Τουρκολυβικό σύμφωνο: Δημοσιεύθηκε στον ΟΗΕ - Τι σημαίνει; Ποια τα επόμενα βήματα

Δημοσιεύθηκε στον ΟΗΕ - Τι σημαίνει; Ποια τα επόμενα βήματα

Σε δημοσίευση των συντεταγμένων της παράνομης γραμμής οριοθέτησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης και με έμμεσο τρόπο της τουρκολυβικής Συμφωνίας (με παραπομπή στην ιστοσελίδα της Τουρκικής Εφημερίδας της Κυβέρνησης) προχώρησε η Τουρκία ενώ ακόμη εκκρεμεί η πρωτοκόλληση της Συμφωνίας στην Αρμόδια Διεύθυνση του ΟΗΕ.

Αν και η διαδικασία είναι απολύτως τυπική, αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον ο τρόπος με τον οποίο θα κινηθεί η Τουρκία και εάν αρκεστεί σε μια συμφωνία η οποία δεν δεσμεύει τρίτους αλλά για την ίδια προσφέρει ένα πρόσχημα νομιμοφάνειας των διεκδικήσεων της ή εάν μέσα σε ένα ήδη βαρύ κλίμα στα ελληνοτουρκικά επιχειρήσει με όχημα την Συμφωνία αυτή να προκαλέσει τετελεσμένα εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας .Η δημοσίευση στο Law of the Sea Bulletin έγινε στο υποκεφάλαιο  «Πρόσθετο σχετικό υλικό»( Additional Relevant Material)  που δημοσιεύονται οι επιστολές και οχι στο υποκεφάλαιο «Συμφωνίες οριοθέτησης» καθώς εκκρεμεί ακόμη η καταχώρηση του Μνημονίου στον ΟΗΕ.

Με επιστολή που είχε στείλει στις 27 Φεβρουαρίου ο Τούρκος Μόνιμος Αντιπρόσωπος Φ. Σινιρίογλου και δημοσιεύθηκε στις 2 Μαρτίου, ζήτησε από τον Γ.Γ. του ΟΗΕ να δημοσιεύσει και την επιστολή και το παράρτημα της ως έγγραφο της ΓΣ του ΟΗΕ και να δημοσιευθεί στον ισότοπο του Τμήματος Ωκεάνιων Υποθέσεων και Δίκαιου της Θάλασσας καθώς και στην περιοδική έκδοση Law of the Sea Bulletin.

Στο παράρτημα αναφέρονται συγκεκριμένα οι συντεταγμένες που ορίζουν την γραμμή οριοθέτησης μεταξύ της Τουρκίας και της Λιβύης Νοτιοανατολικά της Κρήτης και επισημαίνεται ότι αυτό το εξωτερικό όριο της τουρκικής υφαλοκρηπίδας προέκυψε μετά την Συμφωνία οριοθέτησης της Τουρκίας με την Λιβύη και η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 8 Δεκεμβρίου. Και παρατίθεται η ηλεκτρονική διεύθυνση της τουρκικής Εφημερίδας της Κυβέρνησης που δημοσιεύτηκε το τουρκολυβικό Μνημόνιο, ενώ πάντως μέχρι στιγμής δεν έχει πρωτοκολληθεί η συγκεκριμένη Συμφωνία στην αρμόδια Υπηρεσία του ΟΗΕ.

ΧΑΡΤΗΣ

Η δημοσίευση των συντεταγμένων από την Τουρκία και η αναφορά και παραπομπή στο τουρκολυβικό Μνημόνιο είναι μια κίνηση η οποία ελάχιστα αλλάζει την ήδη διαμορφωμένη κατάσταση, καθώς ακόμη και όταν υπάρξει πρωτοκόλληση από τον ΟΗΕ του ίδιου του κειμένου της Συμφωνίας, επισημαίνεται ότι ο ΟΗΕ δεν κρίνει το περιεχόμενο του κειμένου και επομένως αυτές οι κινήσεις δεν προσδίδουν νομιμότητα η εχέγγυα εγκυρότητας της όποιας Συμφωνίας πρωτοκολλείται.

Όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές και αυτό είναι κάτι που έχει διευκρινίσει και ο Γ.Γ. του ΟΗΕ στις επαφές του με τον Ν. Δένδια αλλά και με τον κύπριο ΥΠΕΞ Ν. Χριστοδουλίδη , η Συμφωνία που πρωτοκολλείται στον ΟΗΕ και δημοσιεύεται στις αρμόδιες εκδόσεις του, δεσμεύουν μόνο τα μέρη που τις υπογράφουν.

Επίσης είναι γνωστό ότι η διαδικασία πρωτοκόλλησης των Συμφωνιών στον ΟΗΕ υιοθετήθηκε για την αντιμετώπιση των συνεπειών της μυστικής διπλωματίας που κυριαρχούσε στις διεθνείς σχέσεις μέχρι και τα μέσα του προηγούμενου αιώνα. Και πρόκειται για διαδικασία γνωστοποίησης στην διεθνή κοινότητα μιας Συμφωνίας στην οποία έχουν καταλήξει δυο ή περισσότερα κράτη .Και χωρίς την πρωτοκόλληση της Συμφωνίας στον ΟΗΕ κανένα από τα μέρη δεν μπορούν να την επικαλεστούν ενώπιον οργάνων του ΟΗΕ και των Διεθνών Δικαστηρίων .

