Le Monde: Παταγώδης η αποτυχία των λαϊκιστών Τραμπ, Πούτιν και Μπολσονάρου με τον κορονοϊό

Παταγώδης η αποτυχία των λαϊκιστών Τραμπ, Πούτιν και Μπολσονάρου με τον κορονοϊό

Το πολιτικό μοντέλο που απέτυχε παταγωδώς στη μάχη κατά του Covid-19 είναι αυτό του λαϊκισμού και των λαϊκιστών ηγετών επισημαίνει αρθρογράφος της Le Monde, ο οποίος υπογραμμίζει ότι τώρα που η πανδημία του κορονοϊού εμφανίζει σημάδια κάμψης διεθνώς, έχει έρθει η ώρα του απολογισμού των πολιτικών που διαχειρίστηκαν την κρίση. 

Σε άρθρο γνώμης που δημοσίευσε ο αθρογράφος της γαλλικής εφημερίδας Le Monde Αλέν Φρανσόν, προβαίνει σε ανάλυση της αλλοπρόσαλλης, όπως την χαρακτηρίζει, πολιτικής των τριών ηγετών, του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, του προέδρου της Βραζιλίας Ζαΐχ Μπολσονάρου και του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν, με τον απολογισμό στην μάχη που αυτοί έδωσαν στις χώρες τους κατά του κορονοϊού να κρίνεται ως αποθαρρυντικός. Όπως χαρακτηριστικά γράφει ο Φρανσόν «Οι λαϊκιστές κυβερνήτες είχαν την ευκαιρία να αποδείξουν την υπεροχή που τους αποδίδουν οι παραδοσιακές ελίτ, αλλά η αποτυχία τους είναι παταγώδης και θα πρέπει να μας γίνει μάθημα».

Στο άρθρο του γράφει τα εξής:

«Για τους λαϊκιστές που βρίσκονται στην εξουσία, η κρίση που προκάλεσε ο Covid-19 κατέληξε σε απόλυτη καταστροφή. Είτε κυβερνούν δημοκρατικές χώρες, είτε πρόκειται για επιβεβαιωμένα αυταρχικά καθεστώτα, το αποτέλεσμα παραμένει το ίδιο: ο απολογισμός της διαχείρισής τους είναι θλιβερός. Απέδειξαν ότι είναι ανίκανοι να κυβερνήσουν όπως επιτάσσει η Ιστορία. Οι λαϊκιστές ηγέτες είχαν την ευκαιρία να αποδείξουν την υπεροχή που τους αποδίδουν οι καθεστωτικές ελίτ, αλλά η αποτυχία τους υπήρξε παταγώδης και θα πρέπει να μας γίνει μάθημα.
Ας πάρουμε το παράδειγμα του Ντόναλντ Τραμπ και του ομολόγου του της Βραζιλίας Ζαϊχ Μπολσονάρου (μην ξεχνάμε ότι αυτοί οι δύο έχουν θαυμαστές στην Ευρώπη την Μαρίν Λεπέν και τον Ματέο Σαλβίνι). Στην Ουάσινγκτον αλλά και στη Μπραζίλια, δηλαδή στην ισχυρότερη από τις δυτικές δημοκρατίες (ΗΠΑ) και στην μεγαλύτερη δύναμη της Λατινικής Αμερικής (Βραζιλία), οι δύο ηγέτες εκπροσωπούν τον εθνικισμό, την δαιμονοποίηση των ελίτ, διεκδικούν το μονοπώλιο της εκπροσώπησης του «λαού» και είναι σίγουροι ότι ενσαρκώνουν μια «ισχυρή» εξουσία. Ενας άνεμος τέλους της παγκοσμιοποίησης φυσούσε στο πέρασμά τους. Το Κράτος έπαιρνε στα χέρια του ξανά τον «έλεγχο» και επαναβεβαίωνε τα σύνορά του.

Τι έγινε τελικά; Στη διαχείριση του κορονοϊού, οι δυτικές δημοκρατίες δεν εμφανίστηκαν με κοινή πολιτική: ορισμένες αιφνιδιάστηκαν, άλλες ήταν καλύτερα εξοπλισμένες. Αλλά οι μεγάλοι λαϊκιστές ηγέτες απέτυχαν «πολύ περισσότερο από τους άλλους», όπως δήλωσε και ο Αμερικανός αναλυτής Yascha Mounk. Στην πρώτη μεγάλη κρίση έδειξαν τα όριά τους, τα οποία ίσως βρίσκονται στο DNA τους. Επωφελούμενος από την οικονομική και κοινωνική δυστυχία των εργαζομένων και της μεσαίας τάξης, ο λαϊκισμός κατέλαβε την εξουσία καταγγέλλοντας τις ελίτ, στοχοποιώντας αποδιοπομπαίους τράγους (την παγκοσμιοποίηση, την Ευρωπαϊκή Ενωση, το ευρώ, την μετανάστευση) και διατυπώνοντας αυταρχικές λύσεις του τύπου "εγώ θα…".
Ο Ντόναλντ Τραμπ έναντι ενός σύνθετου προβλήματος, αυτό του Covid-19, αποσυντέθηκε. Το τραμπικό κοκτέιλ [αυτή η απίστευη και εκρηκτική μείξη ενός απύθμενου εγώ και ταυτόχρονα διανοητικού κόμπλεξ κατωτερότητας] αποκαλύφθηκε ότι ήταν δηλητήριο: αυτό το «εγώ ξέρω καλύτερα από όλους τους άλλους» οδήγησε τον Τραμπ στο να περιφρονήσει αυτό το κομμάτι των ελίτ που αποτελούν οι ιατροί. Αποτέλεσμα; Αδυναμία και ανικανότητα οποιασδήποτε άσκησης ηγεσίας.

