Αφγανιστάν: 19 χρόνια μετά την 11η Σεπτεμβρίου ξεκινούν σήμερα oι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις

19 χρόνια μετά την 11η Σεπτεμβρίου ξεκινούν σήμερα oι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις

Μια μέρα μετά την 19η επέτειο από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, στην Ντόχα του Κατάρ ξεκινούν σήμερα οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της αφγανικής κυβέρνησης και των Ταλιμπάν με τον στόχο να δοθεί ένα τέλος σε ένα πόλεμο διάρκειας σχεδόν δύο δεκαετιών που έχει καταστρέψει το Αφγανιστάν, έχει σκοτώσει δεκάδες χιλιάδες μαχητές και αμάχους και έχει εγκλωβίσει τις ΗΠΑ στην μακροβιότερη στρατιωτική τους συμπλοκή στο εξωτερικό, προκαλώντας τον εκνευρισμό σε τρεις διαδοχικούς Αμερικανούς προέδρους.

Αξιωματούχοι, διπλωμάτες και αναλυτές επισημαίνουν ότι αν και η παρουσία των δύο πλευρών στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων είναι από μόνο της ένα επίτευγμα, αυτό δεν σημαίνει ότι ο δρόμος προς την ειρήνη θα είναι εύκολος.

«Οι διαπραγματεύσεις θα πρέπει να αντιμετωπίσουν μια σειρά από βαθιά ερωτήματα σχετικά με το είδος της χώρας που επιθυμούν οι Αφγανοί», ανέφερε στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών αυτό το μήνα η Ντέμπορα Λυών, ειδική απεσταλμένη του ΟΗΕ για το Αφγανιστάν.

Οι συνομιλίες υπόψιν θα ξεκινήσουν με μια τελετή στην οποία θα παρευρεθεί ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο. Η έναρξη των ενδοαφγανικών ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων πραγματοποιείται μια ημέρα μετά την 19η επέτειο των τρομοκρατικών επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ που πυροδότησαν τη στρατιωτική τους εμπλοκή στο Αφγανιστάν.

Να θυμίσουμε πως ένα μήνα μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις, με εντολή του προέδρου Τζορτζ Ουόκερ Μπους αμερικανικές δυνάμεις επενέβησαν στο Αφγανιστάν στο κυνήγι του Οσάμα Μπιν Λάντεν.

Αν και το καθεστώς των Ταλιμπάν ανετράπη γρήγορα, οι αντάρτες ανασυντάχθηκαν και έκτοτε διεξάγουν έναν ανταρτοπόλεμο που έχει παρασύρει γειτονικά κράτη του Αφγανιστάν και στρατιωτικές δυνάμες δεκάδων χωρών, συμπεριλαμβανομένων δυνάμεων του ΝΑΤΟ.

Οι διαπραγματεύσεις για μια ολοκληρωμένη ειρηνευτική συμφωνία προβλέπονταν σημειωτέον σε μια συμφωνία αποχώρησης στρατιωτικών δυνάμεων που υπεγράφη τον Φεβρουάριο μεταξύ των ΗΠΑ και των Ταλιμπάν σε μια απόπειρα εξεύρεσης πολιτικής διευθέτησης για τον τερματισμό του πολέμου.

Μετά από μήνες καθυστέρησης, μια διένεξη σχετικά με το αίτημα των Ταλιμπάν για απελευθέρωση 5.000 κρατουμένων επιλύθηκε αυτήν την εβδομάδα.

Λιγότερο από δύο μήνες πριν τις αμερικανικές προεδρικές εκλογές, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θέλει να παρουσιάσει μια πρόοδο στην υπόσχεσή του για τερματισμό της αμερικανικής εμπλοκής και απόσυρση της πλειονότητας των ξένων δυνάμεων που σταθμεύουν στο Αφγανιστάν.

Οι ΗΠΑ υπόψιν έχουν μειώσει τον αριθμό των στρατιωτών τους και μέχρι τον Νοέμβριο αναμένεται να έχουν λιγότερους από 5.000 στρατιώτες στο Αφγανιστάν, από τους περίπου 13.000 που βρίσκονταν στη χώρα όταν υπογράφηκε η συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ-Ταλιμπάν. Περισσότερα από 2.300 Αμερικανοί στρατιώτες έχουν σκοτωθεί στο Αφγανιστάν από το 2001 και περίπου 450 Βρετανοί στρατιώτες.

Ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης στην Καμπούλ επισήμανε ότι η κατάπαυση του πυρός - την οποία οι Ταλιμπάν έχουν μέχρι στιγμής απορρίψει - αναμένεται να βρεθεί στην κορυφή της ατζέντας των συνομιλιών.

«Οι ηγέτες των Ταλιμπάν θα πρέπει να σταματήσουν τους μαχητές τους από το να επιτίθονται ενάντια σε αφγανικές δυνάμεις και αμάχους, η βία συνεχίζει να υπονομεύει το κλίμα και δυνητικά να εκτροχιάσει τις διαπραγματεύσεις», δήλωσε ο διπλωμάτης.

Οι μεγάλες προκλήσεις των διαπραγματεύσεων, σύμφωνα με αναλυτές

Πώς θα επιτευχθεί η συμμετοχή των Ταλιμπάν, που απορρίπτουν τη νομιμότητα της υποστηριζόμενης από τη Δύση αφγανικής κυβέρνησης, σε ένα οποιαδήποτε κυβερνητικό πλαίσιο και πώς θα διασφαλιστεί η προστασία των δικαιωμάτων των γυναικών και των μειονοτήτων που υπέφεραν στο καθεστώς των Ταλιμπάν.