Εξάλλου πρόκειται για μια διμερή Συμφωνία η οποία έχει πολλά τυπικά κωλύματα ,λόγω και της προβληματικής νομιμοποίησης της κυβέρνησης Σάρατζ για την υπογραφή της ,αλλά και σε επίπεδο περιεχομένου καθώς παραβιάζονται μια σειρά βασικές προβλέψεις του Δικαίου της Θάλασσας. Εξάλλου επιστολές με τις οποίες δηλώνουν ότι δεν αναγνωρίζουν την Συμφωνία αυτή ούτε την δυνατότητα της να παράξει νομικά αποτελέσματα, έχουν ήδη καταθέσει δυο άμεσα εμπλεκόμενες χώρες η Ελλάδα και η Αίγυπτος, ενώ ως άκυρη θεωρούν την Συμφωνία αυτή με επίσημες δηλώσεις η Κύπρος, το Ισραήλ, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ε.Ε. και με πιο ήπιο λεκτικό, οι ΗΠΑ.

Όσο κι αν η Άγκυρα και ο ίδιος ο κ. Ερντογάν επιχειρήσουν να προβάλουν την δημοσίευση των συντεταγμένων που προβλέπει η Συμφωνία του με τον κ. Σάρατζ αλλά και αργότερα την πρωτοκόλληση της Συμφωνίας στον ΟΗΕ, ως επιχείρημα για την νομιμότητα της Συμφωνίας, κάθε ενέργεια η δραστηριότητα σε αυτή την θαλάσσια περιοχή παραμένει παράνομη εφόσον πλήττει συμφέροντα και κυριαρχικά δικαιώματα άλλων κρατών . Και πάντως είναι σαφές ότι εάν ο κ. Ερντογάν έχει επιλέξει να κλιμακώσει την ένταση δεν είχε ανάγκη την πρωτοκόλληση της Συμφωνίας στον ΟΗΕ και την δημοσίευση της στις αρμόδιες εκδόσεις του ΟΗΕ, καθώς αρκετά χρόνια πριν επικαλέστηκε για τις παράνομες έρευνες στην Κυπριακή ΑΟΖ την «συμφωνία» οριοθέτησης της Τουρκίας με το ψευδοκράτος που ποτέ δεν πρωτοκολλήθηκε στον ΟΗΕ, ενώ αντιθέτως δημοσιεύθηκε στην έκδοση του Δίκαιου της Θάλασσας ,ως Παράρτημα επιστολής του τότε Tούρκου Μονίμου Αντιπροσώπου στον ΟΗΕ.

Η τουρκική επιστολή στον ΟΗΕ

Επιστολή της 27ης Φεβρουαρίου 2020 του Μόνιμου Αντιπροσώπου της Τουρκίας στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα

Θα σας ήμουν ευγνώμων αν η παρούσα επιστολή και το παράρτημά της, το οποίο αποτελείται από τη ρηματική Διακοίνωση της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Τουρκίας της 11ης Δεκεμβρίου 2019 που απευθύνεται στον Γενικό Γραμματέα, μπορούσε να διανεμηθεί ως έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης, στο θέμα 74 (α) της ημερήσιας διάταξης και να δημοσιευθεί στον δικτυακό τόπο του Τμήματος Ωκεάνιων Υποθέσεων και Δικαίου της Θάλασσας, καθώς και στην επόμενη έκδοση του Law of the Sea Bulletin

Μόνιμος Αντιπρόσωπος

Feridun H. Sinirlioğlu A/74/727

Παράρτημα στην επιστολή της 27ης Φεβρουαρίου 2020 του Μόνιμου Αντιπροσώπου της Τουρκίας στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα

Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Τουρκίας στα Ηνωμένα Έθνη, με αναφορά στην επιστολή του Μόνιμου Αντιπροσώπου της 13ης Νοεμβρίου 2019 (A/74/550), έχει την τιμή να μεταφέρει τις γεωγραφικές συντεταγμένες της τουρκικής υφαλοκρηπίδας μεταξύ του σημείου Α (34°16'13.720"Β – 2 6°19'11.640"E) και σημείο Β (34°09'07.9"Β – 026°39'06.3"E) στην Ανατολική Μεσόγειο, όπως καθορίστηκε από τη συμφωνία οριοθέτησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 8 Δεκεμβρίου 2019. Το κείμενο του προαναφερθέντος εγγράφου βρίσκεται στην ιστοσελίδα της Επίσημης Εφημερίδας της Δημοκρατίας της Τουρκίας στον ακόλουθο σύνδεσμο: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/12/20191207-3.pdf. Η Μόνιμη Αποστολή της Τουρκίας στα Ηνωμένα Έθνη ζητά να δημοσιευθεί η παρούσα ρηματική διακοίνωση στην επόμενη έκδοση του Law of the Sea Bulletin και να αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της Διεύθυνσης Ωκεάνιων Υποθέσεων και Δικαίου της Θάλασσας».