ΓΔ: 920,03 -7,26 (-0,78 %)

Τζίρος: 68,72 εκατ. €   RT

7ος χρόνος, ημέρα 2054η
Τετάρτη, 16 Ιουνίου 2021

ΓΔ: 920,03 -7,26 (-0,78 %)

Τζίρος: 68,72 εκατ. €   RT

ΥΠΠΟΑ: Δέκα ανακρίβειες της Liberation για την Ακρόπολη

ΥΠΠΟΑ: Δέκα ανακρίβειες της Liberation για την Ακρόπολη

«Η Ακρόπολη είναι ένα από τα κορυφαία μνημεία της παγκόσμιας κληρονομιάς. Έχουμε χρέος να το προσεγγίζουμε με τον προσήκοντα σεβασμό και κυρίως παρουσιάζοντας την αλήθεια προκειμένου κάθε πολίτης, αμερόληπτα, να εξάγει τα συμπεράσματά του. Όταν ο κ. Perrier υποστηρίζει αβίαστα και με περισσή ευκολία την προσωπική του άποψη ότι η Ακρόπολη κινδυνεύει να καταστραφεί για πάντα πρέπει να είναι σε θέση να την τεκμηριώσει».

Το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού απαντά σε δημοσίευμα της γαλλικής εφημερίδας Liberation και του ιστότοπου liberation.fr σχετικά με την Ακρόπολη. Το ρεπορτάζ του κ. Fabien Perrier με τίτλο L’Acropole, beauté bétonnée et défigurée (Ακρόπολη, ομορφιά τσιμεντωμένη και παραμορφωμένη) ασχολείται με τις νέες διαστρώσεις στον Ιερό Βράχο.

Όπως λέει το ΥΠΠΟΑ, «αποσιωπά ότι πρόκειται για την αντικατάσταση των παλαιών (1977-2004-2012) τσιμεντένιων διαστρώσεων της οδού Παναθηναίων με νέες από αρχιτεκτονικό σκυρόδεμα, καθώς και για τη συντήρηση των υφιστάμενων διαδρομών, που εκκρεμούσε από το 2018. Από μια τόσο έγκυρη εφημερίδα που απευθύνεται στη διεθνή κοινή γνώμη όπως η Liberation , θα περίμενε κανείς να διαβάσει και την άποψη των υπευθύνων μελετητών, οι οποίοι είναι επιστήμονες εγνωσμένου κύρους, διεθνώς, με μακρά και πολύ επιτυχημένη θητεία στο αναστηλωτικό έργο της Ακρόπολης. Το ελληνικό κράτος επί τέσσερις και πλέον δεκαετίες εμπιστεύθηκε σε αυτούς τους επιστήμονες την αναστήλωση μνημείων όπως ο Παρθενώνας, ο Ναός της Απτέρου Νίκης, το Ερέχθειο και όχι μόνο το έργο τους δεν αμφισβητήθηκε από κανέναν, αλλά έχει αποσπάσει και διεθνείς διακρίσεις. Πώς λοιπόν τους αμφισβητούμε για μία διάστρωση όταν τους έχουμε εμπιστευθεί το σύνολο της αναστήλωσης και ανάδειξης των μνημείων της Ακρόπολης;»

Τα έργα στην Ακρόπολη

Το ΥΠΠΟΑ σημειώνει στην επιτολή πως την επιστημονική ευθύνη για τα έργα συντήρησης και αποκατάστασης, που εκτελούνται τέσσερις και πλέον δεκαετίες στα μνημεία της Ακρόπολης, έχει η Επιτροπή Συντηρήσεως Μνημείων Ακροπόλεως (ΕΣΜΑ). Μια επιτροπή που απαρτίζεται από διεθνώς αναγνωρισμένους ειδικούς σε προγράμματα διαχείρισης, συντήρησης και αναστήλωσης μνημείων και συνόλων (Αρχαιολόγους, Αρχιτέκτονες, Πολιτικούς και Χημικούς Μηχανικούς, Συντηρητές) καθώς και από λίαν έμπειρα επιστημονικά στελέχη του Υπουργείου Πολιτισμού με αντίστοιχες ειδικότητες. Η ΕΣΜΑ στο έργο της συνεργάζεται στενά με τους επιστήμονες (των ίδιων ως άνω ειδικοτήτων) της Υπηρεσίας Συντήρησης των Μνημείων της Ακρόπολης (ΥΣΜΑ), του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.

