του, τις Νιώτισσες και τους Νιώτες, που πάντα ανοίγουν την αγκαλιά τους για να υποδεχτούν κάθε επισκέπτη και να πιούν ένα κρασάκι μαζί του» καταλήγει ο κ. Γκίκας.