Με αφορμή τη σύλληψη του 37χρονου στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης, ο οποίος φέρεται να έχει ομολογήσει την εμπλοκή του με τη Χαμάς και την προετοιμασία τρομοκρατικών χτυπημάτων στην Ευρώπη, η καθηγήτρια Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Μαίρη Μπόση, σε συνέντευξή της στο Liberal τονίζει ότι απαιτείται προσοχή έως ότου οι Αρχές παρουσιάσουν την πλήρη εικόνα της υπόθεσης.
Όπως επισημαίνει, η Χαμάς ιστορικά δεν έχει δώσει δείγματα τρομοκρατικής δράσης εκτός της γεωγραφικής της περιοχής, γεγονός που καθιστά την υπόθεση ιδιαίτερα σύνθετη.
Η ίδια εξηγεί ότι, εάν επιβεβαιωθεί πως πυρήνες που συνδέονται με τη Χαμάς κινούνται πλέον εκτός πεδίου, τότε μιλάμε για «διάχυση της βίας» προς την Ευρώπη και το δυτικό κόσμο.
Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα βρίσκεται εντός του κύκλου κινδύνου, ενώ η συνεργασία μεταξύ ελληνικών και ισραηλινών Αρχών καταδεικνύει αυξημένη ετοιμότητα, αλλά και την ανάγκη στενότερου ευρωπαϊκού συντονισμού.
Συνέντευξη στον Γιώργο Κακούση
Κυρία Μπόση, θα ήθελα να μας δώσετε τη δική σας οπτική σχετικά με το ζήτημα της σύλληψης του ατόμου στον Άγιο Νικόλαο της Κρήτης, το οποίο φέρεται να έχει ομολογήσει την εμπλοκή του με τη Χαμάς και την προετοιμασία τρομοκρατικών χτυπημάτων στην Ευρώπη.
Να πω καταρχήν ότι επειδή η ειδησιογραφία έως τώρα χρησιμοποιεί πολύ συχνά τη λέξη «εκτιμάται, θεωρείται, φέρεται, είναι πιθανό», εγώ θα κρατήσω ορισμένες επιφυλάξεις γύρω από την τελική τοποθέτηση των Αρχών, οι οποίες θα μας δώσουν ένα πλήρες σκεπτικό γύρω από όλα αυτά τα οποία πράγματι συμβαίνουν. Εδώ, πρέπει να πω ότι η Χαμάς η οποία λειτουργεί εδώ και πάρα πολλά χρόνια σε συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, δεν έχει δώσει ποτέ δείγματα τρομοκρατικών πράξεων εκτός περιοχής. Δεν έχει δράσει, δεν έχει εμφανίσει τίποτα εκτός περιοχής όλα αυτά τα χρόνια.
Εάν γυρίσω πίσω στο παρελθόν και δω εάν το παλαιστινιακό ζήτημα είχε ποτέ εξάγει αυτού του τύπου τη βία, θα σας θυμηθώ ότι κατά τις δεκαετίες 1960 μέχρι το 1980 υπήρξαν διασπάσεις της PLO και της Φατάχ, οι οποίες χρησιμοποίησαν τρομοκρατικές πράξεις με στόχο, όπως ισχυρίζονταν, τη διεθνοποίηση του παλαιστινιακού προβλήματος. Που σημαίνει ότι θεωρούσαν ότι τα ευρωπαϊκά κράτη αλλά και γενικά η διεθνής κοινότητα δεν έβλεπε το παλαιστινιακό ζήτημα και θεωρούσαν ότι έπρεπε να το διεθνοποιήσουν. Το διεθνοποίησαν μέσω της βίας. Πρέπει να πω ότι συνήθως αυτού του τύπου οι οργανώσεις, όπως η Χαμάς, δύσκολα διεθνοποιούν το ζήτημα με τέτοιες μεθόδους.