Ωστόσο, πολλοί διπλωμάτες, θύματα βίας και μέλη της κοινωνίας των πολιτών υποστηρίζουν ότι οι διαπραγματεύσεις είναι ο μόνος ρεαλιστικός δρόμος για να τερματιστεί ένας πόλεμος που έχει στοιχίσει τη ζωή περισσότερων από 100.000 αμάχων και έχει παρακωλύσει την ανάπτυξη του Αφγανιστάν, αφήνοντας εκατομμύρια ανθρώπους να ζουν σε συνθήκες φτώχειας.

«Δεν θα βρεθούν λύσεις στο πεδίο της μάχης, το γνωρίζουμε αυτό», δήλωσε η Λυών.

 Να σημειωθεί πως ο  γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ χαιρέτισε σήμερα την έναρξη των ενδοαφγανικών ειρηνευτικών συνομιλιών στην Ντόχα του Κατάρ, κάνοντας λόγο για μια «ιστορική ευκαιρία».

«Το ΝΑΤΟ είναι στο πλευρό του Αφγανιστάν για να διατηρηθούν τα κεκτημένα και να διασφαλιστεί ότι η χώρα δεν θα ξαναγίνει ποτέ καταφύγιο για τρομοκράτες», ανέφερε ο Στόλτενμπεργκ σε ανάρτησή του στο Twitter.

Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο παρότρυνε σήμερα την αφγανική κυβέρνηση και τους Ταλιμπάν να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία των μεταξύ τους συνομιλιών για να πετύχουν μια ειρηνευτική συμφωνία.

«Η επιλογή του μελλοντικού πολιτικού σας συστήματος είναι, φυσικά, κάτι που θα το αποφασίσετε εσείς»,  επισήμανε ο Πομπέο, μιλώντας στην τελετή έναρξης των πολυαναμενόμενων συνομιλιών στη Ντόχα του Κατάρ. Ο ίδιος εξέφρασε επίσης την ελπίδα ότι η λύση που θα βρεθεί θα προστατεύει τα δικαιώματα όλων των Αφγανών καθώς και την κοινωνική πρόοδο, συμπεριλαμβανομένης της παρουσίας των γυναικών στον δημόσιο βίο.

«Σας προτρέπω θερμά, αδράξτε αυτή την ευκαιρία», ανέφερε ο Πομπέο.

«Αναμφίβολα θα αντιμετωπίσουμε πολλές προκλήσεις στις διαπραγματεύσεις τις επόμενες ημέρες, εβδομάδες και μήνες. Μην ξεχνάτε ότι ενεργείτε όχι μόνο για αυτή τη γενιά των Αφγανών αλλά και τις μελλοντικές γενιές, για τα παιδιά και τα εγγόνια σας», πρόσθεσε.

Να σημειωθεί βέβαια πως ο διαπραγματευτής των Ταλιμπάν επανάλαβε σήμερα εκ νέου το αίτημα του κινήματός του για ένα «ισλαμικό σύστημα» στο Αφγανιστάν, κατά τη σημερινή έναρξη των ιστορικών ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων με την αφγανική κυβέρνηση στη Ντόχα του Κατάρ.

«Θέλω όλος ο κόσμος να λάβει υπόψιν το Ισλάμ στις διαπραγματεύσεις και τις συμφωνίες και το Ισλάμ να μην θυσιαστεί σε προσωπικά συμφέροντα», δήλωσε ο Άμπντουλ Γάνι Μπαράνταρ, ο πολιτικός ηγέτης των Ταλιμπάν, προσθέτοντας ότι επιθυμεί ένα «ισλαμικό σύστημα» στο Αφγανιστάν.

Τέλος, ο επικεφαλής του αφγανικού συμβουλίου συμφιλίωσης Αμπντουλάχ Αμπντουλάχ δήλωσε σήμερα ότι εάν η κυβέρνηση του Αφγανιστάν και οι Ταλιμπάν συνεργαστούν, θα μπορέσουν τελικά να καταλήξουν σε μια ειρηνευτική συμφωνία προκειμένου να δοθεί τέλος σε δεκαετίες συγκρούσεων.

«Πιστεύω ότι εάν δώσουμε τα χέρια ο ένας στον άλλο και εργαστούμε ειλικρινώς για την ειρήνη, θα δοθεί τέλος στα σημερινά βάσανα της χώρας», δήλωσε ο Αμπντουλάχ στην εναρκτήρια τελετή των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων σε ξενοδοχείο στην Ντόχα.

Ο Αμπντουλάχ ευχαρίστησε μάλιστα τους Ταλιμπάν για την «προθυμία» τους να διαπραγματευτούν και ζήτησε να υπάρξει «ανθρωπιστική εκεχειρία». «Πρέπει να δώσουμε τέλος στη βία και να πετύχουμε μια εκεχειρία το συντομότερο δυνατόν. Θέλουμε μια ανθρωπιστική εκεχειρία», δήλωσε ο διαπραγματευτής της αφγανικής κυβέρνησης στις ιστορικές ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.

Οι συνομιλίες  υπόψιν που διεξάγονται στην πρωτεύουσα του Κατάρ έχουν στόχο να τερματίσουν 19 χρόνια πολέμου στο Αφγανιστάν.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