Η Ευρωπαϊκή Ένωση στρέφει το βλέμμα της στη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή, ποντάροντας ότι η μελλοντική ενεργειακή της ασφάλεια μπορεί να εξασφαλιστεί μέσω της εκμετάλλευσης του τεράστιου δυναμικού ανανεώσιμων πηγών ενέργειας της περιοχής.
Σύμφωνα με το Politico, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την Τρίτη ότι θα διαθέσει 5 δισ. ευρώ για τη χρηματοδότηση έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στις δύο περιοχές, με στόχο την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας που θα μπορεί να μεταφέρεται στην Ευρώπη μέσω υποθαλάσσιων διασυνδέσεων υψηλής τάσης.
Το σχέδιο βασίζεται στην αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας της Σαχάρας και της αιολικής ενέργειας στις ακτές της Μεσογείου. Η παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια θα διοχετεύεται στο ευρωπαϊκό δίκτυο, μειώνοντας την εξάρτηση της ΕΕ από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και συμβάλλοντας στην επίτευξη των κλιματικών και ενεργειακών της στόχων.
Οι Βρυξέλλες εκτιμούν ότι η αρχική χρηματοδότηση θα προσελκύσει ιδιωτικά κεφάλαια, κινητοποιώντας συνολικές επενδύσεις έως και 25 δισ. ευρώ μέχρι το 2035 σε έργα ηλιακής και αιολικής ενέργειας, υδρογόνου, ηλεκτρικών δικτύων και άλλων καθαρών τεχνολογιών.
Ο επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν, συνέδεσε άμεσα την πρωτοβουλία με τη συνεχιζόμενη αστάθεια στις διεθνείς αγορές ενέργειας λόγω του πολέμου με το Ιράν, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη δαπάνησε επιπλέον 47 δισ. ευρώ για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων μέσα σε μόλις 100 ημέρες χωρίς να εξασφαλίσει περισσότερη ενέργεια.
Η πρωτοβουλία, με την ονομασία T-MED, προβλέπεται να συμβάλει στην ανάπτυξη τουλάχιστον 15 γιγαβάτ νέας εγκατεστημένης ισχύος από ανανεώσιμες πηγές έως το 2035, στη δημιουργία περισσότερων από 100.000 θέσεων εργασίας και στην ενίσχυση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων μεταξύ Ευρώπης και Μεσογείου.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, η Βόρεια Αφρική και η Μέση Ανατολή διαθέτουν δυναμικό ανανεώσιμων πηγών ενέργειας περίπου 2.300 γιγαβάτ, υπερδιπλάσιο της σημερινής εγκατεστημένης ισχύος της ΕΕ, ενώ η παραγωγή ηλιακής και αιολικής ενέργειας μπορεί να είναι 30%-40% φθηνότερη από ό,τι στην Ευρώπη.
Ωστόσο, η πρόκληση παραμένει τεράστια. Οι εκτιμήσεις της Κομισιόν αναφέρουν ότι θα απαιτηθούν επενδύσεις άνω των 100 δισ. ευρώ έως το τέλος της δεκαετίας για την πλήρη αξιοποίηση του δυναμικού της περιοχής. Παράλληλα, η ΕΕ καλείται να ξεπεράσει τα εμπόδια που οδήγησαν στην αποτυχία παλαιότερων εγχειρημάτων, όπως το φιλόδοξο σχέδιο Desertec, το οποίο εγκαταλείφθηκε εξαιτίας πολιτικών αβεβαιοτήτων, χρηματοδοτικών δυσκολιών και υψηλού κόστους υποδομών.
