Μπορούν οι υψηλοί φόροι στα καπνικά προϊόντα να μειώσουν το κάπνισμα; Το παράδειγμα της Αυστραλίας «φωνάζει από μακριά» πως όχι. Σύμφωνα με άρθρο των Financial Times, η μέση τιμή ενός πακέτου τσιγάρων στη χώρα των καγκουρό αγγίζει τα 40 δολάρια. Στον αντίποδα τα παράνομα πακέτα κοστίζουν μόλις 10 δολάρια.
Συνολικά 8 μεγάλες αυξήσεις φόρων μέσα στην τελευταία δεκαετία σχεδόν τριπλασίασαν τις τιμές των νόμιμων καπνικών προϊόντων και είχαν ως αποτέλεσμα η παράνομη κατανάλωση νικοτίνης να φθάσει το 80%.
Μαύρη αγορά
Αυτό με τη σειρά του έχει οδηγήσει σε έξαρση των φαινομένων βίας και εγκληματικότητας, που συνδέονται με την παράνομη αγορά καπνικών προϊόντων.
Σύμφωνα πάντα με το ίδιο άρθρο, αλλεπάλληλα περιστατικά βίας σημειώνεται μεταξύ ομάδων που ανήκουν στο οργανωμένο έγκλημα και συγκρούονται για ένα μερίδιο της συγκεκριμένης, ιδιαίτερα επικερδούς, αγοράς.
Ειδικότερα, παρατηρείται μπαράζ εμπρηστικών επιθέσεων, εκβιασμών, πυροβολισμών και ανθρωποκτονιών, ενώ η αστυνομία έχει αναφέρει ότι έχουν σημειωθεί τουλάχιστον 100 περιστατικά εμπρηστικών επιθέσεων που σχετίζονται με τη διαμάχη για τον έλεγχο περιοχών μεταξύ οργανωμένων ομάδων, με επίκεντρο τη Μελβούρνη, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Αυστραλίας.
Μάλιστα, έχει καταγραφεί πως μία και μόνη εγκληματική ομάδα έχει προβεί σε περισσότερες από 250 επιθέσεις.
Τον Ιανουάριο του 2025, μια 27χρονη γυναίκα σκοτώθηκε ύστερα από εμπρηστική επίθεση σε σπίτι, η οποία, σύμφωνα με την αστυνομία, προήλθε από δράστες που συνδέονταν με τη διαμάχη για τον καπνό και είχαν στοχεύσει λάθος διεύθυνση.
«Παλιά ήταν απλώς ένα πρόβλημα υγείας, και τώρα είναι πρόβλημα εγκληματικότητας», δήλωσε ο Τζέιμς Μάρτιν, εγκληματολόγος και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Deakin.
Χαμένα έσοδα
Σύμφωνα με την έκθεση του Illicit Tobacco and E-cigarette Commissioner για το οικονομικό έτος 2024–25, οι διαφυγόντες ειδικοί φόροι κατανάλωσης από το παράνομο εμπόριο καπνού στην Αυστραλία εκτιμώνται μεταξύ 7,7 και 11,8 δισ. αυστραλιανών δολαρίων.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με έκθεση του Εμποροβιομηχανικού Επιμελητηρίου της Αυστραλίας, η οποία επικαλείται εκτίμηση της Oxford Economics για τη Ritchies, το κόστος για τον αυστραλιανό προϋπολογισμό από τα χαμηλότερα έσοδα του ειδικού φόρου καπνού αναμένεται να φτάσει περίπου τα 67 δισ. αυστραλιανά δολάρια σε ορίζοντα δεκαετίας έως το οικονομικό έτος 2028–29.