Η ΕΣΜΑ τεκμηριώνει λεπτομερώς και σε βάθος την κατάσταση των μνημείων (βράχος, μεμονωμένα μνημεία, αρχαία υλικά δομής, φαινόμενα φθοράς, λειτουργία του αρχαιολογικού χώρου), προγραμματίζει και εποπτεύει τη μελέτη των αναγκαίων μέτρων, προβαίνει σε επιστημονικές δημοσιεύσεις (ερευνών, προγραμμάτων, αποτελεσμάτων) και υποβάλλει προς κρίση τις προτάσεις (σε πρώτο στάδιο), και τις οριστικές μελέτες (σε δεύτερο στάδιο) στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο του ΥΠΠΟΑ, του οποίου η γνωμοδότηση αποτελεί την βάση της σχετικής Υπουργικής απόφασης.

Διαδικασία που ακολουθήθηκε και στην περίπτωση των νέων διαδρομών και του ανελκυστήρα πλαγιάς προκειμένου το κορυφαίο μνημείο να είναι -για πρώτη φορά- απολύτως προσβάσιμο σε ολόκληρη την κοινωνία. Ήταν ένα έργο, αναγκαίο, πολύπλοκο και σύνθετο, το οποίο υλοποιήθηκε εν μέσω πανδημίας με την εφαρμογή όλων των διατάξεων του αρχαιολογικού νόμου της χώρας, ακολουθώντας πλήρως το ελληνικό και διεθνές νομικό και θεσμικό πλαίσιο.

Στη συνέχεια παρατηρεί πως υπήρξε μακροσκελής ανακοίνωση των 12 μελών της ΕΣΜΑ και αποδομεί, μία προς μία, τις ανακρίβειες του ρεπορτάζ. Πρώτον δεν χρησιμοποιήθηκε οπλισμένο σκυρόδεμα πάνω στους αρχαίους βράχους. Αυτό έγινε σε ελάχιστες περιπτώσεις με μικρά τεμάχια γαλβανισμένου πλέγματος. Σε κάθε περίπτωση εφαρμόζοντας τη θεμελιώδη στα έργα της ΕΣΜΑ Αρχή της αναστρεψιμότητας, η σύμφυση του βράχου και της επίστρωσης εμποδίζεται με διαχωριστική μεμβράνη. Η Αρχή της αναστρεψιμότητας υπήρξε από την πρώτη ημέρα των έργων στην Ακρόπολη το ύψιστο πρόσταγμα και η τήρησή της έως σήμερα είναι αυστηρότατη.

Δεύτερον, δεν ξεκίνησαν όλα στο τέλος Οκτωβρίου του 20, «σε μία Ελλάδα που επρόκειτο να επιβάλει ξανά περιοριστικά μέτρα». Η επιστημονική συζήτηση και η έγκριση των σχεδίων της επέμβασης έγινε από τον Απρίλιο έως τον Ιούλιο 2020, με την ίδια σχολαστικότητα όπως και για κάθε άλλο έργο, μήνες πριν από την επιβολή των αυστηρών μέτρων προστασίας από την πανδημία.

Τρίτο σημείο: Δεν χρησιμοποίησαν «βαριά μηχανήματα, που έκαναν ζημιά στον χώρο», όπως παραπονιέται ο Τάσος Τανούλας). «Ανακριβέστατο» απαντά το υπουργείο. «Στο έργο της διάστρωσης ουδεμία καταστροφή βράχου ή αρχαίων καταλοίπων σημειώθηκε.»

Τέταρτο, δεν καλύφθηκαν πουθενά αρχαιολογικά ίχνη στην Ακρόπολη. Τα όρια της κύριας οδού (κεντρικής διάβασης), των παρόδιων μνημείων και των περιβόλων εντοπίσθηκαν από δύο ειδικευμένους αρχιτέκτονες της ΥΣΜΑ και τον Πρόεδρο της ΕΣΜΑ Μανόλη Κορρέ με εξαντλητική ακρίβεια. (σ.σ. αυτό φαίνεται από τις δύο φωτογραφίες του Σωκράτη Μαυρομμάτη που δημοσιεύουμε, μία του 1978 και μία σημερινή).

«Η κατάχωση αρχαιολογικών τεκμηρίων, μετά τη μελέτη και δημοσίευσή τους, υπαγορεύεται από την ανάγκη προστασίας και ανάσχεσης της περαιτέρω καταστροφής τους από τη συνέχιση της έκθεσής τους στους φθοροποιούς περιβαλλοντικούς παράγοντες και από το πλήθος των επισκεπτών. Είναι μια δόκιμη μέθοδος, η οποία, επιπροσθέτως, απαιτείται και επιβάλλεται από τα διεθνή κανονιστικά κείμενα αρχαιολογικής μνημειακής προστασίας. Επιπλέον, στην περίπτωση της οδού Παναθηναίων προηγήθηκε φωτογραμμετρική αποτύπωση υψηλής ακρίβειας» συνεχίζει το υπουργείο.