Ο ομόλογός του της Βραζιλίας, Ζαΐχ Μπολσονάρου, "ο Τραμπ των Tροπικών" όπως αποκαλείται από κάποιους, έδειξε την ίδια περιφρόνηση για την επιστήμη. Όσο ο Τραμπ μιλούσε για περαστική γρίπη, ορκιζόταν ότι θα τελειώσει ως την αρχή της άνοιξης και πρότεινε να γίνονται ενέσεις απολυμαντικού στο σώμα των ασθενών, ο Μπολσονάρο, επίσης, ύψωνε το μεσαίο του δάχτυλο και έκανε το αντίθετο από αυτό που οι αρμόδιοι υπουργοί του συνέστηναν για τη χώρα. Είχε εμπιστοσύνη στο σώμα του, σώμα «αθλητή», όπως έλεγε, για να κρατήσει τον Covid-19 σε απόσταση.
Σήμερα, η Βραζιλία κινδυνεύει με οικονομική κατάρρευση, βασικά μέλη της κυβέρνησής έχουν παραιτηθεί, γίνεται έρευνα για ορισμένους στενούς συνεργάτες του προέδρου και ο Μπολσονάρο θα βρεθεί πιθανόν αντιμέτωπος με διαδικασία αποπομπής. Με άλλα λόγια, μια απόλυτη υγειονομική και πολιτική καταστροφή.

Για τον Πούτιν

Απομένει ο τρίτος "ισχυρός άνδρας", και αγαπημένος των λαϊκιστών της άκρας δεξιάς (και αριστεράς) της Ευρώπης, ο Βλαντιμίρ Πούτιν. Ο Ρώσος πρόεδρος ανήκει στην οικογένεια των αυταρχικών ηγετών με τάσεις επεκτατισμού. Περισσότερο εθνικιστής παρά λαϊκιστής, για να είμαστε ακριβείς, ο ισχυρός άνδρας του Κρεμλίνου υπήρξε πιστός στη γραμμή του: η Ρωσία πριν τους Ρώσους, εμμονή στην εικόνα της χώρας στη διεθνή σκηνή ακόμη και σε βάρος των συμπολιτών του.

Στην αρχή, ο μεγάλος αυτός στρατηγικός νους της ευρω-ασιατικής στέπας μυρίστηκε μια ευκαιρία για να ταπεινώσει την Ευρωπαϊκή Ενωση και τις φιλελεύθερες δημοκρατίες. Πιστεύοντας ότι η χώρα του δεν έχει τίποτα να φοβηθεί από τον κορονοϊό ["δεν υπάρχει επιδημία στην Ρωσία", έλεγε το Κρεμλίνο ως τις 26 Μαρτίου], σπεύδει να αποστείλει, διαφημίζοντάς την, ιατρική βοήθεια [και κατασκόπους] στην Ιταλία και στις ΗΠΑ… Στη συνέχεια, όταν ο Covid-19 εξαπλώθηκε στη Ρωσία, η κατάσταση του συστήματος υγείας της μεγαλύτερης χώρας στον κόσμο, αποδεικνύει αυτό που πραγματικά είναι: μέτρια, στην καλύτερη των περιπτώσεων. Και ενώ ο Πούτιν, λίγες εβδομάδες νωρίτερα, θέλησε να τα βάλει με την Σαουδική Αραβία στον πόλεμο των τιμών του πετρελαίου, τελικά οι τιμές κατέρρευσαν προκαλώντας μια τεράστια ύφεση στην Ρωσία. Τα 144 εκατομμύρια Ρώσοι πληρώνουν τώρα το ακριβό τίμημα των φαντασιώσεων του Πούτιν.»

Τέλος ο αρθρογράφος της Le Monde καταλήγει στο συμπέρασμα ότι αυτοί οι λαϊκιστές ηγέτες έχουν κάτι κοινό, χρειάζονται έναν εχθρό. «Κάνουν καριέρα όταν έχουν αντίπαλο, όταν δείχνουν ότι έρχεται μια απειλή. Ζουν σε έναν κόσμο όπου όλα μπαίνουν στα κουτάκια "φίλος" ή "εχθρός", "μαζί μας" ή "εναντίον μας". Όπως επισημαίνεται στο άρθρο, αποτελεί κανόνα της πολιτικής τους η στοχοποίηση ώστε να μπορούν να αποφύγουν τις ευθύνες, αλλά αντ' αυτού όπως γράφει ο Φρανσόν, «απεδείχθη ότι αυτές οι απλοϊκές πολιτικές έννοιες δεν έχουν νόημα στη μάχη κατά του Covid-19. Λαϊκιστές τύπου Τραμπ και Μπολσονάρου ή εθνικιστές όπως ο Πούτιν, έδειξαν ότι τα μοντέλα τους απέτυχαν στην πανδημία του κορωνοϊού. Τώρα, ξέρουμε».