8ος χρόνος, ημέρα 2394η
Κυριακή, 22 Μαΐου 2022

Αμετροέπεια

Αμετροέπεια

Λόγια χωρίς μέτρο, αδιάκοπη φλυαρία, μεγαλοστομία και υπερβολές είναι η αμετροέπεια. ? – στερητικό, μέτρον και ?πος (= λόγος) τα συνθετικά της λέξης. Συνεπώς από αμετροέπεια διακατέχεται καθένας που διακρίνεται για την μεγαλοστομία του και μιλά, μιλά, μιλά χωρίς φρένο.

Αμετροέπεια είναι η ιδιότητα του αμετροεπούς. Αυτός, όμως, την αμετροέπειά του την δείχνει όχι μόνο μιλώντας ακατάπαυστα, αλλά και στην κολακεία, στον λαϊκισμό, τον φανφαρονισμό, την συμπεριφορά του. Με άλλα λόγια δεν έχει φραγμό.

Όσοι βλέπουμε τηλεόραση, ερχόμαστε καθημερινά σε επαφή με αμετροεπείς δηλώσεις δημοσίων προσώπων ή αμετροεπείς αξιώσεις, που, τα τελευταία χρόνια, λόγω της κρίσης, έχουν γιγαντωθεί.

Η λέξη είναι σχετικά πρόσφατη. Δημιουργήθηκε περίπου το 1887. Το επίθετο, όμως, ?μετροεπής, όπως και άλλες λέξεις σχετικές με το ?πος, το συναντάμε στην Ιλιάδα. ?μετροεπής είναι ο αντι - ήρωας της Ιλιάδας Θερσίτης (Ιλ. Β 212). Αυτός, όπως μαρτυρεί και το όνομά του, έχει θέρσος (θάρρος) και ?ταμότητα (θρασύτητα) και γι'' αυτό διαρκώς προκαλεί με τα λόγια του. Δεν ξέρει πού να σταματήσει. Τα βάζει μάλιστα με τον Αγαμέμνονα και ο Οδυσσέας, για να τον συνετίσει, τον χτυπά με το σκήπτρο του. Στα ελληνιστικά κείμενα το αντίστοιχο ουσιαστικό ήταν η ?μετροεπία, αλλά αυτή με την σειρά της έγινε ?μετροέπεια, κατ'' αναλογία προς τα ομόρριζα καλλιέπεια, ?ρθοέπεια.

Πρόσφατα γνωρίσαμε την πολιτική αμετροέπεια, την λογοδιάρροια για λόγους εντυπωσιασμού. Υπάρχει και η αμετροέπεια ως κομπορρημοσύνη, αλλά και η αμετροέπεια στους χαρακτηρισμούς μας προς τους άλλους, όταν είμαστε οργισμένοι ή πολύ θυμωμένοι.

Η αμετροέπεια λέγεται αλλιώς πάρλα, πολυλογία, περιττολογία. Αντώνυμα η αυτοσυγκράτηση, η λακωνικότητα, το μέτρο, το να βάζει κανείς τελεία.