Γλωσσάρι

Σπαθί

Δευτέρα 03 Σεπτεμβρίου 2018, 08:37
Το σπαθί προέρχεται από το μεσαιωνικό σπαθίν, που και αυτό με τη σειρά του ανάγεται στο ελληνιστικό σπαθίον, υποκοριστικό του αρχαίου ονόματος σπάθη. Σπαθί, λοιπόν, ήταν μικρή σπάθη και δήλωνε ένα πλήθος πραγμάτων μεταξύ αυτών και το ξίφος.
Σπαθί

Φόρος

Παρασκευή 31 Αυγούστου 2018, 08:17
Φόροι, λοιπόν και πάλι φόροι, από το ρήμα φέρω. Η τροπή του -ε σε -ο λέγεται μετάπτωση της βαθμίδας και είναι ένα πολύ συχνό φαινόμενο στη γλώσσα μας. Το συναντάμε και σε άλλες λέξεις. Για παράδειγμα, από το ἔχω βγαίνει το ὄχημα και από το νέμω ο νομός.
Φόρος

Παραμυθία

Τετάρτη 29 Αυγούστου 2018, 10:01
Παραμυθοῦμαι το ρήμα από όπου προέρχεται ο λεκτικός μας τύπος δηλώνει ότι λέω παρηγορητικά λόγια, παραμυθητικά. Και το παραμύθι, η ιστορία που λέμε στα παιδιά, αλλά και στους μεγάλους ενεργοποιεί την φαντασία και μεταφέρει σε έναν κόσμο όπου οι καλοί πηγαίνουν με τους καλούς και οι κακοί με τους κακούς.
Παραμυθία

Ίχνος

Δευτέρα 27 Αυγούστου 2018, 09:26
Μια λέξη πολύ παλιά, ομηρική, που δηλώνει το σημάδι που αφήνει το περπάτημα, αλλά και κατ' επέκτασιν κάθε σημάδι, κάθε χνάρι. Αυτό το χνάρι είναι στην πραγματικότητα η ίδια λέξη ίχνος. Ήταν, ακόμη, και το σημάδι του τροχού και το υπόλειμμα που μένει σε κάποια επιφάνεια.
Ίχνος

Κοινοτοπία ή κοινοτυπία

Δευτέρα 13 Αυγούστου 2018, 09:22
Οι κοινοτοπίες ή αλλιώς πεζολογίες είναι αυτές που μας ταλαιπωρούν, γιατί κοινοτυπίες δεν υπάρχουν. Οι κοινοτοπίες είναι οι επαναλήψεις των τετριμμένων και συνηθισμένων πραγμάτων. Ο λεκτικός τύπος είναι σύνθετος και δημιουργήθηκε από το επίθετο κοινός και το ουσιαστικό τόπος.
Κοινοτοπία ή κοινοτυπία

Ήλιος

Παρασκευή 03 Αυγούστου 2018, 09:48
Ήλιος σήμερα, Ήλιος Ηλιάτορας, κυρίαρχος και λαμπερός, ἥλιος στα παλιά ελληνικά με δασεία, ἠέλιος στα ομηρικά με ψιλή. Η ινδοευρωπαϊκή ρίζα *sāuel δίνει την ελληνική *σα-Fελ-ιο-ς, το λατινικό sol, για τον ήλιο και το λαμπρό αστέρι, το γερμανικό Sonne, αγγλικό sun, γαλλικό soleil και πάει λέγοντας.
Ήλιος

Αλώβητος

Τετάρτη 01 Αυγούστου 2018, 10:16
Το επίθετο το πρωτοσυναντάμε στα ελληνιστικά χρόνια. Σύνθετη λέξη με πρώτο συνθετικό το ἀ, το στερητικό, και το ρηματικό επίθετο λωβητός. Λωβητός είναι αυτός που έχει υποστεί λώβη, πλήγμα (από το ρήμα λωβάομαι – λωβῶμαι = βλάπτω, κακοποιώ).
Αλώβητος

Ευθύνη

Παρασκευή 27 Ιουλίου 2018, 08:45
Πολλές φορές μιλάμε για την ευθύνη των Υπουργών ή νιώθουμε βαρύ το φορτίο κάποιας μεγάλης ευθύνης. Αυτό σημαίνει ότι η ευθύνη εμπεριέχει μέσα της ένα βάρος υποχρεώσεων, καθηκόντων, αλλά και μια ανάγκη να λογοδοτεί ο ευθυνόμενος γι' αυτά που αναλαμβάνει.
Ευθύνη

Φρυκτωρία

Δευτέρα 16 Ιουλίου 2018, 10:33
Ένας τρόπος επικοινωνίας στην αρχαιότητα ήταν οι φρυκτωρίες. Η λέξη βγαίνει από το ρήμα φρύγω που σημαίνει ξεραίνω, καίω, καβουρδίζω και από το ουσιαστικό ὤρα ή ὤρη (με ψιλή το τονίζουμε), η φροντίδα. Τη ρίζα του φρύγω την βλέπουμε στην φρυγανιά, το ξεροψημένο ψωμί, και στα φρύγανα, τα ξερόχορτα.
Φρυκτωρία

Δημοφιλέστερα Άρθρα