Πέμπτη ανακρίβεια: «Ένα ατύχημα συνέβη στις 18 Απριλίου. Ένας άντρας έπεσε από την αναπηρική καρέκλα του» γράφει η γαλλική εφημερίδα.

Τα πραγματικά δεδομένα του ατυχήματος είναι ότι συνέβη στο ξύλινο deck στα Προπύλαια και όχι στις νέες διαδρομές, απαντά το υπουργείο. «Είναι απορίας άξιον πως βρέθηκε εκεί ο συμπολίτης μας με το αναπηρικό καρότσι καθώς δεν ενδείκνυται η κυκλοφορία τροχήλατων αμαξιδίων στο συγκεκριμένο ξύλινο δάπεδο το οποίο έχει αναβαθμούς. Στις 22 Απριλίου η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη κάλεσε την Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία ΕΣΑμεΑ σε αυτοψία στον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης. Στις 26 Απριλίου δημοσιοποιήθηκε το πόρισμά τους το οποίο μπορεί κανείς να διαβάσει. Παραμένει αδιαμφισβήτητο το γεγονός ότι η Ακρόπολη είναι σήμερα απολύτως προσβάσιμη στο σύνολο της κοινωνίας, της κοινωνίας των τριών τρίτων.»

Έκτο σημείο απάντησης, το πώς επελέγη η εταιρεία που έκανε το έργο, καθώς δεν υπήρξε συνοπτικός διαγωνισμός. Το ΥΠΠΟΑ εξηγεί πως τον Σεπτέμβριο 2019 υπήρξε η συνεννόηση και η συμφωνία του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού με το Ίδρυμα Ωνάση να αναλάβει τη δωρεά των έργων αναβάθμισης των παρεχομένων υπηρεσιών στην Ακρόπολη των Αθηνών και στα γύρω μνημεία. Η δωρεά περιελάμβανε:

α) Την κατασκευή ανελκυστήρα πλαγιάς για την αντικατάσταση του παλαιού εργοταξιακού αναβατορίου.

β). Τη δημιουργία διαδρομών ΑμεΑ (α΄ και β ΄φάση) επί του Βράχου, προκειμένου να καταστεί προσβάσιμος στον μέγιστο δυνατό βαθμό. Ήδη ολοκληρώθηκε η α΄ φάση, και δρομολογείται από το ΥΠΠΟΑ η β΄ φάση.

γ). Την αντικατάσταση του παλαιού φωτισμού των μνημείων της Ακροπόλεως, των Τειχών του Βράχου, του Φιλοπάππου και του Ηφαιστείου στην Αρχαία Αγορά.

δ) Την προμήθεια οχημάτων GolfCarts για την διευκόλυνση της πρόσβασης των ΑμεΑ από τη Διονυσίου Αρεοπαγίτου έως τον ανελκυστήρα.

Όλα τα έργα εκτελέστηκαν σε στενή συνεργασία των υπηρεσιών και των εξωτερικών συνεργατών του Ιδρύματος Ωνάση με τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και την Επιστημονική Επιτροπή Συντήρησης Μνημείων Ακροπόλεως, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 3028/2002 «Περί προστασίας των Αρχαιοτήτων και εν γένει της Πολιτιστικής Κληρονομιάς».

Ανακριβές (έβδομο σημείο) και ότι τον περασμένο Δεκέμβριο, «σοβαρές πλημμύρες προκλήθηκαν στο χώρο λόγω μη απορροής νερού σε αυτήν την αδιάβροχη επίστρωση».

Το ζήτημα της διευθέτησης και απορροής των ομβρίων υδάτων από την Ακρόπολη απασχολεί τις υπηρεσίες του ΥΠΠΟΑ συστηματικά τα τελευταία 10 έτη. Συνέβαιναν πάντοτε, ασχέτως της ύπαρξης της νυν ή της παλαιότερης επίστρωσης στη ράχη του βράχου. (Το 2018 βρoχοπτώσεις προκάλεσαν φθορές των τειχών, ιδιαίτερα στην βόρεια κλιτύ και ο βόρειος περίπατος της Ακρόπολης έμεινε κλειστός για μεγάλο διάστημα). Η πάγια κατά καιρούς θέση των ειδικών για την αντιμετώπιση του προβλήματος συνοψίζεται στην αποκατάσταση των εδαφών στην Ακρόπολη για την επίτευξη ομαλών επιφανειών με σταθερή κλίση από το μέσον προς τα τείχη, ώστε τα όμβρια να μη λιμνάζουν, αλλά να οδηγούνται στις υδρορρόες του τείχους. Αυτός είναι ένας από τους σοβαρούς λόγους για τους οποίους πρέπει να αποκατασταθούν οι αρχαίες στάθμες.

