Τετάρτη 22 Ιανουαρίου 2020, 17:47

-A +A

Επείγοντα μέτρα προστασίας χρειάζονται οι «Δεσμώτες»

Τετάρτη 22 Ιανουαρίου 2020, 17:47
Επείγοντα μέτρα προστασίας χρειάζονται οι «Δεσμώτες»
-A +A

Της Αγγελικής Κώττη

Σε κίνδυνο βρίσκονται οι αρχαίοι δεσμώτες του Παλαιού Φαλήρου που βρήκαν βίαιο θάνατο και τάφηκαν ομαδικά. Ο τάφος αποκαλύφθηκε κατά τις ανασκαφές για το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος την άνοιξη του 2016 και ήδη από την αρχή  η επικεφαλής της ανασκαφής έκρουε τον κώδωνα του κινδύνου λέγοντας πως λόγω της φύσης του υλικού έπρεπε να προστατευθούν αποτελεσματικά. Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο είχε συζητήσει την περίπτωση μετακίνησής τους, την οποία δεν ενέκρινε, με αποτέλεσμα να μείνει το σπουδαίο και σπάνιο αυτό εύρημα χωρίς σωστή κάλυψη, μόνο με μια πρόχειρη τέντα.

Η υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού κα Λίνα Μενδώνη ζήτησε την αναπομπή του θέματος στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο κατά τη σημερινή σύσκεψη με τους αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες του ΥΠΠΟΑ, παρουσία και του γενικού γραμματέα Πολιτισμού κ. Γ. Διδασκάλου. «Η εικόνα που εμφανίζει η ανασκαφή των Δεσμωτών είναι εξαιρετικά δυσάρεστη. Η ευθύνη είναι τεράστια. Διασύρεται το ΥΠΠΟΑ από λόγους καθαρής ιδεοληψίας. Το εύρημα το οποίο προκάλεσε το ενδιαφέρον της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας εγκαταλείφθηκε στη τύχη του. Το αποτέλεσμα μετράει και αυτό είναι η απραξία. Όχι μόνο για αυτά που κάνουμε, αλλά και για αυτά που δεν κάνουμε φέρουμε ακέραια την ευθύνη. Έχουν σημειωθεί ουσιαστικές παραλείψεις από το 2016 και το εύρημα βρίσκεται σε επικίνδυνη κατάσταση” τόνισε.

Το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος έχει αποφασίσει να διαθέσει πέντε εκατομμύρια για την προστασία και ανάδειξη των δεσμωτών. Μάλιστα το γραφείο του Ρέντσο Πιάνο, του μεγάλου αρχιτέκτονα ο οποίος έχει σχεδιάσει το Κέντρο Πολιτισμού, έχει αναλάβει να κάνει προτάσεις για το κέλυφος ενός επιτόπιου μουσείου, το οποίο θα είναι μάλλον υπόσκαφο και με δέντρα στην οροφή. Ο Ρέντσο Πιάνο θα είναι στην Αθήνα τις επόμενες ημέρες και αναμένεται να γίνουν ανακοινώσεις από τον ίδιο περί αυτού. 

Ομως, μια σκανδαλώδης απόφαση πλανιέται πάνω από το επιτόπιο μουσείο. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του Liberal.gr η τέως υπουργός Πολιτισμού Μυρσίνη Ζορμπά είχε διαμηνύσει στο Ίδρυμα ότι το ΥΠΠΟΑ δεν χρειάζεται το κονδύλιο και θα διαθέσει χρήματα από εθνικούς  πόρους. Κάτι που δεν έγινε, αφού δεν προχώρησε το σχέδιο προστασίας των αρχαιοτήτων.

Η μαζική ταφή αποτελείται από 79 σκελετούς σε τρεις σειρές. Για την προστασία τους χρησιμοποιήθηκε μία τέντα η οποία θα είχε διάρκεια ενός χρόνου, αλλά παραμένει να καλύπτει το σκάμμα ως σήμερα. “Πρέπει το ΚΑΣ να γνωμοδοτήσει για την τύχη του ευρήματος με τα σημερινά δεδομένα” είπε η υπουργός κατά τη διάρκεια της σύσκεψης. “Όλοι μιλάμε για την εξαιρετική προστασία που εξασφαλίζουμε αλλά αφήνουμε μνημεία στο έλεος τους.   Η απόφαση που ελήφθη το 2016 προέκρινε τη διατήρηση κατά χώρα, με ενέργειες που θα διασφάλιζαν το εύρημα. Οι ενέργειες αυτές δεν έγιναν ποτέ. Σήμερα το μοναδικό αυτό εύρημα είναι σε πολύ κακή κατάσταση. Ένα μεγάλο μέρος του έχει ήδη χαθεί.».

