Τα εννιά γατάκια

Σήμερα ασχολούμαι με κάτι εντελώς διαφορετικό από τα συνήθη πολιτικά, και να με συμπαθάτε. Δεν το παίζω κουλτουριάρης εναλλακτικός, απλώς βρίσκομαι για λίγο στην Κρήτη, πήγα στο καφενείο του χωριού μου και ξέρετε τι διαπίστωσα; Ότι δεκαπέντε συγχωριανοί μου, όλων των ηλικιών, των οικονομορφωτικών επιπέδων και των πολιτικών απόψεων, δεν συζητούσαν ούτε για τον Κυριάκο, ούτε για τον Τσίπρα ή το Σαμαρά, ούτε για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ούτε για την Γαλάζια Πατρίδα του Ερντογάν. Προσπέρασαν όλα τούτα ως ανάξια λόγου και επί μία ώρα σχολίαζαν με πάθος το πρόστιμο των 270.000 ευρώ που επέβαλε δικαστήριο σε κάποιον Θεσσαλονικιό, επειδή εγκατέλειψε σε οικόπεδο εννιά νεογέννητα γατάκια.

Πριν αρχίσετε να βρίζετε στα σχόλια –όπως το συνηθίζετε- σας ενημερώνω ότι δεν είμαι κάποιος αδιάφορος ή κανένας δολοφόνος σκυλιών και γατιών. Έχω τρεις γάτους μέσα στο σπίτι μου, ενώ ταΐζω, στειρώνω και περιθάλπω όλα τα αδέσποτα γατάκια της γειτονιάς, με το πορτοφόλι μου να ματώνει κάθε μήνα. Κι όταν φεύγω διακοπές, πληρώνω άνθρωπο να έρχεται να περιποιείται τα αδέσποτα μου. (Ταΐζω επίσης μια αλεπού με τα τρία αλεπουδάκια της, που κάθε ξημέρωμα κατεβαίνει σινάμενη κουνάμενη από τον Υμηττό και τα πάει στην ταΐστρα). Τέλος, συμφωνώ με τον νομικό χαρακτηρισμό της κακοποίησης-εγκατάλειψης ζώου με κακούργημα. 

Όμως αυτό δεν με εμποδίζει να σας μεταφέρω την τρομερή, την πραγματικά απόκοσμη έκπληξη των απλών ανθρώπων του χωριού, όταν κάποιος τους μετέφερε την είδηση της δικαστικής απόφασης των 270.000 ευρώ. Ο οποίος για να τους πείσει ότι δεν κάνει πλάκα, άνοιξε μπροστά τους το κινητό του και τους διάβασε αυτολεξεί την είδηση και μάλιστα από δυο ιστοσελίδες. Η ομόφωνη αντίδραση τους δεν ήταν ένα απλό «έχουμε τρελαθεί». Ήταν κάτι βαθύτερο και σοβαρότερο. 

Ήταν διαποτισμένη από την πεποίθηση ότι στη χώρα τους υπάρχουν κάποιες εξουσίες (κυβερνητικές, νομοθετικές, δικαστικές, οικονομικές) που ζουν σε κάποιον άλλο κόσμο από τον δικό τους. Σ’ έναν κόσμο όπου, αν βρεις εννιά γατάκια στην αυλή σου και τα μεταφέρεις σ’ ένα οικόπεδο παρακάτω, τρως ένα πρόστιμο που ισοδυναμεί με περισσότερα λεφτά απ’ όσα θα βγάλεις δουλεύοντας σ’ όλη σου τη ζωή. Καθότι κανένας τους ποτέ μέσα σε κείνο το καφενείο δεν είδε ποτέ 270.000 ευρώ.

