ΕΕ: Ζητά διαφάνεια από το Ιράν στις έρευνες για τη συντριβή του Boeing

ΕΕ: Ζητά διαφάνεια από το Ιράν στις έρευνες για τη συντριβή του Boeing

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι απηύθυναν σήμερα έκκληση στην Τεχεράνη να διεξάγει με διαφάνεια τις έρευνες για την συντριβή του ουκρανικού Boeing 737-800, κατά τη διάρκεια της έκτακτης συνόδου των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στις Βρυξέλλες, ενώ διαβουλεύσεις έλαβαν χώρα και για την συμφωνία του 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.  

Στο επίκεντρο της σημερινής έκτακτης Συνόδου βρέθηκαν η κατάσταση στη Λιβύη και την Μέση Ανατολή, με την κρίση ΗΠΑ - Ιράν να συζητείται διεξοδικά, μετά την κλιμάκωση της έντασης.

Παράλληλα, αρκετές δυτικές χώρες, όπως ο Καναδάς, οι ΗΠΑ και η Βρετανία, ήδη έχουν προβεί στην εκτίμηση ότι η τραγωδία προκλήθηκε από ιρανικό αντιαεροπορικό πύραυλο ο οποίος εβλήθη κατά πάσα πιθανότητα κατά λάθος, κάτι που όμως το Ιράν διαψεύδει κατηγορηματικά.

«Το σημαντικό τώρα είναι όλα αυτά να αποτελέσουν αντικείμενο μιας πλήρους έρευνας», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Χάικο Μάας κατά την άφιξή του στη σύνοδο. «Τίποτα δεν πρέπει να κρυφτεί κάτω από το χαλί, αν συνέβαινε κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε και πάλι εύφορο έδαφος για την καχυποψία», συμπλήρωσε, σύμφωνα με το πρακτορείο AFP.

Την ίδια άποψη εξέφρασε και ο Ολλανδός ομόλογός του Στεφ Μπλοκ, ο οποίος είπε ότι είναι «πολύ πιθανόν» να καταρρίφθηκε το αεροπλάνο από πύραυλο, βασιζόμενος σε συγκεκριμένες πληροφορίες που κατέχει η ολλανδική πλευρά.

Η σύνοδος των Ευρωπαίων υπουργών συγκλήθηκε μετά από την έντονη διπλωματική δραστηριότητα των τελευταίων ημερών, με αφορμή τον θάνατο του Ιρανού υποστρατήγου Κασέμ Σουλεϊμανί, στις 3 Ιανουαρίου, σε αμερικανική αεροπορική επιδρομή στη Βαγδάτη. Ως αντίποινα, την Τετάρτη, το Ιράν εξαπέλυσε πυραύλους εδάφους - εδάφους κατά δύο ιρακινών βάσεων στις οποίες σταθμεύουν Αμερικανοί στρατιώτες.

Η προοπτική ενός νέου πολέμου στον Κόλπο απομακρύνθηκε μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ο οποίος χαιρέτισε το γεγονός ότι η Τεχεράνη «μοιάζει να υποχωρεί». Ο Τραμπ προέτρεψε τους Ευρωπαίους να εγκαταλείψουν τη συμφωνία του 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν –από την οποία αποσύρθηκαν οι ΗΠΑ το 2018– και να επαναφέρουν τις κυρώσεις σε βάρος της Τεχεράνης, ωστόσο σήμερα το απόγευμα επήλθε νέα κλιμάκωση, μετά την ανακοίνωση από πλευράς ΗΠΑ νέας σειράς κυρώσεων εις βάρος αξιωματούχων της Τεχεράνης και κρατικών ιρανικών εταιρειών χαλυβουργίας.

Διαβουλεύσεις για την συμφωνία του 2015 για τα πυρηνικά

Πολλοί ήταν πάντως σήμερα οι Ευρωπαίοι υπουργοί που απέρριψαν αυτήν την έκκληση, επαναλαμβάνοντας σήμερα ότι εξακολουθούν να στηρίζουν τη συμφωνία, την οποία θεωρούν αναγκαία για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων και την περιφερειακή ασφάλεια. Ο Μάας τόνισε ότι η συμφωνία «δεν θα έχει μέλλον παρά μόνο αν την τηρήσουμε, κάτι που αναμένουμε από το Ιράν» να πράξει.

Η Γαλλία και η Γερμανία προειδοποίησαν ότι αν το Ιράν δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις του μπορεί να προσφύγουν στον μηχανισμό επίλυσης των διαφορών που προβλέπεται από τη συμφωνία. Μια τέτοια ενέργεια θα μπορούσε να οδηγήσει τελικά στην επαναφορά των κυρώσεων που είχε επιβάλει ο ΟΗΕ στο Ιράν. Οι Ευρωπαίοι δεν αναμένεται να λάβουν κάποια απόφαση σήμερα, καθώς περιμένουν να δουν τα αποτελέσματα από τις επιθεωρήσεις των εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ επί του εδάφους.

Σε κάθε περίπτωση, ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Ζοζέπ Μπορέλ δήλωσε ότι οι υπουργοί Εξωτερικών των χωρών μελών της ΕΕ δεν εξέτασαν σήμερα το ενδεχόμενο να θέσουν σε εφαρμογή τον μηχανισμό επίλυσης διαφορών που προβλέπεται από τη συμφωνία του 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. «Δεν συζητήσαμε αν θα πρέπει να τον ενεργοποιήσουμε ή όχι», είπε ο Μπορέλ, ο οποίος προήδρευσε της έκτακτης συνόδου. «Είμαστε πρόθυμοι να διατηρήσουμε αυτή τη συμφωνία και για αυτό χρειαζόμαστε από το Ιράν να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις του», πρόσθεσε.

Όπως αναφέρει το πρακτορείο Reuters, η ενεργοποίηση του μηχανισμού αυτού θα μπορούσε να οδηγήσει στην εκ νέου επιβολή των κυρώσεων σε βάρος του Ιράν από τον ΟΗΕ.