Υπάρχει και αυτή η επίσημη δήλωση του υπουργού Προστασίας του Πολίτη και του κ. Χρυσοχοΐδη, ο οποίος είπε ότι ο ίδιος ο 37χρονος έχει ομολογήσει ότι προετοίμαζε χτυπήματα. Άρα μήπως βρισκόμαστε μπροστά σε μια αλλαγή του τρόπου δράσης αυτής της οργάνωσης και ανοίγματος της δράσης της τρομοκρατικής σε περιοχές εκτός του συνηθισμένου πεδίου;
Αυτό που αναφέρατε μόλις τώρα ονομάζεται στην ορολογία της τρομοκρατίας «διάχυση της βίας». Σημαίνει ότι φεύγει πλέον από την περιοχή και επεκτείνεται σε πάρα πολλές άλλες περιοχές, όπως η Ευρώπη που είναι πολύ κοντά, κοντινή περιοχή γεωγραφικά, για να δώσει ένα δείγμα γραφής. Εδώ όμως πρέπει να πω ότι η τρομοκρατία, όπως την γνωρίζω εγώ τουλάχιστον, έχει συνέπεια, έχει συνέχεια, έχει αιτίες, έχει αφορμές.
Δηλαδή έχει πάρα πολλές λογικές να δρα και κυρίως όταν προέρχεται από τέτοιου τύπου οργανώσεις. Αυτού του τύπου οι οργανώσεις λειτουργούν και με το σκεπτικό της ανταπόδοσης. Κάνουν δηλαδή ανταποδοτική τρομοκρατία.
Τι σημαίνει αυτό τώρα. Σημαίνει ότι αντιδρά. Αντιδρά πού, σε ποιον. Αντιδρά στον πόλεμο. Αντιδρά σε σφαγές. Αντιδρά σε κακοποίησεις. Αντιδρά σε γενοκτονία, σε βιασμούς και άλλες εντάσεις. Δεν είναι συντεταγμένη αλλά δεν έχει δηλώσει, δεν έχει ξεκαθαρίσει τη θέση της αρκετά ικανοποιητικά από ό,τι φαίνεται.
Εάν η Χαμάς, λόγω των γεγονότων που έχουν συμβεί με το Ισραήλ, έχει, με εσωτερικές διαβουλεύσεις, υποστεί διασπάσεις, κάποιες από αυτές τις διασπάσεις θα δείξουν το προφίλ τους, το βίαιο προφίλ τους. Και οι διασπάσεις αυτές είναι εξαιρετικά βιαιότερες.
Εάν συμβαίνει κάτι τέτοιο στη Χαμάς θα εμφανιστούν και εκτός πεδίου. Δηλαδή, εντός ευρωπαϊκών χωρών ή εντός του δυτικού κόσμου με πράξεις βίας. Αυτό είναι εξαιρετικά επώδυνο, να το ξέρετε, γιατί είναι πολύ πιο βίαιες.
Τώρα, το πεδίο είναι πολύ σύνθετο. Ιράν, Λίβανος, Λωρίδα της Γάζας, Συρία. Υπάρχει μια κατάσταση με πολλαπλά μέτωπα. Αυτό πιστεύετε ότι βοηθά στη ριζοσπαστικοποίηση κάποιων πυρήνων, οι οποίοι τελικά μπορεί να δραστηριοποιηθούν εκτός αυτών των περιοχών;
Μα ήδη υπάρχουν πυρήνες που έχουν δώσει δείγματα αυτής της κατηγορίας. Ο ISIS που δραστηριοποιείται στη Συρία έχει δώσει δείγματα γραφής στην Ευρώπη, έχει δώσει δείγματα γραφής παγκόσμια. Και εδώ πρέπει να πούμε βέβαια ότι αυτού του τύπου η κινητικότητα όπως αυτή που είδαμε να εξελίσσεται με το τελευταίο γεγονός στην Ελλάδα, μπορεί να λειτουργήσει και προειδοποιητικά.