Ξέρω ότι δεν επρόκειτο για απλή μεταφορά αλλά για καταδίκη των γατακιών σε θάνατο, όμως προσπαθώ ψυχρά να εξηγήσω την οπτική των συνομιλητών μου. Στα μάτια τους, μια τόσο βίαιη κρατική αντίδραση κι ένα τόσο εξοντωτικό πρόστιμο, σημαίνει ότι η Πολιτεία στην οποία ζουν δεν έχει σχέση με τις δικές τους πεποιθήσεις και ανάγκες. Πώς να το εξηγήσω δίχως να παρεξηγηθώ; Αυτή η είδηση τους έδωσε την εικόνα ότι εκεί στις μακρινές Αθήνες και Θεσσαλονίκες, δραστηριοποιούνται κάποιες αλλόκοτες και πολυπλόκαμες εξουσίες που μοιάζουν να έχουν βγει από άλλο σύμπαν. Εξουσίες που στο μυαλό τους δεν διαχωρίζονται σε (αυτόνομους κιόλας μεταξύ τους) νομοθέτες, δικαστές και κρατικούς λειτουργούς, πλην όλες τους απαρτίζονται από ημίτρελους, πλούσιους, αλαφροΐσκιωτους και περί άλλα τυρβάζοντες τύπους, οι οποίοι –μ’ αυτά που κάνουν- αποκλείεται να μπορούν να κατανοήσουν τα βάσανα του καθημερινού βιοπαλαιστή. 

Να εξηγήσω και κάτι ακόμα. Ο σημερινός άνθρωπος του ελληνικού χωριού ή της απομακρυσμένης γειτονιάς στην πόλη, δεν έχει σχέση με τον σκληρό, συντηρητικό και ακαλλιέργητο άνθρωπο της επαρχίας του 1970. Αυτόν που έδενε σκυλιά στα βαρέλια για όλη τους την ζωή, πυροβολούσε τις γάτες με αεροβόλα, φώναζε «μύγδαλα» στις τουρίστριες με τα σακίδια στον ώμο και γιαούρτωνε τον κρυφο-ομοφυλόφιλο που περπατούσε στην πλατεία. Έχει κάνει σημαντικά πολιτισμικά βήματα. Πλην αυτό το άλμα που καταλήγει στις 270.000 ευρώ πρόστιμο για κάποια γατάκια, δεν μπορεί να το κατανοήσει και να το χωνέψει. Του φαίνεται εξωφρενικό, ανήκουστο. 

Ξέρω τον αντίλογο. Κανένας απ’ αυτούς που έφριξαν στο άκουσμα της είδησης δεν πρόκειται αύριο το πρωί να πετάξει στον σκουπιδοτενεκέ ένα σκυλάκι που θα βρει να κλαίει στην αυλή του. Άρα η δικαστική απόφαση πέτυχε τον στόχο της. Συμφωνώ. Μα από την άλλη, το θηριώδες πρόστιμο απέχει πολύ από κάθε ιδέα σωφρονισμού ή νουθεσίας ή συμμόρφωσης. Κάτι τέτοια ακραία μέτρα τρέφουν τις θεωρίες περί των ελίτ που ζουν κάπου ψηλά και ξεκομμένα από τον απλό κόσμο. Επίσης δημιουργούν την αίσθηση ότι το νομικό και θεσμικό πλαίσιο που καθορίζει την εθνική μας ζωή, δεν έχει σχέση με τις πραγματικές ανάγκες των κατώτερων τάξεων, αλλά ότι ασχολείται με βλακείες και παλαβομάρες.

Ο Μουσολίνι, όταν έβγαζε τους παραληρηματικούς λόγους του στην piazza del Popolo, έλεγε ότι ο φασισμός θα σαρώσει τις δημοκρατίες, διότι αυτές είναι τόσο εκφυλισμένες που οι πλούσιοι πολίτες τους, πεθαίνοντας αφήνουν τις περιουσίες τους όχι στους φτωχούς γείτονες τους αλλά στους παπαγάλους τους. Ε λοιπόν, τηρουμένων των αναλογιών, αυτό το κλίμα είδα στο καφενείο του χωριού μου. Είδα ανθρώπους που θ’ ακούσουν εύκολα τέτοια «επιχειρήματα» από κείνον που ξέρει να τους μιλήσει. 

Όταν ακούγεται η φράση «καλύτερα να σκοτώσεις άνθρωπο παρά γάτο, γιατί με τον άνθρωπο ένας καλός δικηγόρος σε γλυτώνει, αλλά με τον γάτο δεν σε σώζει τίποτα», κάπου στραβά αρμενίζει το πράγμα. Προσοχή στις υπερβολές και στα πολιτισμικά άλματα. Δεν πάνε πάντα μπροστά την κοινωνία, καμιά φορά την γυρίζουν και προς τα πίσω. Παρά τις καλές προθέσεις από τις οποίες εκκινούν...