Η υπουργός ζήτησε την αναπομπή στη συνεδρίαση του Συμβουλίου της 4ης ή 11ης Φεβρουαρίου τ.ε., ώστε το ΚΑΣ να συζητήσει, έπειτα από αυτοψία των μελών του Συμβουλίου, αν επιμένει στην κατά χώρα διατήρηση ή θα προκρίνει άλλη λύση. Ζήτησε επίσης, με δεδομένη την πολύ κακή κατάσταση του ευρήματος, στο ΚΑΣ να κατατεθούν προτάσεις για την απόσπαση και επανατοποθέτηση των ευρημάτων, ώστε το συμβούλιο  να έχει πλήρη εικόνα των δεδομένων, προκειμένου να γνωμοδοτήσει.

Το πολυάνδρειο των «Δεσμωτών» αποκαλύφθηκε κατά τη διάρκεια ανασκαφής στην Εσπλανάδα του Φαλήρου. Πρόκειται για ομαδική ταφή 79  ανθρώπινων σκελετών χωρισμένων σε τρία ορύγματα και αλυσοδεμένων μεταξύ τους στους καρπούς. Οι σκελετοί ανήκουν σε άνδρες διαφορετικών ηλικιών, που έχουν εκτελεστεί με τον ίδιο τρόπο, με μία χαριστική βολή στον κρόταφο. Στο πρώτο όρυγμα έχουν ταφεί 40 άνδρες, με σεβασμό, δηλαδή με τις προβλεπόμενες σπονδές, χωρίς όμως η ταφή τους να έχει προετοιμαστεί από τις οικογένειές τους. Είχαν τα χέρια τους δεμένα μπροστά από το σώμα τους. Οι άνδρες που έχουν ταφεί στο δεύτερο όρυγμα είχαν δεμένα πίσω τα χέρια, ενώ στο τρίτο όρυγμα ήταν δεμένοι ομαδικά σε ξύλο, με τα χέρια ψηλά, ένδειξη ατιμωτικής ταφής.

Το εύρημα συμπεριλήφθηκε στα 10 σημαντικότερα αρχαιολογικά γεγονότα της χρονιάς από το επιστημονικό περιοδικό Archaeology και χρονολογείται στο τρίτο τέταρτο του 7ου αι. π. Χ. Πρόκειται για μία εποχή γεμάτη ταραχές, εξεγέρσεις και επαναστάσεις μεταξύ οπαδών των αριστοκρατών και των τυράννων, η οποία συσχετίζεται, όσον αφορά το συγκεκριμένο εύρημα, είτε με το Κυλώνειον άγος είτε με αντίστοιχα ιστορικά γεγονότα. Σύμφωνα με την Έφορο Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, Πειραιώς και Νήσων, κ. Στέλλα Χρυσουλάκη, η ταύτιση των δεσμωτών με το Κυλώνειον άγος, αποτελεί υπόθεση εργασίας, δεδομένου ότι το εύρημα χρονολογείται με ακρίβεια στην 25ετία εκείνων των πολιτικών αναταραχών. Επιπλέον, δύο μικρά αγγεία που βρέθηκαν μαζί με τους νεκρούς χρονολογούνται περί το 632 π.Χ. Τότε που ξεκινά η ιστορία του Κύλωνα την οποία ακολούθησαν εμφύλιες διαμάχες μεταξύ αριστοκρατών της αρχαίας Αθήνας και μεταξύ οπαδών τους.

Τα οστά είναι καταπονημένα από τον χρόνο που έχει περάσει, όπως και από το αλάτι που διαβρώνει το υπέδαφος του ομαδικού τάφου, καθώς αυτός βρίσκεται ακριβώς δίπλα στη θάλασσα. Το ΚΑΣ είχε κάνει αυτοψία και είχε δει πώς το σκελετικό υλικό θρυμματίζεται και πώς στα οστά παρουσιάζονται τριχοειδείς ρωγμές. Παρόλα ταύτα, τα μέτρα προστασίας που ελήφθησαν τότε, δεν βοήθησαν στην προστασία του σπουδαίου αυτού ευρήματος και τώρα αναζητούνται μέτρα επειγόντως.

-A +A

Ροή Ειδήσεων

Πέμπτη, 27 Φεβρουαρίου 2020
Σελίδα με όλες τις ειδήσεις

Δημοφιλέστερα Άρθρα