Δηλαδή υπάρχει η προειδοποίηση ότι περνάμε στο επόμενο στάδιο που είναι πράξεις βίας. Αυτό βέβαια πρέπει να πω ότι είναι πολύ ιδιαίτερο, γιατί εκ των πραγμάτων σημαίνει ότι και τα ευρωπαϊκά κράτη και η Ελλάδα βέβαια, θα αυξήσουν υπέρμετρα τα μέτρα τα μέτρα κρατικής καταστολής για να προλάβουν γεγονότα.
Πιστεύετε ότι η Ευρώπη, και πιο συγκεκριμένα και η Ελλάδα, κινδυνεύουν από τέτοιου είδους πράξεις τρομοκρατίας;
Σαφώς κινδυνεύουν. Έχουν τα δείγματα γραφής του παρελθόντος, ήταν πολύ καθαρά. Εάν τώρα πιστοποιηθεί ως τέλος ότι πράγματι η Χαμάς κινείται εκτός χώρου, δηλαδή αρχίζει αυτή η διάχυση που ανέφερα προηγουμένως, τότε υπάρχει ένα ζήτημα πάρα πολύ σοβαρό.
Θα μπορούσαν όλα αυτά να μην έχουν γίνει; Θα μπορούσαν αν είχε αποφασιστεί ότι θα δημιουργηθεί παλαιστινιακό κράτος. Θεωρείτε ότι θα το επέτρεπε πότε αυτό το Ισραήλ;
Πάντως, οι ελληνικές Αρχές έδειξαν ένα καλό στάδιο ετοιμότητας...
Οι ελληνικές διωκτικές Αρχές, από ό,τι έχω αντιληφθεί, από αυτά που διαβάζω τουλάχιστον, έχουν συνεργαστεί πολύ στενά με τις ισραηλινές Αρχές, οι οποίες έδωσαν και την εξέλιξη και στην Κύπρο και στην Ελλάδα. Κατά μία έννοια αυτό δίνει ένα προβάδισμα στην πρόληψη. Κατά μία δεύτερη έννοια, η κινητοποίηση εντός ευρωπαϊκών χωρών, που οφείλει να γίνει με μεγάλη εγρήγορση, δεν νομίζω ότι θα προλάβει πολλά, γιατί έχω παρατηρήσει πάρα πολλές φορές, σε πολλές τρομοκρατικές δράσεις, ότι οι αρχές ασφαλείας των ευρωπαϊκών κρατών δεν συνεργάζονται, παρά εκ του αποτελέσματος, όχι όταν συμβαίνει.
Θεωρούν την τρομοκρατία ζητήματα εθνικής ασφάλειας, κρατούν το μυστικό της κάθε χώρας, αλλά όταν συμβεί, τότε αρχίζουν και συνεργάζονται και η συνεργασία μας έχει δώσει ως τώρα πάρα πολλά δείγματα, όπως πώς ξεκίνησαν αυτά τα άτομα, πώς διήλθανε από τα ευρωπαϊκά σύνορα. Και η Ελλάδα βεβαίως είναι μέσα στον κύκλο κινδύνου, γιατί έχουν περάσει πολλοί μέσα από τις μεταναστευτικές ροές.
Αυτό που βλέπω εγώ, είναι ότι υπάρχει ένα πάρα πολύ μεγάλο και πολύ σοβαρό ζήτημα, το οποίο βέβαια ελπίζω να το δω σύντομα, να ολοκληρωθεί με τις ανακρίσεις και με το τι θα καταθέσει ο συγκεκριμένος, ο οποίος βέβαια δεν είχε κανένα προφίλ τρομοκράτη.
*Η Μαίρη Μπόση είναι Καθηγήτρια στο τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς. Ειδικεύεται σε θέματα διεθνούς πολιτικής βίας και διεθνούς ασφάλειας.