Για πρώτη φορά κατασκευάστηκε υδραυλικό έργο επί της Ακροπόλεως, στο πλαίσιο των εργασιών για την αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών στην Ακρόπολη, σύμφωνα με μελέτες που ξεκίνησαν τον Οκτώβριο 2019. Κατασκευάστηκαν, φρεάτιο απορροής στην ανατολική πλευρά του Παρθενώνα, μεταξύ του μνημείου και του παλαιού μουσείου και αυλάκι αποστράγγισης και απορροής στην νοτιοανατολική πλευρά.

Η Β' Φάση της υδραυλικής προμελέτης, η οποία εγκρίθηκε ομοφώνως από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, και εκτελείται, αντιμετωπίζει συνολικά για πρώτη φορά και με τις λιγότερες δυνατές παρεμβάσεις, το χρόνιο πρόβλημα των πλημμυρών στην Ακρόπολη, αλλά και στην Αρχαία Αγορά των Αθηνών.

Επίσης, ο Μανόλης Κορρές δεν έδωσε συνέντευξη Τύπου (όγδοο σημείο) αλλά μίλησε σε για τα αρχαία μονοπάτια της Ακρόπολης σε διάλεξη που μεταδόθηκε μέσω της πλατφόρμας Webex στους φοιτητές του Εργαστηρίου Ιστορίας και Θεωρίας της Αρχιτεκτονικής του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου και όχι σε συνέντευξη Τύπου.

Ένατο: «Εν τέλει, όλοι υποπτεύονται ότι αυτό το κάπως μεγαλομανιακό έργο έχει μόνο έναν σκοπό: την επιτάχυνση του ρυθμού επισκέψεων και, συνεπώς, τον συνολικό αριθμό των επισκεπτών στον αρχαιολογικό χώρο ...» γράφει ο συντάκτης.

Το υπουργείο απαντά: «Η διέλευση των επισκεπτών διαμέσου 5 θυρών, έναντι της διέλευσης διαμέσου μίας (της κεντρικής των Προπυλαίων), όπως σήμερα, διευκολύνοντας τους επισκέπτες και μειώνει το συνωστισμό τους. Προστατεύει και το κοινό αλλά πολύ περισσότερο το μνημείο. Σε κάθε περίπτωση η πρόταση της ΕΣΜΑ δεν υπαγορεύεται από επιθυμία αύξησης του αριθμού των επισκεπτών, αλλά μόνον από την πρόθεση βελτίωσης της εμπειρίας της επίσκεψής τους. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν τα μέλη της στην ανακοίνωσή τους: "Τονίζουμε ότι ακόμη και για πενήντα φορές λιγότερους επισκέπτες θα άξιζε αυτοί να βλέπουν ό,τι είχε πράγματι υπάρξει και όχι την αυθαίρετη και παραπλανητική επινόηση του 1957".»

Δέκατη ανακρίβεια: ο φορέας του ΟΗΕ που είναι υπεύθυνος για την παγκόσμια κληρονομιά θα έπρεπε να είχε ειδοποιηθεί πριν από την εκτέλεση των έργων» γράφει η Liberation, εννοώντας την ΟΥΝΕΣΚΟ.

Οι συγκεκριμένες επεμβάσεις αφορούν στην αντικατάσταση των παλαιών (1977-2004-2012) τσιμεντένιων διαστρώσεων της οδού Παναθηναίων με νέα, καθώς και στη συντήρηση υφιστάμενων διαδρομών. Πρόκειται για μικρές αποκαταστάσεις, απολύτως αναστρέψιμες. Η Ελλάδα, έχει καθιερώσει διεθνώς στα αναστηλωτικά έργα την αρχή της αναστρεψιμότητας. Η αρχή αυτή, επαναλαμβάνουμε, υπήρξε από την πρώτη ημέρα των έργων στην Ακρόπολη το ύψιστο πρόσταγμα και η τήρησή της έως σήμερα είναι αυστηρή. Για τέτοιου είδους επεμβάσεις δεν υπάρχει υποχρέωση ενημέρωσης της UNESCO.

Το υπουργείο κλείνει τονίζοντας ότι το φθινόπωρο έχει ήδη προγραμματισθεί Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο, στο οποίο προσκλήθηκαν εμπειρογνώμονες από την UNESCO και έχουν ήδη αποδεχθεί την πρόσκληση.